Η ενεργειακή αγορά μετατρέπεται σε μηχανισμό επιβάρυνσης της ελληνικής βιομηχανίας

Η ενεργειακή πολιτική ως πεδίο κερδοσκοπίας -Η αόρατη διαίρεση και οι ορατές στρεβλώσεις

Βασισμένο στα ρεπορτάζ των Seb Kennedy (Energy Flux) και capital.gr

 
Η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων στην ενέργεια

Πίσω από τη βιτρίνα της «ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας», αποκαλύπτεται ένα πολύ πιο περίπλοκο και, εν τέλει, διχασμένο τοπίο.
Η έρευνα του Seb Kennedy στο Energy Flux αποκάλυψε την «Αόρατη Διαίρεση»: το γεγονός ότι τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια λειτουργούν με διπλές στρατηγικές σε δύο διαφορετικές πλατφόρμες του TTF (ICE και EEX), ουσιαστικά παίζοντας σε δύο πίστες ταυτόχρονα.

Η ενεργειακή τιμή που βλέπει ο καταναλωτής —και κυρίως η βιομηχανία— δεν είναι αποτέλεσμα μιας «αντικειμενικής αγοράς», αλλά ενός χρηματιστηριακού συστήματος που χειραγωγείται από hedge funds, διαχειριστές και θεσμικές ανισορροπίες.
Η Ευρώπη, με άλλα λόγια, δεν έχει «μία αγορά φυσικού αερίου», αλλά δύο διαφορετικούς μηχανισμούς ισχύος που κινούνται παράλληλα, και που —όπως όλα δείχνουν— δημιουργούν τεχνητή μεταβλητότητα και κόστη.

 
Η ελληνική εκδοχή της “αόρατης διαίρεσης”

Στην Ελλάδα, η ίδια λογική του «διπλού παιχνιδιού» εκδηλώνεται με άλλους μηχανισμούς: με στρεβλώσεις στις αγορές εξισορρόπησης, καθυστερήσεις στα μέτρα στήριξης και αντίστροφα κίνητρα που τιμωρούν την παραγωγή.

Είκοσι ημέρες μετά την εξαγγελία του Πρωθυπουργού για μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, τίποτα δεν έχει αλλάξει.
Η ενεργοβόρος βιομηχανία εξακολουθεί να πληρώνει πανάκριβο ρεύμα, εγκλωβισμένη σε ένα πλέγμα στρεβλώσεων που ενισχύει —αντί να περιορίζει— τη χειραγώγηση της αγοράς.

Η αγορά εξισορρόπησης είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: εκεί όπου, θεωρητικά, το σύστημα «διορθώνει» τις ανισορροπίες παραγωγής και ζήτησης, στην πράξη εκτινάσσει το κόστος.
Το 2025, το συνολικό κόστος αναμένεται να αγγίξει το 1 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 37% σε σχέση με το 2024, ενώ οι θερμικές μονάδες συνεχίζουν να τιμολογούν προσφορές στα 200–300 €/MWh ακόμη και σε ώρες μη αιχμής.

Αυτές οι πρακτικές δεν είναι απλώς τεχνικά λάθη· αποτελούν μηχανισμούς πλουτισμού εις βάρος της πραγματικής οικονομίας.

 
Το “ιταλικό μοντέλο” που δεν ήρθε ποτέ

Η ελληνική κυβέρνηση είχε υποσχεθεί την εφαρμογή ενός μηχανισμού τύπου “Contracts for Difference”, όπως στην Ιταλία, που θα εξασφάλιζε σταθερές και ανταγωνιστικές τιμές ρεύματος για τη βιομηχανία.
Όμως, το σχέδιο έμεινε στα χαρτιά.
Ενστάσεις του Υπουργείου Οικονομικών για το δημοσιονομικό κόστος ανέστειλαν την υλοποίηση, αφήνοντας τις επιχειρήσεις ανυπεράσπιστες απέναντι στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Το αποτέλεσμα;
Η ελληνική βιομηχανία πληρώνει πολλαπλάσια κόστη από τους ευρωπαίους ανταγωνιστές της, βλέποντας τα περιθώρια κέρδους να συρρικνώνονται και την παραγωγή να χάνει έδαφος.

 
Η ενεργειακή πολιτική ως πεδίο κερδοσκοπίας

Όπως δείχνει η αποκάλυψη του Energy Flux για το TTF, η αγορά ενέργειας έχει μετατραπεί σε εργαλείο κερδοσκοπίας.
Τα hedge funds, εκμεταλλευόμενα τις παράλληλες πλατφόρμες (ICE/EEX), μπορούν να διαμορφώνουν ψευδή σήματα τιμών.
Στην Ελλάδα, το ίδιο μοντέλο μεταφράζεται σε στρεβλά σήματα στην αγορά εξισορρόπησης και διογκωμένους μηχανισμούς αποζημίωσης, όπως οι λιγνιτικές μονάδες υπό απόσυρση που λειτουργούν με pay-as-bid εκτός αγοράς, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές κατά 7 €/MWh.

Πρόκειται για ένα σύστημα όπου η “ενεργειακή μετάβαση” έχει γίνει πρόσχημα:
αντί να στηρίζει την πράσινη ανάπτυξη, τροφοδοτεί νέα καρτέλ και “σκιώδεις” αγορές με τεράστιες αποδόσεις.

 
Προτάσεις που αγνοούνται

Η ΕΒΙΚΕΝ (Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας) προτείνει απλές και ρεαλιστικές λύσεις:

• Μεταφορά του κόστους ανακατανομής (ΛΠ3) στις χρεώσεις χρήσης συστήματος, όπως ισχύει στην Ε.Ε.
• Αξιοποίηση των εσόδων του ΑΔΜΗΕ από τα διασυνδετικά δικαιώματα (109 εκατ. ευρώ το 2024) για μείωση του ΛΠ3.

Ωστόσο, η κυβέρνηση δείχνει εγκλωβισμένη στη γραφειοκρατία και την πολιτική διστακτικότητα, την ώρα που το ενεργειακό κόστος υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα ολόκληρου του παραγωγικού ιστού.

 
Η μεγάλη εικόνα

Από το TTF μέχρι την αγορά εξισορρόπησης, η κοινή συνισταμένη είναι σαφής:
η ενεργειακή αγορά έχει αποσυνδεθεί από την πραγματική οικονομία.
Οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα τις αποδόσεις κεφαλαίου —όχι τη βιωσιμότητα της παραγωγής.

Η «αόρατη διαίρεση» που αποκάλυψε ο Kennedy στην Ευρώπη είναι το ίδιο φαινόμενο που ζει καθημερινά η ελληνική βιομηχανία: ένα διχασμένο σύστημα όπου η αγορά λειτουργεί όχι ως εργαλείο ανάπτυξης, αλλά ως εργαλείο μεταφοράς πλούτου από την παραγωγή προς τη χρηματοοικονομική σφαίρα.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλη μία εξαγγελία για τη «μείωση του ενεργειακού κόστους».
Χρειάζεται μια πολιτική που θα σπάσει τον χρηματιστηριακό έλεγχο της ενέργειας, θα αποκαταστήσει τη διαφάνεια και θα επιτρέψει στη βιομηχανία να αναπνεύσει.

Γιατί όσο η ενέργεια παραμένει πεδίο κερδοσκοπίας και διπλών παιχνιδιών, τόσο η παραγωγή θα συρρικνώνεται — και η χώρα θα παρακολουθεί την αποβιομηχάνιση ως φυσικό φαινόμενο.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.