Η ενεργειακή διπλωματία ως απάντηση: Πώς η Αμερικανική παρουσία στην Κρήτη ακυρώνει στην πράξη το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο
Ενώ η απουσία της Ελλάδας από τα επίσημα διπλωματικά φόρα για τη Λιβύη προκαλεί δικαιολογημένη ανησυχία, μια παράλληλη και ίσως πιο ουσιαστική εξέλιξη λαμβάνει χώρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, νοτίως της Κρήτης. Η ενεργός παρουσία και οι δεσμευτικές επενδύσεις αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών στις παραχωρημένες ελληνικές θαλάσσιες περιοχές αποτελούν την πιο ηχηρή απάντηση στις τουρκικές επιδιώξεις και λειτουργούν ως de facto ακύρωση των παράνομων διεκδικήσεων του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Από τη νομική αμφισβήτηση στα τετελεσμένα επί του πεδίου
Για χρόνια, η ελληνική στρατηγική εστίαζε, ορθώς, στην ανάδειξη της νομικής ακυρότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το ανυπόστατο και αντίθετο στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Αυτή η προσέγγιση είναι απαραίτητη, αλλά συχνά κινείται σε ένα θεωρητικό επίπεδο. Η διεθνής πολιτική, ωστόσο, επηρεάζεται όχι μόνο από το δίκαιο, αλλά και από τα τετελεσμένα γεγονότα και τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων.
Εδώ ακριβώς έρχεται να “κουμπώσει” η ενεργειακή διπλωματία. Η απόφαση μιας εταιρείας όπως η ExxonMobil ή η Chevron να επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για έρευνες σε μια περιοχή που αμφισβητείται από την Τουρκία, δεν είναι μια κίνηση που λαμβάνεται χωρίς την πολιτική κάλυψη της αμερικανικής κυβέρνησης.
Οι επιπτώσεις αυτής της κίνησης είναι πολλαπλές και καθοριστικές:
- Δημιουργία Αμερικανικής “Ζώνης Συμφέροντος”: Η περιοχή των ερευνών μετατρέπεται αυτόματα σε ζώνη υψηλού αμερικανικού οικονομικού και, κατ’ επέκταση, γεωπολιτικού ενδιαφέροντος. Οποιαδήποτε παρενόχληση των ερευνών από την Τουρκία δεν θα αποτελούσε πλέον μια διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αλλά μια άμεση πρόκληση σε αμερικανικά συμφέροντα. Αυτό αυξάνει εκθετικά το πολιτικό κόστος για οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια από την Άγκυρα.
- Έμπρακτη Αναγνώριση της Ελληνικής Κυριαρχίας: Η υπογραφή συμβάσεων παραχώρησης με το ελληνικό κράτος και η έναρξη ερευνών συνιστούν την πιο ισχυρή έμπρακτη αναγνώριση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην περιοχή. Είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης από έναν παγκόσμιο οικονομικό παίκτη, η οποία έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από δεκάδες λεκτικές διπλωματικές διαβεβαιώσεις.
- Αποδυνάμωση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου: Το μνημόνιο σχεδιάστηκε για να δημιουργήσει “γκρίζες ζώνες” και να αποτρέψει την Ελλάδα από το να ασκήσει τα δικαιώματά της. Η παρουσία ενός αμερικανικού κολοσσού που διεξάγει έρευνες ακριβώς πάνω στις οριογραμμές που αυθαίρετα χάραξαν η Τουρκία και η κυβέρνηση της Τρίπολης, καθιστά το μνημόνιο κενό γράμμα. Κανείς δεν επενδύει δισεκατομμύρια σε μια περιοχή που δεν θεωρεί νομικά και πολιτικά ασφαλή.
Συνυπολογισμός στην εξίσωση: Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος
Συνεπώς, η ανάλυση της ελληνικής διπλωματίας γίνεται πιο σύνθετη. Από τη μία, παρατηρείται μια αδυναμία ή αποτυχία να εξασφαλιστεί η παρουσία της χώρας σε κρίσιμα πολυμερή φόρα λήψης αποφάσεων. Από την άλλη, όμως, διαφαίνεται μια επιτυχία σε ένα άλλο, πιο “αθόρυβο” αλλά εξαιρετικά ουσιαστικό πεδίο: αυτό της προσέλκυσης στρατηγικών επενδύσεων που δημιουργούν τετελεσμένα υπέρ των εθνικών θέσεων.
Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να ακολουθεί μια στρατηγική “δύο ταχυτήτων”: από τη μία καταγγέλλει νομικά και πολιτικά τις τουρκικές ενέργειες και από την άλλη εργάζεται για να δημιουργήσει στο πεδίο συνθήκες που καθιστούν αυτές τις ενέργειες πρακτικά αδύνατες.
Συμπερασματικά, ενώ η απουσία από τη διάσκεψη της Λιβύης είναι ένα διπλωματικό μείον, η ενεργός παρουσία αμερικανικών εταιρειών νοτίως της Κρήτης είναι ένα τεράστιο στρατηγικό συν. Δεν ακυρώνει νομικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο – αυτό παραμένει δουλειά της διπλωματίας και ενδεχομένως της διεθνούς δικαιοσύνης. Ωστόσο, το καθιστά πολιτικά ανενεργό και οικονομικά ασύμφορο για την Τουρκία να το επικαλεστεί στην πράξη, τουλάχιστον στις περιοχές όπου τα αμερικανικά συμφέροντα έχουν πλέον ριζώσει.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
