Η επιτακτική ανάγκη για Ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία

Η ανάγκη για εμπιστοσύνη και αυτονομία σε έναν κατακερματισμένο κόσμο

 
Από τους συντάκτες του OMFIF

Σε μια εποχή που κυριαρχείται από τις γεωπολιτικές εντάσεις που προκαλούν οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας, η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη. Το κεντρικό μήνυμα που αναδύθηκε από μια σειρά σεμιναρίων του OMFIF στο Λονδίνο είναι σαφές: οι ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, πρέπει να ενισχύσουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και να υιοθετήσουν μια προσέγγιση «από κάτω προς τα πάνω» για να ενδυναμώσουν τη συνεργασία τους, ξεκινώντας από τον τομέα της άμυνας. Αυτή η στρατηγική κρίνεται απαραίτητη για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης αποστασιοποίησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

 
Η επιτακτική ανάγκη για Ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία

Μία από τις πιο ηχηρές παρεμβάσεις ήρθε από τον πρόεδρο της Deutsche Bundesbank, Joachim Nagel, ο οποίος υπογράμμισε την ολοένα και πιο πολιτική φύση των δραστηριοτήτων των κεντρικών τραπεζών. Ο Nagel απηύθυνε μια ισχυρή έκκληση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανεξαρτησία, με έμφαση στη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ σε κρίσιμους τομείς όπως οι ψηφιακές πληρωμές και η τεχνολογία cloud.

Παράλληλα, καταδίκασε έντονα τις προσπάθειες του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, να περιορίσει την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), χαρακτηρίζοντάς τις «μη αποδεκτές». Κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να εγκαταλείψουν τη συνήθη επιφυλακτικότητά τους σε θέματα ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Πρέπει να υψώσουμε τη φωνή μας εδώ». Την ανησυχία αυτή συμμερίστηκε και ένας Αμερικανός ομιλητής, ο οποίος προειδοποίησε ότι η «παρατεταμένη πολιτική πίεση» διαβρώνει τους αμερικανικούς θεσμούς και εγκυμονεί μακροπρόθεσμους κινδύνους δημοσιονομικής κυριαρχίας και χρηματοπιστωτικής καταστολής.

 
Ένας «Συνασπισμός των Προθύμων» ως μελλοντική πορεία

Μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας, η ιδέα που κέρδισε έδαφος ήταν η ανάγκη για έναν «συνασπισμό των προθύμων» σε κεντρικά ζητήματα πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτή η προσέγγιση προτείνει μια ευέλικτη συνεργασία που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και η Ελβετία, και να επεκτείνεται σε τομείς όπως η στρατιωτική και η πληροφοριακή συνεργασία με τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Η στρατηγική αυτή απηχεί τη λογική της «μεταβλητής γεωμετρίας» που είχαν υποστηρίξει στο παρελθόν ηγέτες όπως ο Jacques Delors.

 
Η διαρκής κυριαρχία του δολαρίου και η οικονομική πραγματικότητα της Ευρώπης

Παρά την έντονη κριτική στις πολιτικές Trump, υπήρξε γενική συμφωνία ότι ούτε το ευρώ ούτε το ρενμίνμπι είναι σε θέση να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του δολαρίου στο προβλεπτό μέλλον. Η ευρωπαϊκή οικονομία θεωρήθηκε ανεπαρκώς ισχυρή για να υποστηρίξει έναν σημαντικά αναβαθμισμένο ρόλο για το ευρώ. Όπως δήλωσε ένας έμπειρος συμμετέχων από την ευρωζώνη, «τα ισχυρά νομίσματα χρειάζονται ισχυρές οικονομίες, όχι το αντίστροφο». Η έλλειψη ενός κοινού «ασφαλούς περιουσιακού στοιχείου» στην Ευρώπη και η απιθανότητα για βαθύτερη ολοκλήρωση εντός της δεκαετίας αποτελούν σημαντικά εμπόδια.

Αντί για την αντικατάσταση του δολαρίου, ένας έμπειρος κεντρικός τραπεζίτης προέβλεψε μια «σταδιακή αποδόμηση» (gradual fragmentation), όπου οι χώρες θα χρησιμοποιούν εναλλακτικές διαδρομές πληρωμών και τοπικά ζεύγη νομισμάτων όποτε αυτό τις εξυπηρετεί. Ακόμη και η ζήτηση χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες ερμηνεύτηκε περισσότερο ως μια κίνηση διαφοροποίησης αποθεμάτων παρά ως μια στρατηγική αποδολαριοποίησης, καθώς οι αγορές χρυσού συχνά πραγματοποιούνται σε δολάρια.

 
Εσωτερικές προκλήσεις: Διακυβέρνηση, δημογραφικό και μεταρρυθμίσεις

Οι συζητήσεις ανέδειξαν ότι η κρίση της Ευρώπης δεν είναι απλώς οικονομική, αλλά κυρίως μια «κρίση διακυβέρνησης». Τα πολιτικά κίνητρα φαίνεται να εμποδίζουν την πρόοδο σε βασικούς τομείς όπως η τραπεζική ένωση και η ένωση κεφαλαιαγορών. Η ήπειρος καλείται να προσαρμοστεί σε ένα χαμηλό δυναμικό ετήσιας ανάπτυξης της τάξης του 1% , παραμένοντας ταυτόχρονα περισσότερο εξαρτημένη από ποτέ από τις ΗΠΑ, ειδικά σε στρατιωτικό επίπεδο.

Το δημογραφικό πρόβλημα αναδείχθηκε ως μια ακόμη κρίσιμη πρόκληση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μετάβαση σε συνταξιοδοτικά συστήματα που βασίζονται περισσότερο στην κεφαλαιοποίηση, παρόμοια με τα πιο ευέλικτα συστήματα των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Ωστόσο, υπήρξε και μια αισιόδοξη οπτική: η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να προσελκύσει ταλέντα από όλο τον κόσμο που αρχίζουν να απομακρύνονται από τις ΗΠΑ.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πιο ενεργή δημοσιονομική στάση της Γερμανίας, με τη χαλάρωση του «φρένου χρέους» για την άμυνα και τη δημιουργία ενός νέου ταμείου υποδομών ύψους 500 δισ. ευρώ, θεωρήθηκε θετική εξέλιξη, αν και τα αποτελέσματά της θα φανούν μακροπρόθεσμα.

 
Παγκόσμιες δυναμικές: BRICS και κλιματική αλλαγή

Στο μέτωπο των αναδυόμενων δυνάμεων, επικράτησε η άποψη ότι ένα πιθανό νόμισμα των BRICS δεν είναι βιώσιμο, καθώς η ομάδα δεν αποτελεί ένα «συνεκτικό νομισματικό μπλοκ» και οι σχέσεις μεταξύ μελών-κλειδιών, όπως η Ινδία και η Κίνα, είναι τεταμένες.

Τέλος, όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, εκφράστηκε η πεποίθηση ότι οι δυνάμεις της αγοράς θα υπερισχύσουν τελικά της αρνητικής στάσης της κυβέρνησης Trump. Όπως τόνισε ένας ειδικός σε θέματα βιωσιμότητας, «η φυσική νικά την πολιτική όσον αφορά τον κλιματικό κίνδυνο. Τα κεφάλαια θα τιμολογήσουν τους φυσικούς κινδύνους ανεξάρτητα από τη ρητορική».

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.