Ελλάδα-Γαλλία: Πέντε χρόνια ακόμα αμυντικής συμφωνίας — αλλά ποιος θα έρθει αν χρειαστεί;

Του Ειδικού Συνεργάτη

 
Η αμυντική συμφωνία Ελλάδας-Γαλλίας του 2021 ανανεώνεται για άλλα πέντε χρόνια. Ο Μακρόν έρχεται στην Αθήνα, ακολουθούν φωτογραφίες, ανακοινώσεις για «στρατηγική αποτροπή» και κείμενα ειδικών που μιλούν για ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ως πλαίσιο επικαλείται η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και ο πόλεμος στο Ιράν. Κανείς δεν ρωτά το πιο απλό ερώτημα: αν η Τουρκία κλιμακώσει στο Αιγαίο αύριο, ποιος θα σηκώσει τηλέφωνο;

 
Το πρόβλημα δεν είναι ο αριθμός των συμφωνιών — είναι η δομή του εξοπλισμού

Η Ελλάδα λειτουργεί με ένα από τα πιο κατακερματισμένα αμυντικά δόγματα στο ΝΑΤΟ: αμερικανικά F-16, γαλλικά Rafale και Mirage, γερμανικά Leopard, αμερικανικά Patriot, φρεγάτες Belharra υπό διαπραγμάτευση. Κάθε νέος εταίρος σημαίνει νέο στρώμα εφοδιαστικής αλυσίδας, εκπαίδευσης, συντήρησης και — το κρισιμότερο — διαλειτουργικότητας σε συνθήκες πραγματικής κρίσης.

Η στρατηγική αδυναμία δεν είναι μόνο ποσοτική. Είναι δομική. Ένας στόλος που δεν επικοινωνεί αδιάλειπτα με τον εαυτό του σε πραγματικό χρόνο είναι πιο ευάλωτος από έναν μικρότερο αλλά συνεκτικό. Αυτό δεν το λέει κανένας αναλυτής στην τελετή υπογραφής.

 
Ποιος θα βοηθήσει σε σύρραξη με την Τουρκία; Ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους

Η Ευρώπη: Δεν υπάρχει ευρωπαϊκός μηχανισμός που να υποχρεώνει κανέναν να πολεμήσει. Το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας — η ευρωπαϊκή «ρήτρα αλληλεγγύης» — είναι πολιτικά αδύναμο και χωρίς εκτελεστικό μηχανισμό. Κανένας Γάλλος πρόεδρος δεν μπορεί να στείλει δυνάμεις κατά χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ χωρίς ταυτόχρονη κατάρρευση της Συμμαχίας και πολιτική αυτοκτονία στο εσωτερικό της χώρας του.

Οι ΗΠΑ: Η ιστορική αμερικανική θέση σε ελληνοτουρκική κρίση είναι «αποτρέψτε την κλιμάκωση» — όχι «υπερασπιστείτε την Ελλάδα». Η αξία της Σούδας και των αμερικανικών εγκαταστάσεων σημαίνει ότι η Ουάσινγκτον δεν θα επιτρέψει εύκολα ολοκληρωτική κατάρρευση της ελληνικής θέσης. Αλλά στρατιωτική εμπλοκή χωρίς ζωτικό αμερικανικό συμφέρον; Δεν υπήρξε ποτέ.

Το Ισραήλ: Αξιόπιστος εταίρος σε τεχνολογία — drones, ISR, cyber — αλλά χωρίς στρατιωτική δέσμευση και χωρίς την πολυτέλεια περιφερειακής εμπλοκής σε σύρραξη που δεν αφορά άμεσα την ασφάλειά του.

Η άβολη αλήθεια: σε σενάριο πραγματικής σύρραξης, η Ελλάδα θα είναι μόνη για τις πρώτες 72 με 96 ώρες. Αυτές συνήθως κρίνουν το αποτέλεσμα. Καμία συμφωνία δεν αλλάζει αυτή την παράμετρο.

