Η ηρεμία πριν την καταιγίδα στην Τουρκία

Ο εμφύλιος πόλεμος στην Τουρκία μπορεί να είναι πιο κοντά από όσο αντιλαμβάνονται η Ουάσιγκτον ή η Άγκυρα

Περισσότερο από ένα μήνα αφότου ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο φυλακισμένος ηγέτης της κουρδικής εξέγερσης στην Τουρκία, κάλεσε το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) να διαλυθεί, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει τεταμένη, με πολλούς να εκφράζουν φόβους για μια επικείμενη σύγκρουση. Η ανακοίνωση του Οτσαλάν, η οποία έρχεται 40 χρόνια μετά την έναρξη του αγώνα του PKK, χαρακτηρίστηκε από τον αναπληρωτή εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, ως «νίκη για τον πολιτισμό» και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα οδηγήσει σε αυξημένη σταθερότητα στην περιοχή. Ωστόσο, η πραγματικότητα επί του εδάφους υποδηλώνει μια πιο περίπλοκη και επικίνδυνη κατάσταση.

Η αμφιλεγόμενη κατάταξη του PKK ως τρομοκρατική οργάνωση

Ενώ η Τουρκία ισχυρίζεται ότι πάνω από 40.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις συγκρούσεις, ο αρθρογράφος, Μάικλ Ρούμπιν, αμφισβητεί αυτά τα στοιχεία, παρομοιάζοντάς τα με εκείνα του Υπουργείου Υγείας της Χαμάς, τα οποία, όπως υποστηρίζει, «κατασκευάστηκαν εξ ολοκλήρου». Η ενεργή εξέγερση του PKK είχε ουσιαστικά τελειώσει μέχρι το 1997, όταν η κυβέρνηση Κλίντον χαρακτήρισε την οργάνωση ως τρομοκρατική. Αυτή η χαρακτηρισμός, σύμφωνα με τον Ρούμπιν, ήταν μια απαίτηση της Τουρκίας της τελευταίας στιγμής για να ολοκληρωθεί μια μεγάλη αγορά όπλων που επιθυμούσε ο Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον.

Ο Ρούμπιν υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός αυτός ήταν «ψευδής» και έχει υπονομεύσει την ειρήνη, εκθέτοντας παράλληλα την υποκρισία των ΗΠΑ. Επισημαίνει ότι το PKK «δημιούργησε τη μοναδική όαση προοδευτικότητας σε μια περιοχή που κυριαρχείται από δικτατορίες και ισλαμιστές» και ότι ο λανθασμένος χαρακτηρισμός του ως τρομοκρατικής οργάνωσης υπονόμευσε τον φιλελευθερισμό. Μάλιστα, τονίζει ότι το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ συνεργάστηκε με τους Σύριους Κούρδους, πολλοί από τους οποίους συνδέονταν με το PKK, όταν η Τουρκία υποστήριζε, παθητικά ή ενεργά, το Ισλαμικό Κράτος. Ο Ρούμπιν υποστηρίζει ότι αν η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε πάρει στα σοβαρά τον χαρακτηρισμό του PKK ως τρομοκρατικής οργάνωσης και αρνούνταν να συνεργαστεί με την ομάδα, το Ισλαμικό Κράτος θα υπήρχε ακόμα και πιθανότατα θα κυβερνούσε τόσο τη Βαγδάτη όσο και τη Δαμασκό.

Περαιτέρω απόδειξη του αβάσιμου του χαρακτηρισμού αυτού, σύμφωνα με τον Ρούμπιν, είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση Ομπάμα αφαίρεσε τους Μουτζαχεντίν αλ-Χαλκ από τη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων, μια ομάδα που «στόχευσε και σκότωσε Αμερικανούς», ενώ το PKK παρέμεινε στη λίστα. Ο Ρούμπιν αποδίδει αυτή τη διαφορά στο γεγονός ότι οι Μουτζαχεντίν πληρώνουν «μεγάλες αμοιβές» σε συνταξιούχους Αμερικανούς πολιτικούς για υποστήριξη, κάτι που το PKK δεν κάνει.

