Όταν οι ρυθμίσεις δεν είναι λύση
Το ιδιωτικό χρέος ως βιομηχανία διαχείρισης, όχι ως πολιτική κοινωνικής εξυγίανσης
Τα 4,09 δισ. ευρώ ρυθμίσεων που πραγματοποίησαν οι servicers το 2025 παρουσιάζονται ως επιτυχία. Στατιστικά, το νούμερο είναι εντυπωσιακό. Στρατηγικά όμως, είναι παραπλανητικό. Γιατί η ουσία δεν βρίσκεται στο πόσα ρυθμίστηκαν, αλλά ποια, πώς και με ποιο κοινωνικό και οικονομικό αποτέλεσμα.
Σε μια χώρα με χαρτοφυλάκιο μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που αγγίζει τα 79,7 δισ. ευρώ, οι ρυθμίσεις των 4,09 δισ. αντιστοιχούν σε ένα μικρό κλάσμα του προβλήματος. Δεν πρόκειται για εξυγίανση του ιδιωτικού χρέους, αλλά για διαχειριστική ανακύκλωση.
Ο ποσοτικός πυρήνας του προβλήματος
- Χαρτοφυλάκιο ΜΕΑ: ~79,7 δισ. €
- Ρυθμίσεις servicers: 4,09 δισ. €
- Εξωδικαστικός μηχανισμός:
- Σύνολο οφειλών: 58,31 δισ. €
- Ρυθμισμένες αρχικές οφειλές: 15,7 δισ. €
- Πραγματική απορρόφηση ιδιωτικού χρέους: ~37,5%
- Συμμετοχή servicers: ~9,8%
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο όμως δεν είναι το ποσοστό των ρυθμίσεων. Είναι ότι το απόθεμα των κόκκινων δανείων αυξάνεται: από ~70 δισ. στις αρχές του 2025 σε ~79,7 δισ. στο τέλος του έτους.
Δηλαδή: Ρυθμίζουμε, αλλά το πρόβλημα μεγαλώνει.
Αυτό είναι συστημικό παράδοξο — και απόδειξη ότι το μοντέλο δεν θεραπεύει, απλώς διαχειρίζεται.
Η κοινωνική τομή του προβλήματος (όχι όλοι οι οφειλέτες ίδιοι)
- Πρώτη κατοικία – κοινωνικό χρέος
Το 37% των ρυθμίσεων αφορά στεγαστικά. Αυτό είναι το μόνο κοινωνικά θετικό στοιχείο. Εκεί μιλάμε για:
- νοικοκυριά
- οικογενειακή σταθερότητα
- κοινωνική συνοχή
- όχι επενδυτικό ρίσκο
Όμως ακόμη κι εδώ:
- οι ρυθμίσεις είναι εξατομικευμένες
- χωρίς μαζικό κοινωνικό πλαίσιο
- χωρίς κρατική εγγύηση βιωσιμότητας
- χωρίς θεσμική προστασία εισοδήματος
Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική στέγασης. Είναι ατομική διαπραγμάτευση επιβίωσης.
- Επιχειρηματικά κόκκινα δάνεια – η κρίσιμη διάκριση
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη στρέβλωση:
α) Επιχειρήσεις εν ζωή (productive economy)
- έχουν κύκλο εργασιών
- απασχολούν προσωπικό
- παράγουν ΑΕΠ
- έχουν δυνατότητα ανάκαμψης
Αυτές χρειάζονται αναδιάρθρωση, όχι απλή ρύθμιση.
β) Zombie επιχειρήσεις
- χωρίς πραγματική παραγωγική δραστηριότητα
- χωρίς βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο
- επιβιώνουν μόνο μέσω αναβολών, ρυθμίσεων και αναχρηματοδοτήσεων
- δεσμεύουν κεφάλαιο χωρίς να παράγουν αξία
Αυτές δεν πρέπει να ρυθμίζονται — πρέπει να εκκαθαρίζονται.
Στην Ελλάδα: τα δύο αυτά είδη αντιμετωπίζονται το ίδιο.
Αυτό είναι οικονομικό λάθος και αναπτυξιακό έγκλημα:
- δεσμεύεται ρευστότητα
- παγώνει η ανακατανομή κεφαλαίου
- στραγγαλίζεται η παραγωγική οικονομία
- συντηρείται οικονομική στασιμότητα
Τι έκαναν άλλες ευρωπαϊκές χώρες (με κοινωνικό πρόσημο)
Ιρλανδία
- Δημιουργία κεντρικού φορέα διαχείρισης (NAMA)
- Μαζική εκκαθάριση προβληματικών στοιχείων
- Διαχωρισμός:
- κοινωνικής κατοικίας
- επιχειρηματικού χρέους
- επενδυτικού ρίσκου
- Προστασία πρώτης κατοικίας με κρατικές εγγυήσεις
Λογική: κοινωνική σταθερότητα + εκκαθάριση μη βιώσιμων δομών
Ισπανία
- SAREB (bad bank)
- Μεταφορά κόκκινων δανείων εκτός τραπεζικού συστήματος
- Μαζική αναδιάρθρωση
- Δημιουργία κοινωνικού αποθέματος κατοικίας
Λογική: αποσυμφόρηση συστήματος + κοινωνική πολιτική στέγης
Πορτογαλία
- Δημόσια εργαλεία ρύθμισης
- κοινωνικά κριτήρια εισοδήματος
- προστασία πρώτης κατοικίας
- μαζικά προγράμματα αναδιάρθρωσης ΜμΕ
Λογική: όχι funds – κράτος ρυθμιστής
Η ελληνική ιδιαιτερότητα
Στην Ελλάδα:
- το κράτος δεν λύνει
- οι servicers διαχειρίζονται
- οι πολίτες διαπραγματεύονται μόνοι
- οι επιχειρήσεις ανακυκλώνονται
- το πρόβλημα μεταφέρεται στο μέλλον
Αυτό δεν είναι πολιτική. Είναι outsourcing κοινωνικού προβλήματος στην αγορά.
Οι ρυθμίσεις του 2025 δεν είναι αποτυχία διαχείρισης, είναι όμως αποτυχία πολιτικής.
Γιατί:
- δεν μειώνουν το απόθεμα
- δεν διαχωρίζουν κοινωνικό από οικονομικό χρέος
- δεν ξεχωρίζουν βιώσιμες από μη βιώσιμες επιχειρήσεις
- δεν παράγουν ανάπτυξη
- δεν αποκαθιστούν κοινωνική σταθερότητα
Παράγουν μόνο στατιστική κανονικότητα.
Η Ελλάδα δεν έχει πολιτική επίλυσης ιδιωτικού χρέους.
Έχει βιομηχανία διαχείρισης κόκκινων δανείων.
Και αυτό δεν λύνει κρίσεις — τις παρατείνει.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