 
Ο Μητσοτάκης χτίζει σχέσεις — αλλά με ποιο νόμισμα;

Η κριτική που ακούγεται όλο και πιο έντονα στους αναλυτές δεν αφορά την ύπαρξη της γαλλικής συμφωνίας. Αφορά το τι ακριβώς αντικατοπτρίζει: στρατηγική βαθύτητα ή διαχείριση εικόνας;

Η Naval Group, ως βασικός γαλλικός αμυντικός όμιλος, επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη θετική συγκυρία. Αυτό σημαίνει ότι η γαλλική πλευρά έχει κυρίως βιομηχανικό συμφέρον — όχι γεωστρατηγική επένδυση. Η νέα ρήτρα αυτόματης ανανέωσης που προβλέπεται να συμπεριληφθεί ακούγεται εντυπωσιακή. Ουσιαστικά, μια συμφωνία που ανανεώνεται από μόνη της αποδεικνύει γραφειοκρατική αδράνεια, όχι βαθύτερη δέσμευση.

Το παράδοξο: η ίδια κριτική για «προσωπικές σχέσεις αντί για στέρεες συμμαχίες» ισχύει εξίσου για οποιαδήποτε σχέση με την Ουάσινγκτον της εποχής Τραμπ — εκεί οι διμερείς σχέσεις είναι ακόμη πιο εξαρτημένες από πρόσωπα και συναλλαγές.

 
Πέντε σήματα που αξίζει να παρακολουθούμε

1. Τι αγοράζει η Ελλάδα — και από πού. Αν το επόμενο μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα είναι αμερικανικό, η γαλλική συμφωνία είναι διακοσμητική. Αν είναι γαλλικό, υπάρχει δομική δέσμευση.
2. Η Τουρκία και τα F-35. Ο αμερικανός πρέσβης Τομ Μπάρακ αναφέρθηκε ήδη στις προσπάθειες της Τουρκίας να επανέλθει στο πρόγραμμα. Αν αυτό προχωρήσει, η αεροπορική ισορροπία στο Αιγαίο αλλάζει ριζικά — και τότε καμία συμφωνία δεν έχει σχεδιαστεί για αυτή την πραγματικότητα.
3. Η πορεία των Belharra. Αν οι φρεγάτες παραδοθούν εντός χρονοδιαγράμματος, η σχέση με τη Γαλλία έχει πραγματικό βάρος. Αν καθυστερήσουν, επιβεβαιώνεται ότι το Παρίσι βλέπει την Ελλάδα ως αγορά — όχι ως εταίρο.
4. Αμερικανική παρουσία: επέκταση ή συρρίκνωση. Κάθε πρόσθετος αμερικανικός στρατιώτης στη Σούδα ή την Αλεξανδρούπολη είναι ισχυρότερη εγγύηση από οποιοδήποτε κείμενο. Αν η παρουσία μειωθεί ή εξαρτηθεί από οικονομικούς όρους, η εξάρτηση από τις ΗΠΑ αποδεικνύεται εξίσου εύθραυστη.
5. Ευρωπαϊκή Άμυνα: χρήμα ή ανακοινώσεις. Αν το ReArm Europe μεταφραστεί σε κοινή παραγωγή και διαλειτουργικά συστήματα, η ευρωπαϊκή συμμαχία αποκτά νόημα. Αν παραμείνει στο επίπεδο των συνόδων κορυφής, η σκεπτικιστική θέση βγαίνει επιβεβαιωμένη.

 
Αυτό που απουσιάζει από κάθε δημόσια συζήτηση

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν τη γεωγραφία σαν δεδομένο — ενώ είναι το μοναδικό αδιαπραγμάτευτο κεφάλαιο της χώρας.

Η Ελλάδα βρίσκεται στο νότιο πλευρό του ΝΑΤΟ, στο σταυροδρόμι τριών θαλασσών, με έλεγχο σε κομβικές διόδους. Αυτή η θέση δεν χρειάζεται να «πουληθεί» — χρειάζεται να μετατραπεί συστηματικά σε μόνιμες υποδομές και εγκαταστάσεις που δημιουργούν δομική αμερικανική παρουσία, ανεξάρτητη από πρόσωπα και κυκλικά διπλωματικά φλερτ. Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα το κατανόησαν αυτό δεκαετίες πριν. Η Ελλάδα ακόμα διαπραγματεύεται με τη λογική των εφήμερων ευνοιών.

Όσο η στρατηγική σκέψη στην Αθήνα παραμένει στο επίπεδο της επόμενης φωτογραφίας με τον Μακρόν, αυτή η γεωγραφική ισχύς θα παραμένει αναξιοποίητη.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.