ΙΟΒΕ: Ανάπτυξη με φρένα, ανθεκτικότητα με αστερίσκους – Η ελληνική οικονομία μπαίνει σε ζώνη αυξημένου κινδύνου

Η νέα τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία αποτυπώνει μια πραγματικότητα με δύο πρόσωπα: από τη μία πλευρά, η Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες· από την άλλη, το διεθνές περιβάλλον γίνεται πιο ασταθές, ο πληθωρισμός επανέρχεται ως απειλή και οι χρόνιες αδυναμίες της χώρας παραμένουν ενεργές.

Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: η ελληνική οικονομία δεν βρίσκεται σε κρίση, αλλά εισέρχεται σε φάση δοκιμασίας. Και η αντοχή της θα εξαρτηθεί λιγότερο από τους πανηγυρισμούς και περισσότερο από τη δομή της.

 
Ισχυρό τέλος στο 2025, πιο δύσκολο το 2026

Το ελληνικό ΑΕΠ επιτάχυνε στο +2,4% το τέταρτο τρίμηνο του 2025, από +2,1% το προηγούμενο τρίμηνο. Η ώθηση προήλθε κυρίως από την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, οι οποίες συνέχισαν ανοδικά με εντυπωσιακό ρυθμό +14,0%.

Ωστόσο, για το 2026 το ΙΟΒΕ χαμηλώνει τις προσδοκίες. Προβλέπει ανάπτυξη +1,8% στο βασικό σενάριο και μόλις +1,4% στο δυσμενές. Πρόκειται για καθαρή επιβράδυνση, που αντανακλά την αβεβαιότητα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το ενεργειακό κόστος, την πίεση στην κατανάλωση και το αδύναμο ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Με απλά λόγια: η οικονομία συνεχίζει να κινείται, αλλά με χαμηλότερη ταχύτητα και με περισσότερο αντίθετο άνεμο.

 
Ο μεγάλος κίνδυνος λέγεται πληθωρισμός ξανά

Η έκθεση αναδεικνύει ότι ο πληθωρισμός επιστρέφει ως βασικός κίνδυνος. Ο ΓΔΤΚ διαμορφώθηκε στο 3% το πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ τον Μάρτιο έφθασε 3,9%. Το ΙΟΒΕ προβλέπει πληθωρισμό 3,5% για το έτος, με πιθανότητα 4,5% σε δυσμενές σενάριο κλιμάκωσης της κρίσης.

Αυτό έχει τεράστια σημασία. Διότι η Ελλάδα δεν διαθέτει μεγάλα περιθώρια πραγματικών εισοδημάτων. Όταν αυξάνονται ενέργεια, τρόφιμα, διαμονή και εστίαση, το πλήγμα μεταφέρεται άμεσα στα νοικοκυριά.

Η πολιτική ανάγνωση είναι απλή: ακόμη και με θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, οι πολίτες μπορούν να αισθάνονται φτωχότεροι.

 
Η κατανάλωση κρατά το σύστημα όρθιο – αλλά όχι για πάντα

Το ΙΟΒΕ θεωρεί ότι και το 2026 βασικός κινητήρας θα είναι η κατανάλωση, στηριγμένη από απασχόληση, αυξήσεις κατώτατου μισθού και φοροελαφρύνσεις.

Όμως εδώ κρύβεται και μια στρατηγική αδυναμία: ανάπτυξη που στηρίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση και λιγότερο στην παραγωγή, στις εξαγωγές υψηλής αξίας και στην τεχνολογική αναβάθμιση.

Αν ο καταναλωτής πιεστεί, το μοντέλο χάνει καύσιμο.

Επενδύσεις: το θετικό στοιχείο με προϋποθέσεις

Οι πάγιες επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά +10,2%, βοηθούμενες από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΠΔΕ, την τραπεζική πίστη και τις ξένες επενδύσεις.

Αυτό είναι ίσως το πιο ελπιδοφόρο σημείο της έκθεσης. Αν όμως υπάρξουν καθυστερήσεις στην απορρόφηση πόρων ή αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες, η δυναμική αυτή μπορεί να αποδυναμωθεί.

Με άλλα λόγια: οι επενδύσεις δεν είναι ακόμη αυτοτροφοδοτούμενος μηχανισμός. Παραμένουν εξαρτημένες από ευρωπαϊκά εργαλεία και χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

 
Ανεργία κάτω από 9%, αλλά όχι τέλος του προβλήματος

Η ανεργία υποχώρησε στο 8,3% στο τέλος του 2025 και εκτιμάται στο 8,5% για το 2026. Η βελτίωση είναι πραγματική.

Ωστόσο, το ΙΟΒΕ επισημαίνει και κάτι πιο ουσιαστικό: η Ελλάδα υστερεί ακόμη σε τομείς έντασης γνώσης και τεχνολογίας έναντι της ΕΕ. Δηλαδή, δεν αρκεί να υπάρχουν θέσεις εργασίας· απαιτείται καλύτερη ποιότητα θέσεων εργασίας.

Αυτό είναι το κρίσιμο μέτωπο της επόμενης πενταετίας.

 
Η αθέατη ευπάθεια: εισαγωγές

Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη σημασία στην αυξητική τάση του εισαγωγικού μεριδίου των ελληνικών εξαγωγών. Πρόκειται για τεχνική διατύπωση με βαθύ νόημα: για να εξάγουμε, εισάγουμε πολλά ενδιάμεσα αγαθά και πρώτες ύλες.

Άρα, μέρος της εξαγωγικής επιτυχίας «διαρρέει» προς το εξωτερικό. Και σε περιόδους ενεργειακής ή εμπορικής κρίσης, η εξάρτηση αυτή γίνεται επικίνδυνη.

 
Το ρήγμα γεννάει ανατροπές

Το ΙΟΒΕ περιγράφει μια χώρα που έχει βελτιωθεί αισθητά αλλά δεν έχει ακόμη θωρακιστεί. Η Ελλάδα του 2026 είναι ισχυρότερη από εκείνη της κρίσης, αλλά όχι ακόμη αυτάρκης, ούτε πλήρως μετασχηματισμένη.

Η ανάπτυξη υπάρχει, όμως είναι ευάλωτη. Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά χρειάζονται βάθος. Η ανεργία πέφτει, αλλά η παραγωγικότητα δεν έχει απογειωθεί. Ο πληθωρισμός υποχώρησε, αλλά επιστρέφει.

Δεν είναι μόνο η οικονομία που αλλάζει· αλλάζει και η ψυχολογία της κοινωνίας. Αν η Ελλάδα εμφανίζει «θετικούς δείκτες» αλλά τα νοικοκυριά βιώνουν συνεχή ανασφάλεια, τότε διαμορφώνεται ένα νέο πολιτικό και κοινωνικό ρήγμα: η σύγκρουση ανάμεσα στη μακροοικονομική επιτυχία και τη μικροοικονομική καθημερινότητα. Εκεί συχνά γεννιούνται οι επόμενες μεγάλες ανατροπές.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.