Παραγωγική πολιτική ή πολιτική παραμυθιών;

Πάνος Τσακιρίδης

 
Η Ελλάδα μπροστά στο δίλημμα της επόμενης δεκαετίας

Στην Ελλάδα, εδώ και χρόνια, έχουμε μπερδέψει την πολιτική με τον σχολιασμό· την άσκηση εξουσίας με την αέναη διαπίστωση· τη στρατηγική με τον εντυπωσιασμό. Το πολιτικό σύστημα —κυβερνητικό και αντιπολιτευτικό— μοιάζει παγιδευμένο σ’ ένα θέατρο καθημερινής διαχείρισης, όπου η πραγματική παραγωγή πολιτικής υποκαθίσταται από αναρτήσεις, «γραμμές», επικοινωνιακά σενάρια και μηχανισμούς αποφυγής ευθυνών.

Κι όμως, αυτό που λείπει δεν είναι οι ιδέες. Είναι η παραγωγική πολιτική. Η πολιτική των σχεδίων, των αποτελεσμάτων, των μετρήσεων, της εφαρμογής. Η πολιτική που πηγαίνει πέρα από τα παραμύθια — είτε αυτά είναι «εθνικές επιτυχίες» είτε «καταστροφές» — και πιάνει δουλειά.

 
Τι σημαίνει παραγωγική πολιτική;

Μια Ελλάδα που αποφασίζει να γίνει παραγωγική χώρα χρειάζεται πολλά περισσότερα από ευχές ή ρητορικές ανυψώσεις. Χρειάζεται:

• Όραμα με ελληνική ιδιοκτησία, όχι εισαγόμενο, όχι προσχηματικό.
• Πλάνο και χρονοδιάγραμμα, όχι γενικολογίες για το 2030 και το 2050.
• Στόχους μετρήσιμους, όχι υπαινιγμούς.
• Λογοδοσία πραγματική, όχι επικοινωνιακή.
• Δράσεις, όχι ανακοινώσεις δράσεων.
• Εφαρμογή, όχι εξαγγελίες.
• Αποτέλεσμα, όχι προσδοκίες αποτελέσματος.

Μια παραγωγική πολιτική είναι αυτή που χτίζει μια οικονομία δημιουργίας και εξωστρέφειας· που δίνει χώρο στην υγιή επιχειρηματικότητα, που επενδύει με σοβαρότητα στην εκπαίδευση, στην καινοτομία, στην ισότητα, στην ισονομία, στην εμπιστοσύνη.

Είναι μια Ελλάδα που στέκεται όρθια επειδή παράγει — όχι επειδή δανείζεται αφήγημα ή ρυθμό από αλλού.

 
Το πρόβλημα: η εξωτερική ανάθεση σχεδιασμού

Όταν η πολιτική τάξη αποσύρεται από τον πυρήνα της δουλειάς της —τη στρατηγική παραγωγή πολιτικής— και αναθέτει κρίσιμες λειτουργίες σε δυνάμεις εκτός ελέγχου (τεχνοκράτες σε κλειστά γραφεία, συμβουλευτικές εταιρείες, λόμπι συμφερόντων, ακόμα και αυτοματισμούς που παριστάνουν τη λογική), τότε το αποτέλεσμα είναι αναπόφευκτο:

• μονολιθικές πολιτικές χωρίς διαβούλευση
• αυτοματισμοί που διαιωνίζουν προβλήματα αντί να τα λύνουν
• λύσεις κομμένες και ραμμένες για «λίγους εκλεκτούς»
• αποδυνάμωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης
• οικονομία εγκλωβισμένη στη στασιμότητα

Η αποδόμηση της πολιτικής ικανότητας οδηγεί σε ένα σύστημα που δεν παράγει πολιτική – απλώς παράγει εκδοχές διαχείρισης.

 
Η «πλάνη του Μοντέλου του Θεού» και η ελληνική πολιτική κουλτούρα

Στην τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούμε τον όρο «πλάνη του Μοντέλου του Θεού» για να περιγράψουμε την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει μία και μοναδική, μονολιθική νοημοσύνη που μπορεί να τα λύσει όλα.
Αυτή η πλάνη είναι πολιτικά οικεία στην Ελλάδα.

Η ιδέα ότι «κάποιος ξέρει», «κάποιος θα βρει τη λύση», «υπάρχει ένα κεντρικό σχέδιο που θα μας σώσει», είναι η πιο επικίνδυνη ψευδαίσθηση.
Η πραγματικότητα είναι ακριβώς αντίθετη:

– Καμία μονολιθική νοημοσύνη – ούτε πολιτική, ούτε τεχνολογική – δεν παράγει αποτελέσματα για τους πολίτες.
–Μόνο τα pluralistic, ανοιχτά, διαφανή συστήματα παίρνουν σωστές αποφάσεις.
–Μόνο η συλλογική γνώση, ο διάλογος, η οριζόντια συνεργασία και η δημόσια λογοδοσία δημιουργούν βιώσιμη πολιτική.

Η Ελλάδα δεν χάνει επειδή δεν έχει ιδέες.
Χάνει επειδή λειτουργεί σαν να υπάρχει κάπου ένα «μυαλό-θεός» — ένας ηγέτης, μια επιτροπή, ένα σύστημα, ένα αφήγημα — που θα λύσει όλα τα προβλήματα.

Αλλά έτσι δεν λύνεται τίποτα.
Έτσι παράγεται μόνο παράλυση.

 
Η Ελλάδα χρειάζεται πολιτική παραγωγής, όχι παραγωγή πολιτικού θορύβου

Η επόμενη δεκαετία δεν θα κριθεί από το ποια κυβέρνηση «επικοινωνεί» καλύτερα, ούτε από το ποιο κόμμα θα πει την πιο ευρηματική ατάκα.
Θα κριθεί από το αν θα καταφέρουμε να οργανώσουμε μια χώρα που:

• παράγει αξία
• εκπαιδεύει τα παιδιά της για τον κόσμο που έρχεται, όχι για τον κόσμο που έφυγε
• αξιολογεί αντικειμενικά
• ενθαρρύνει την καινοτομία
• εμπιστεύεται τους πολίτες της
• δεν φοβάται το μέλλον

Όλα τα άλλα — τα «πλαίσια», οι «επικοινωνίες», τα «μηνύματα», οι «γραμμές» — είναι απλώς πολιτικά παραμύθια που φτιάχνουν οι λίγοι για να διαχειρίζονται τους πολλούς.

 
Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα πολιτική γενιά — όχι ηλικιακά, αλλά ως νοοτροπία

Μια γενιά που δεν θα θέλει να κυβερνηθεί από «Μοντέλα του Θεού».
Που δεν θα αναθέτει την ευθύνη σε εξωτερικά κέντρα.
Που δεν θα συγκινείται από παραμύθια.
Που θα απαιτεί σχέδιο, τεκμηρίωση, λογοδοσία και αποτέλεσμα.

Γιατί η πραγματική πρόοδος δεν έρχεται όταν αλλάζει η κυβέρνηση.
Έρχεται όταν αλλάζει η κουλτούρα παραγωγής πολιτικής.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.