Η Ευρώπη επιταχύνει τα μετα-αμερικανικά αμυντικά σχέδια εν μέσω των επιθέσεων Τραμπ

Οι αλλεπάλληλες επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η αμφισβήτηση της δέσμευσης των ΗΠΑ στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ αναγκάζουν τους Ευρωπαίους ηγέτες να αντιμετωπίσουν ένα αδιανόητο σενάριο: ένα μέλλον όπου η Αμερική δεν αποτελεί πλέον τον κύριο εγγυητή της ασφάλειάς τους. Η εποχή της «εγγύησης ασφαλείας» της Αμερικής για την Ευρώπη έχει τελειώσει, σύμφωνα με έναν Γερμανό βουλευτή και πρώην στρατιωτικό αξιωματούχο.

 
Το τέλος μιας εποχής και η αυξανόμενη αβεβαιότητα

Η βασική ερώτηση πλέον δεν είναι εάν η Ευρώπη θα αναλάβει την πρωταρχική ευθύνη για την άμυνά της, αλλά πότε. Η αβεβαιότητα σχετικά με τη στάση των ΗΠΑ σε περίπτωση επίθεσης σε κράτος της πρώτης γραμμής του ΝΑΤΟ είναι «απλά πάρα πολύ υψηλή», μια ανησυχία που έχει καταστήσει τις συζητήσεις για το Άρθρο 5 «άβολες».

Αυτή η τάση ενισχύθηκε από:

• Την απουσία των ΗΠΑ: Η απουσία του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από πρόσφατη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, ένα σπάνιο γεγονός στην ιστορία της συμμαχίας, προκάλεσε ανησυχία.
• Την κριτική για την Αμυντική Βιομηχανία: Η ανησυχία κλιμακώθηκε σε συναγερμό όταν ο αναπληρωτής του Ρούμπιο, Κρίστοφερ Λάνταου, επέκρινε τις χώρες της ΕΕ για την προτεραιότητα στις δικές τους αμυντικές βιομηχανίες αντί να συνεχίσουν να αγοράζουν από τις ΗΠΑ.
• Την Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας (NSS): Η δημοσίευση της Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας της κυβέρνησης Τραμπ επιβεβαίωσε την αποδέσμευση, δηλώνοντας ότι «οι μέρες που οι Ηνωμένες Πολιτείες στήριζαν ολόκληρη την παγκόσμια τάξη σαν τον Άτλαντα έχουν τελειώσει». Το έγγραφο τόνισε επίσης ότι τα «πλούσια, προηγμένα έθνη… πρέπει να αναλάβουν πρωταρχική ευθύνη για τις περιοχές τους».

Η NSS έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι η μαζική μετανάστευση μεταμορφώνει την Ευρώπη, δημιουργώντας έριδες, και πως αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, η ήπειρος θα είναι «αγνώριστη σε 20 χρόνια ή λιγότερο». Ο Τραμπ επανέλαβε αυτή την άποψη, περιγράφοντας την Ευρώπη ως «παρακμάζουσα» και τους ηγέτες της ως «αδύναμους».

Οδεύοντας προς τη Νέα Ευρωπαϊκή Τάξη Ασφαλείας

Εν όψει αυτών των πιέσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται σιωπηλά για τη θέσπιση νέων εγγυήσεων ασφαλείας σε περίπτωση που η εγγύηση του ΝΑΤΟ αποδειχθεί αναξιόπιστη.

1. Θεσμικές προσεγγίσεις

Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Ανδριού Κουμπίλιους, δήλωσε ότι πρέπει να υπάρξουν «κάποιου είδους πρόσθετες εγγυήσεις ασφαλείας και θεσμικές ρυθμίσεις» για να είναι η Ευρώπη έτοιμη αν το Άρθρο 5 δεν εφαρμοστεί. Ως νομική βάση προβάλλεται το Άρθρο 42.7 της κοινής αμυντικής ρήτρας της ΕΕ, που γεννήθηκε μετά τον πόλεμο του Κοσόβου. Ο Κουμπίλιους σκοπεύει να αξιοποιήσει το επόμενο έτος για να διευκρινίσει τις διατάξεις της ρήτρας, περιγράφοντας τις ενέργειες που θα αναλάβουν τα κράτη για να υπερασπιστούν το ένα το άλλο.

Αυτό το μήνυμα υποστηρίζεται και από τις ΗΠΑ. Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, υποδηλώνοντας ότι η Γερμανία θα πρέπει να αναλάβει την κορυφαία στρατιωτική θέση του ΝΑΤΟ από έναν Αμερικανό, είπε ότι είναι «ένα μήνυμα ότι οι Αμερικανοί μας ζητούν πραγματικά να φροντίσουμε την ευρωπαϊκή άμυνα».

2. Νέα σχήματα συνεργασίας

Οι ηγέτες της ΕΕ δοκιμάζουν ήδη μια τάξη ασφαλείας υπό την ηγεσία της Ευρώπης:

• Συμμαχία προθύμων: Σημαντικές αποφάσεις για την Ουκρανία λαμβάνονται σε έναν άτυπο «συνασπισμό προθύμων», με επικεφαλής το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, στον οποίο συμμετέχει και η Γερμανία.
• Εμβάθυνση συντονισμού: Διερευνάται βαθύτερος συντονισμός μέσω της Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης (JEF) υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, ή μέσω της προώθησης ενός ισχυρότερου «Ευρωπαϊκού πυλώνα» εντός του ΝΑΤΟ, μιας ιδέας που πλέον κερδίζει έδαφος και στο Βερολίνο.

