Η ενεργειακή ασπίδα της βιομηχανίας: €300 εκατ. ελάφρυνση, δομικό πρόβλημα που παραμένει
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πακέτο στήριξης για περίπου 23.000 επιχειρήσεις, αλλά το κρίσιμο αίτημα της βιομηχανίας — άμεση επιδότηση στο ρεύμα — εξακολουθεί να παραμένει ανεκπλήρωτο.
Εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών πιέσεων και μιας νέας ενεργειακής κρίσης που σιγοκαίει τέσσερα χρόνια μετά από εκείνη του 2022, η ελληνική κυβέρνηση παρουσίασε ένα τριαξονικό πακέτο στήριξης της βιομηχανίας, συνολικού ύψους περίπου €300 εκατομμυρίων. Το ανακοίνωσαν από κοινού οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, μαζί με τον Υφυπουργό Ενέργειας Νίκο Τσάφο.
Ωστόσο, αμέσως μετά την ανακοίνωση, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος έθεσε με ξεκάθαρο τρόπο τα όρια της παρέμβασης: «Αν πρέπει να απαντήσω στο ερώτημα αν λύνεται το πρόβλημα με αυτά τα μέτρα, οπωσδήποτε δεν λύνεται». Αυτή η δήλωση — διπλωματική στον τόνο, σαφής στο περιεχόμενο — αποτελεί τον καλύτερο οδηγό ανάγνωσης των αγγελθέντων μέτρων.
Τρεις άξονες, δύο ταχύτητες
Η δομή του πακέτου είναι ασύμμετρη, και αυτό είναι αποκαλυπτικό. Το μεγαλύτερο τμήμα — €200 εκατ. — δεν αφορά άμεση μείωση κόστους, αλλά χρηματοδότηση επενδύσεων ενεργειακής αποδοτικότητας μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού. Πρόκειται για εφάπαξ κονδύλι που θα διατεθεί σε επιλέξιμες επιχειρήσεις (μέταλλα, τσιμέντο, χαρτί, πλαστικά, φαρμακοβιομηχανία) με βασική προϋπόθεση κάθε έργο να επιτυγχάνει τουλάχιστον 10% εξοικονόμηση ενέργειας. Τα επενδυτικά σχέδια αναμένεται να κατατεθούν μετά από σχετική πρόσκληση εντός Ιουνίου 2026.
Οι υπόλοιποι δύο άξονες συνθέτουν ένα ετήσιο όφελος περίπου €100 εκατ., με ορίζοντα πενταετίας. Συγκεκριμένα: €75 εκατ. ετησίως από την αύξηση του εθνικού συντελεστή αντιστάθμισης κόστους CO₂ στο 0,82 για την περίοδο 2026–2030, ένα αποτέλεσμα που εξασφαλίστηκε ύστερα από επίμονη διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεδομένης της απολιγνιτοποίησης. Επιπλέον, €26 εκατ. ετησίως από τη μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ για όλες τις βιομηχανικές επιχειρήσεις σε υψηλή και μέση τάση, με ισχύ από 1η Ιουλίου 2026.
Η διάκριση έχει πολιτική σημασία: τα €75 εκατ. αφορούν περίπου 40–50 μεγάλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις που επηρεάζονται από τον μηχανισμό ETS. Αντιθέτως, τα €26 εκατ. μοιράζονται σε σχεδόν 23.000 επιχειρήσεις, δηλαδή το ανά επιχείρηση ετήσιο όφελος είναι πολύ μικρότερο.
Η «ψαλίδα» ανταγωνιστικότητας
Το υπόβαθρο στο οποίο εγγράφονται τα μέτρα είναι γνωστό στους κλαδικούς φορείς εδώ και χρόνια, αλλά επανήλθε στο επίκεντρο με οξύτητα: η ελληνική βιομηχανία αντιμετωπίζει ενεργειακό κόστος σημαντικά υψηλότερο από αυτό που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες επιχειρήσεις στη Γερμανία ή την Ιταλία, χώρες που έχουν θεσπίσει πιο εκτεταμένα καθεστώτα άμεσης επιδότησης του ρεύματος. Η Αθήνα επιχείρησε να εξασφαλίσει παρόμοιο μέτρο από τις Βρυξέλλες, αλλά δεν κατάφερε να πάρει την έγκριση, γεγονός που αφήνει ανοικτή μια κρίσιμη παράμετρο ανταγωνιστικότητας.
