Η πράσινη μετάβαση στη ζυγαριά: 9,6 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας και ο κίνδυνος των «πράσινων» ανισοτήτων

Του Ειδικού Συνεργάτη

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ενώ η μετάβαση στην πράσινη οικονομία υπόσχεται μια έκρηξη απασχόλησης έως το 2030, μια νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF- βλέπε και weforum.org), που δημοσιεύθηκε στη Γενεύη τον Νοέμβριο του 2025, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: χωρίς στοχευμένες στρατηγικές, η μετάβαση απειλεί να δημιουργήσει βαθιά οικονομικά ρήγματα και κοινωνικές ανισότητες.

Η έκθεση, με τίτλο “Making the Green Transition Work for People and for the Economy”, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με την McKinsey & Company, έρχεται στο φως λίγο πριν τη διάσκεψη COP30 στο Μπελέμ, θέτοντας στο επίκεντρο τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής δράσης.

 
Το παράδοξο της απασχόλησης: Καθαρά κέρδη, αλλά με αναταράξεις

Τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά αλλά και αποκαλυπτικά της μεταβλητότητας που έρχεται. Μέχρι το 2030, η πράσινη μετάβαση αναμένεται να επηρεάσει 14,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας παγκοσμίως. Το ισοζύγιο είναι θετικό: προβλέπεται η δημιουργία 12 εκατομμυρίων νέων θέσεων, έναντι 2,4 εκατομμυρίων που θα χαθούν, οδηγώντας σε καθαρή αύξηση 9,6 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας.

Μάλιστα, για κάθε μία θέση εργασίας που καταργείται, δημιουργούνται πέντε νέες. Ωστόσο, αυτή η αριθμητική ευημερία δεν καθησυχάζει την αγορά. Το 33% των επιχειρήσεων εκφράζει έντονη ανησυχία για την απώλεια θέσεων εργασίας στη χώρα τους, ενώ ακόμη και σε χώρες που αναμένουν κέρδη, προβλέπονται σημαντικές διαταραχές στην αγορά εργασίας.

 
Το κόστος της ανταγωνιστικότητας και ο πληθωρισμός

Οι επιχειρήσεις παλεύουν να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους και ρυθμιστικής αβεβαιότητας. Το 2025, τα βασικά εμπόδια για την “κλιματική ανταγωνιστικότητα” περιλαμβάνουν το υψηλό κόστος ενέργειας και εμπορευμάτων, καθώς και την αργή απόδοση των επενδύσεων (ROI).

Τα ευρήματα της έρευνας είναι ανησυχητικά για τους καταναλωτές:

• Αύξηση Κόστους: Το 37% των επιχειρήσεων παγκοσμίως (και το 47% στις οικονομίες χαμηλού εισοδήματος) αναφέρουν αύξηση του κόστους ενέργειας και εμπορευμάτων.
• Μετακύλιση Τιμών: Το 51% των επιχειρήσεων ανησυχεί ότι αυτές οι αυξήσεις θα περάσουν στον καταναλωτή, καθιστώντας βασικά αγαθά και υπηρεσίες λιγότερο προσιτά.

 
Το χάσμα Βορρά-Νότου: Δύο ταχύτητες στην πράσινη ανάπτυξη

Η έκθεση αναδεικνύει μια ανησυχητική γεωγραφική και οικονομική ανισορροπία. Η πράσινη χρηματοδότηση και η τεχνολογία παραμένουν άνισα κατανεμημένες.

1. Οικονομίες Χαμηλού Εισοδήματος: Αντιμετωπίζουν δομικά προβλήματα. Το 49% των επιχειρήσεων σε αυτές τις χώρες αναφέρει την περιορισμένη επενδυτική ικανότητα ως εμπόδιο, ενώ περισσότερες από μία στις πέντε εταιρείες στερούνται πρόσβασης σε πράσινες τεχνολογίες.
2. Ανεπτυγμένες Οικονομίες: Εδώ, το πρόβλημα είναι γραφειοκρατικό. Σχεδόν το 40% των επιχειρήσεων σε οικονομίες υψηλού και ανώτερου-μεσαίου εισοδήματος αντιμετωπίζουν αυξημένη ρυθμιστική αβεβαιότητα και βάρος συμμόρφωσης.

Όπως επισημαίνεται, ο κίνδυνος δημιουργίας νέων “τεχνολογικών χασμάτων” (technology divides) είναι ορατός, καθώς η πρόσβαση σε πράσινες δεξιότητες και αλυσίδες εφοδιασμού είναι δυσχερέστερη για τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.

 
Οι έξι αρχέτυποι χωρών: Ένας παγκόσμιος χάρτης κινδύνων

Η ανάλυση κατηγοριοποιεί τις χώρες σε έξι αρχέτυπα, αποκαλύπτοντας τις διαφορετικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν:

• Inclusive Green Adopters (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία): Προηγμένες οικονομίες με ισχυρά συστήματα πρόνοιας, που όμως ανησυχούν για το ρυθμιστικό βάρος.
• Green Developers (π.χ. Κίνα, ΗΠΑ, Γερμανία): Βιομηχανικοί ηγέτες στην πράσινη τεχνολογία με υψηλές εκπομπές ρύπων, που παλεύουν με την άνιση πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά.
• Emerging Green Adopters (π.χ. Ιταλία, Τουρκία): Βιομηχανικές οικονομίες με ταλέντο, αλλά πιο απαισιόδοξες για τον οικονομικό αντίκτυπο της μετάβασης.
• Growth Economies (π.χ. Βραζιλία, Ινδία): Ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες που προσπαθούν να ισορροπήσουν τις πράσινες επενδύσεις με την ενεργειακή προσιτότητα.
• Fossil Fuel Exporters (π.χ. Σαουδική Αραβία): Χώρες εξαρτημένες από τα ορυκτά καύσιμα, με φιλόδοξα σχέδια μετασχηματισμού αλλά αργή απόδοση επενδύσεων.
• Frontier Economies (π.χ. Νιγηρία, Πακιστάν): Χώρες που αντιμετωπίζουν οξείς φραγμούς χρηματοδότησης και απαιτούν διεθνή στήριξη.

 
Το στρατηγικό στοίχημα για τις επιχειρήσεις

Η έκθεση καταλήγει σε ένα σαφές μήνυμα προς τον επιχειρηματικό κόσμο: η επιτυχής μετάβαση απαιτεί την ενσωμάτωση κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων στην κλιματική στρατηγική. Όπως δήλωσε ο Harsh Vijay Singh, επικεφαλής της “Δίκαιης Μετάβασης” στο WEF, οι επιχειρήσεις πρέπει να εξετάζουν ρητά τον αντίκτυπο των κλιματικών τους σχεδίων στους ανθρώπους.

Η ύπαρξη ισχυρών συστημάτων κοινωνικής προστασίας συνδέεται άμεσα με χαμηλότερα επίπεδα ανησυχίας για τις επιπτώσεις στους εργαζόμενους και τους καταναλωτές. Επομένως, η “πράσινη” στρατηγική δεν είναι πλέον μόνο θέμα περιβάλλοντος, αλλά θέμα κοινωνικής συνοχής και οικονομικής επιβίωσης.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.