3. Η Γερμανική στροφή

Μέχρι πρότινος, η Γερμανία ήταν ακλόνητη στην υποστήριξή της σε ένα ΝΑΤΟ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Ωστόσο, υπό τον Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, το Βερολίνο συζητά με το Παρίσι για το πώς το γαλλικό πυρηνικό αποτρεπτικό θα μπορούσε να συμβάλει στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο Μερτς δήλωσε ότι τμήματα της NSS ήταν «απαράδεκτα» και ότι «εμείς στην Ευρώπη, και επομένως στη Γερμανία, πρέπει να γίνουμε πολύ πιο ανεξάρτητοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην πολιτική ασφάλειας».

Ο Ρόντεριχ Κίζεβεττερ, πρώην ανώτερος αξιωματικός του γερμανικού στρατού, χαρακτήρισε τη στρατηγική του Τραμπ «ένα χαστούκι στο πρόσωπο», καταλήγοντας στο ότι «η εποχή της ‘εγγύησης ασφαλείας’ έχει τελειώσει».

 
 Οι τεράστιες προκλήσεις των κενών δυνατοτήτων

Η μετάβαση από τη ρητορική στη δράση αποτελεί τεράστια πρόκληση. Οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν τρία κύρια εμπόδια:

1. Οικονομικό κόστος: Η υιοθέτηση της ηπειρωτικής άμυνας θα συνεπαγόταν σημαντικούς συμβιβασμούς στις δαπάνες πρόνοιας, κάτι που θα μπορούσε να ανατρέψει κυβερνήσεις.
2. Θεσμικό εμπόδιο: Το ΝΑΤΟ δεν αποτελεί χώρο σχεδιασμού για ένα μετα-αμερικανικό μέλλον, καθώς οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εταίρος. Ένας τέτοιος σχεδιασμός «θα ακύρωνε τον ίδιο τον σκοπό του ΝΑΤΟ». Πράγματι, εντός της συμμαχίας δεν υπάρχει σχέδιο έκτακτης ανάγκης για ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ.
3. Κενά στρατιωτικών δυνατοτήτων (Capability Gaps): Η πιο δυσχερής πρόκληση είναι η αναπλήρωση ή αντικατάσταση των στρατιωτικών δυνατοτήτων που παρέχουν επί του παρόντος οι ΗΠΑ. Ενώ οι Ευρωπαίοι παρέχουν έως και το 60\% των δυνατοτήτων σε ορισμένους τομείς, οι ΗΠΑ συνήθως παρέχουν ένα δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο σε κρίσιμους τομείς όπως οι πληροφορίες, οι βαριές αερομεταφορές (heavy airlift) και τα βαθιά πλήγματα (deep strikes). Όπως δήλωσε η πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Οάνα Λουνγκέσκου, «θα ήταν πολύ δύσκολο για τους Ευρωπαίους να καλύψουν μερικά από αυτά τα κενά δυνατοτήτων, σίγουρα μέσα σε ένα ή δύο χρόνια».

 
Η διπλή στρατηγική

Ενώ η Ευρώπη ετοιμάζεται για το χειρότερο, ο Πρέσβης Γουίτακερ επιβεβαίωσε ότι οι δεσμεύσεις για το Άρθρο 5 είναι «απαρασάλευτες». Ωστόσο, έθεσε σαφείς «προσδοκίες»: οι Ευρωπαίοι να αναλάβουν «τη συμβατική άμυνα της ευρωπαϊκής ηπείρου». Οι διπλωμάτες του ΝΑΤΟ ερμηνεύουν τα σήματα της Ουάσιγκτον όχι ως προοίμιο αποχώρησης, αλλά ως μια ισχυρή κλήση αφύπνισης για την Ευρώπη, καθώς οι ΗΠΑ επικεντρώνονται στην Αρκτική και τον Ινδο-Ειρηνικό.

Τέλος, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι ακόμα και αν η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε να εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ, το Κογκρέσο των ΗΠΑ θα μπορούσε να σταθεί εμπόδιο. Πράγματι, νομοσχέδιο άμυνας των ΗΠΑ αναμένεται να θέσει νέους περιορισμούς στη μείωση των επιπέδων στρατευμάτων στην Ευρώπη, σε μια διακομματική επίπληξη της στρατηγικής Τραμπ.

Ωστόσο, για πολλούς Ευρωπαίους, το μήνυμα είναι κρυστάλλινο: Η κυβέρνηση Τραμπ έχει εκθέσει τη θέση της. Η Ευρώπη, περισσότερο από ποτέ, ακούει και αναλαμβάνει δράση. Ο δρόμος προς την αυτονομία είναι ανοιχτός, αλλά γεμάτος προκλήσεις που απαιτούν τεράστιες επενδύσεις και μια θεμελιώδη αλλαγή στην ευρωπαϊκή στρατηγική κουλτούρα.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.