Αυτή η αποτυχία — που αναφέρεται ρητά στα κείμενα — αποτελεί την πιο σημαντική παράλειψη του πακέτου και εξηγεί γιατί ο ΣΕΒ, ενώ εκφράζει ικανοποίηση για τη συνέχιση του διαλόγου, κρατά αποστάσεις από υπερβολικό ενθουσιασμό. Η «συζήτηση» μεταξύ κλάδου, υπουργείου και Βρυξελλών που ξεκίνησε πριν από επτά και πλέον μήνες, δεν έχει ακόμα δώσει απάντηση στο κεντρικό ζήτημα.
Η διακοψιμότητα και το επόμενο βήμα
Ο Θεοδωρόπουλος αναφέρθηκε ρητά σε ένα από τα εργαλεία που συζητούνται για το μέλλον: τη διακοψιμότητα — έναν μηχανισμό με τον οποίο οι βιομηχανίες αποδέχονται διακοπές στην κατανάλωσή τους κατά τις ώρες αιχμής, αντί για αντισταθμιστικές πληρωμές. Πρόκειται για ένα εργαλείο που δεν επιβαρύνει υποχρεωτικά τον κρατικό προϋπολογισμό και έχει εφαρμοστεί με επιτυχία σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Η ρητή αναφορά σε αυτόν τον μηχανισμό υποδηλώνει ότι η επόμενη φάση του διαλόγου θα κινηθεί σε πιο εφευρετικές λύσεις, πέρα από τις κλασικές επιδοτήσεις.
Δύο κρίσεις ταυτόχρονα — και η ευθύνη Βρυξελλών
Το ενεργειακό πακέτο αποτελεί μόνο μία από τις πολλές μάχες που δίνει η κυβέρνηση ταυτόχρονα. Η Ελλάδα μπήκε στο 2026 με ένα πολύπλευρο βάρος: η απορρόφηση των €36 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας απαιτεί συντονισμό πολλών υπουργείων και υλοποίηση 76 μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα, οι φιλόδοξοι δημοσιονομικοί στόχοι — ανάπτυξη 2,4%, πρωτογενές πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ — συνυπάρχουν με εσωτερική πολιτική αβεβαιότητα, καθώς η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ σκιάζει το πολιτικό κλίμα και δυσκολεύει τη συνοχή της κυβερνητικής δράσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η τοποθέτηση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη στην Προεδρία του Eurogroup είναι ευκαιρία αλλά και πρόκληση: ο ρόλος αυτός ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της Αθήνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ωστόσο εσωτερικά σκάνδαλα μπορούν να υπονομεύσουν την αξιοπιστία ακόμα και σε ευνοϊκές συγκυρίες.
Βήμα αναγκαίο, αλλά ανεπαρκές
Συνοψίζοντας, το πακέτο των €300 εκατ. κινείται σε τρεις ρεαλιστικά σχεδιασμένους άξονες, απόρροια μακράς και δύσκολης διαπραγμάτευσης με την ΕΕ. Η σημαντικότερη νίκη είναι η ενίσχυση του συντελεστή αντιστάθμισης CO₂ στο 0,82, μέτρο που θα βελτιώσει αισθητά τη θέση των μεγάλων ενεργοβόρων. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η μείωση των ΥΚΩ είναι μεν πλατύτερη σε απήχηση, αλλά η ωφέλεια ανά μονάδα παραμένει περιορισμένη.
Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τον Ιούνιο του 2026, όταν θα ανοίξει η πρόσκληση υποβολής επενδυτικών σχεδίων — και το σύστημα θα κληθεί να αποδείξει αν μπορεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τα κεφάλαια. Αν η απόδοση αυτής της φάσης αποδειχθεί αδύναμη, το πακέτο θα μείνει στα χαρτιά. Αν, αντίθετα, συνδυαστεί με το επόμενο βήμα — εισαγωγή διακοψιμότητας και εξεύρεση ευρωπαϊκής λύσης για τη μείωση του κόστους ρεύματος — η ελληνική βιομηχανία μπορεί να δει μια ουσιαστικότερη αλλαγή στη δομική της ανταγωνιστικότητα.
Μέχρι τότε, τα σημερινά μέτρα είναι, όπως τα χαρακτήρισε ο ίδιος ο ΣΕΒ, βήματα στη σωστή κατεύθυνση — απλώς όχι αρκετά μεγάλα.
Άρθρο βασισμένο σε επίσημες κυβερνητικές ανακοινώσεις, δηλώσεις ΣΕΒ και αναλύσεις από τον οικονομικό Τύπο.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
