Ο προστατευτισμός των οικονομιών δεν μπορεί να αποτελεί την εναλλακτική πρόταση στην παγκοσμιοποίηση
Η επιστροφή του προστατευτισμού, των μονομερών πρωτοβουλιών και των εθνικών πολιτικών μπορεί να δημιουργήσουν προϋποθέσεις επαναφοράς του απολεσθέντος «εθνικού γοήτρου» αλλά συνάμα μπορεί να οδηγήσουν σε νέες απώλειες θέσεων εργασίας, τόσο στον αναπτυσσόμενο, όσο και στον ανεπτυγμένο κόσμο, με τις όποιες συνέπειες αυτό συνεπάγεται. Η αναζωπύρωση της «παλαιάς» διαμάχης μεταξύ προστατευτισμού και παγκοσμιοποίησης θα μεταβάλλει το διεθνές σκηνικό, σημειώνει ανάλυση του Εβδομαδιαίου Δελτίου Οικονομικών Εξελίξεων της Διευθύνσεως Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank.
Αναλυτικά: «Η επόμενη ημέρα της Συνόδου των Υπουργών Οικονομικών, της ομάδας των χωρών του G-20 επιβεβαίωσε την άποψη, ότι είναι ιδιαίτερα εύθραυστο το ισχύον περιβάλλον στο διεθνές εμπόριο. Άλλωστε, η επιμονή από την πλευρά των ΗΠΑ να διαγραφεί από το κοινό ανακοινωθέν του G- 20 η μόνιμη αναφορά για απουσία προστατευτισμού στο διεθνές εμπόριο, αποτελεί προάγγελο πολιτικών εσωστρέφειας.
Οι δηλώσεις, εξάλλου, του νέου υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ ότι η χώρα του επιθυμεί να επαναδιαπραγματευθεί ορισμένες παλαιές συμφωνίες, μας προδιαθέτει ότι θα υπάρξει μια σειρά διαβουλεύσεων σε διμερές και πολυμερές επίπεδο, προκειμένου οι νέες συμφωνίες να διατηρήσουν μεν τα χαρακτηριστικά του ελευθέρου εμπορίου, αλλά σε επίπεδο διαδικασιών να λειτουργήσουν υπέρ της στήριξης του εμπορικού ισοζυγίου των ΗΠΑ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η θέσπιση μέτρων και η επανεξέταση εμπορικών συμφωνιών και κανόνων που έχουν ήδη υιοθετηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, εγκυμονούν σημαντικούς κίνδυνους για την παγκόσμια οικονομία, καθώς μπορούν να επηρεάσουν την οικονομική κατάσταση πολλών χωρών.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί, ότι το διεθνές εμπόριο προσέλαβε ένα λιγότερο προστατευτικό χαρακτήρα με τη μετεξέλιξη της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου-GATT (1947) σε Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου-WTO (1995). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, υποχρέωσε τις χώρες που συμμετείχαν σε αυτόν να επιτρέψουν στις αγορές τους, την είσοδο ξένων προϊόντων αίροντας τις προστατευτικές διακρίσεις μεταξύ αυτών και των εγχωρίων. Ώθησε παράλληλα τις χώρες να δεσμευθούν στο κανονιστικό πλαίσιο που απαιτούσε πλέον το νέο εμπορικό σύστημα και παράλληλα να αποδεχθούν για την επίλυση των όποιων εμπορικών τους διαφόρων, το σύστημα της διαιτησίας. Αποτέλεσμα των ανωτέρω ήταν η σημαντική αύξηση του διεθνούς εμπορίου, όπως φαίνεται στο Γράφημα 6.
Η παγκοσμιοποίηση αν και έχει συμβάλει ουσιαστικά στη διεθνή οικονομική ανάπτυξη (Γράφημα 7) στηριζόμενη στον ορθολογικό καταμερισμό της εργασίας και της δημιουργίας οικονομιών κλίμακας, τα τελευταία έτη, δέχεται έντονη κριτική. Η ύφεση στην οποία εισήλθε η παγκόσμια οικονομία μετά το 2008, προκάλεσε ένα κύμα δυσαρέσκειας εξαιτίας της απώλειας θέσεων εργασίας, δημιουργώντας το κατάλληλο περιβάλλον για την επαναφορά πολιτικών του παρελθόντος στο ελεύθερο εμπόριο, ενώ παράλληλα προσέφερε την ευκαιρία για άσκηση κριτικής στην παγκοσμιοποίηση, ανεξαρτήτως των θετικών της επιπτώσεων.
Ο προστατευτισμός των οικονομιών δεν μπορεί να αποτελεί την εναλλακτική πρόταση στην παγκοσμιοποίηση. Η επιστροφή του προστατευτισμού, των μονομερών πρωτοβουλιών και των εθνικών πολιτικών μπορεί να δημιουργήσουν προϋποθέσεις επαναφοράς του απολεσθέντος «εθνικού γοήτρου» αλλά συνάμα μπορεί να οδηγήσουν σε νέες απώλειες θέσεων εργασίας, τόσο στον αναπτυσσόμενο, όσο και στον ανεπτυγμένο κόσμο, με τις όποιες συνέπειες αυτό συνεπάγεται. Η αναζωπύρωση της «παλαιάς» διαμάχης μεταξύ προστατευτισμού και παγκοσμιοποίησης θα μεταβάλλει το διεθνές σκηνικό. Οι αποφάσεις που θα αρχίζουν να διαμορφώνουν σταδιακά τη μορφή του διεθνούς εμπορίου έχουν μετατεθεί χρονικά για την Σύνοδο Κορυφής του G-20 που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8 Ιουλίου στη Γερμανία.»