Η τρέχουσα κατάσταση και οι ανησυχίες για το μέλλον

Η «δαιμονοποίηση» του PKK από τις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την πεποίθηση της τουρκικής κυβέρνησης ότι η διάλυση του PKK σημαίνει ότι η καταστολή λειτουργεί, θα μπορούσε να οδηγήσει την Τουρκία σε καταστροφή. Ο Ρούμπιν αναφέρει ότι το τελευταίο μήνα έχει συνομιλήσει με Κούρδους ακτιβιστές και άτομα που συνδέονται με το PKK, οι οποίοι παραδέχτηκαν τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν με τους τουρκικούς βομβαρδισμούς και τη μειωμένη υποστήριξη των ΗΠΑ. Το PKK συνειδητοποίησε την κατάσταση λόγω της προθυμίας της κυβέρνησης Τραμπ να εγκαταλείψει τους Σύριους Κούρδους για χάρη «επιχειρηματικών συμφωνιών, υποσχέσεων τουρκικής διαμεσολάβησης και της ψευδαίσθησης της μετριοπάθειας της νέας συριακής κυβέρνησης».

Πολλοί Κούρδοι ηγέτες, προσπαθώντας να δώσουν μια θετική τροπή στα γεγονότα, δήλωσαν επίσης ότι ο αγώνας τους είχε επιτύχει ό,τι μπορούσε, οπότε τώρα ήταν η ώρα για την πολιτική και τη διπλωματία. Ωστόσο, το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν είναι ότι ούτε ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ούτε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να ενδιαφέρονται για κανένα από τα δύο. Μετά από αυτή την «κίνηση καλής θέλησης», το PKK αναμένει από την Τουρκία να κάνει ένα ισότιμο βήμα για την ειρήνη, το οποίο θα ξεπερνούσε μια γενική αμνηστία για τα μέλη του PKK και την ασφαλή διέλευση των ηγετών του PKK στην Ευρώπη. Πολλοί προτείνουν, για παράδειγμα, ότι η Τουρκία θα πρέπει τώρα να απελευθερώσει τον Οτσαλάν, όπως ακριβώς έκανε η Νότια Αφρική του Απαρτχάιντ με τον Νέλσον Μαντέλα.

Οι απαιτήσεις των Κούρδων και ο κίνδυνος εμφυλίου πολέμου

Ο Ερντογάν συνήθως συνδέει την προσέγγιση προς τους Κούρδους με απαιτήσεις να υποστηρίξουν το πολιτικό του κόμμα. Όταν δεν το κάνουν, τους στρέφεται με εκδίκηση, κάτι που εξηγεί γιατί τόσοι πολλοί εκλεγμένοι Κούρδοι πολιτικοί βρίσκονται στη φυλακή. Οι Κούρδοι φοβούνται μια επανάληψη αυτής της κατάστασης και απαιτούν επίσης από την Τουρκία να επιλύσει τις εθνοτικές διακρίσεις που αντιμετωπίζουν και να αποκεντρώσει την εξουσία στις περιοχές όπου ζουν οι Κούρδοι.

Αν η Τουρκία συνεχίσει την καταστολή της και αποτύχει να διαπραγματευτεί, προειδοποιούν οι Κούρδοι, είναι πιθανός ένας εμφύλιος πόλεμος, ένα γεγονός που θα μπορούσε να φέρει τρόμο στους δρόμους των μεγαλύτερων πόλεων της Τουρκίας, καθώς οι Κούρδοι θα καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ο Ερντογάν δεν επιδιώκει την ειρήνη αλλά την εξόντωσή τους. Με τις ΗΠΑ να εγκαταλείπουν το Συριακό Κουρδιστάν και τους ηγέτες των Ιρακινών Κούρδων να λειτουργούν ως «κάπο» του Ερντογάν, οι Κούρδοι δεν έχουν πού να πάνε.

Ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μπορεί να ελπίζει σε αυξημένη σταθερότητα στην περιοχή, η αποτυχία του να πιέσει τον Ερντογάν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπόσχεται το αντίθετο. Ο εμφύλιος πόλεμος στην Τουρκία μπορεί να είναι πιο κοντά από όσο αντιλαμβάνονται η Ουάσιγκτον ή η Άγκυρα.

Με πληροφορίες από aei.org

mywaypress.gr – Για προσεκτικούς αναγνώστες