Πώς να επιβιώσουμε στη νέα πυρηνική εποχή

Μια σύνθεση και αξιολόγηση των αυξανόμενων κινδύνων και των διαβρωμένων περιορισμών στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας

Σύμφωνα με το άρθρο των Vipin Narang και Pranay Vaddi, (foreignaffairs.com), η παγκόσμια πυρηνική τάξη έχει υποστεί μια δραματική μεταβολή τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, μεταβαίνοντας από μια εποχή που τα πυρηνικά όπλα θεωρούνταν «λείψανο μιας προηγούμενης εποχής» σε έναν κόσμο που αντιμετωπίζει έναν «τυφώνα πυρηνικών απειλών Κατηγορίας 5». Το 2009, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία συνεργάζονταν για τη μείωση των πυρηνικών τους οπλοστασίων, ενώ η στρατηγική των ΗΠΑ επικεντρωνόταν κυρίως στην αντιτρομοκρατία και στην αντιμετώπιση εξεγέρσεων. Ωστόσο, η σημερινή κατάσταση χαρακτηρίζεται από πολλαπλασιαζόμενους κινδύνους και την εκμηδένιση των διπλωματικών φραγμών που είχαν περιορίσει την πυρηνική εξάπλωση για δεκαετίες.

 
Οι νέες πυρηνικές απειλές

Το άρθρο αναγνωρίζει μια σειρά από αναδυόμενες απειλές:

• Κίνα: Η πιο σημαντική αλλαγή στο πυρηνικό τοπίο είναι η απόφαση της Κίνας να γίνει πυρηνική δύναμη. Από το 2019, η Κίνα βρίσκεται σε πορεία να πενταπλασιάσει σχεδόν το απόθεμά της των 300 πυρηνικών κεφαλών μέχρι το 2035, με στόχο να αποκτήσει ένα οπλοστάσιο ισοδύναμο σε ισχύ με αυτά της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Κίνα αναπτύσσει επίσης νέους τύπους όπλων, όπως εκατοντάδες νέους εκτοξευτές ICBM (διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων), περιφερειακούς βαλλιστικούς πυραύλους χαμηλής ισχύος, υπερηχητικά συστήματα και ένα σύστημα τροχιακής παράδοσης κεφαλών για την αποφυγή των αμερικανικών πυραυλικών αμυντικών συστημάτων. Αυτή η επέκταση πραγματοποιείται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν, με τον αριθμό των επιχειρησιακών κεφαλών να έχει ήδη διπλασιαστεί σε 600 μέσα σε πέντε χρόνια.
• Ρωσία: Η Ρωσία χρησιμοποιεί την απειλή των πυρηνικών όπλων ως «ασπίδα» για την επιθετικότητά της στην Ουκρανία και έχει προβεί σε ρητές πυρηνικές απειλές κατά της Δύσης. Το φθινόπωρο του 2022, οι πυρηνικές απειλές της Ρωσίας έφτασαν σε νέα επίπεδα, με την αμερικανική κοινότητα πληροφοριών να κρίνει ότι οι πιθανότητες χρήσης πυρηνικών όπλων ήταν οι υψηλότερες από την εποχή της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας. Επιπλέον, η Ρωσία έχει αναστείλει τη συνθήκη New START του 2010 και έχει αναθεωρήσει το πυρηνικό της δόγμα, δηλώνοντας ότι θα μπορούσε να στοχοποιήσει πυρηνικά οπλισμένες χώρες που παρέχουν βοήθεια σε μη πυρηνικούς αντιπάλους της.

• Βόρεια Κορέα: Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει να επεκτείνει το οπλοστάσιό της, το οποίο πλέον περιλαμβάνει πυραύλους ικανούς να πλήξουν τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Οι στρατηγικοί της στόχοι αποσκοπούν στο να πείσουν την Ουάσιγκτον να μην διακινδυνεύσει το Σαν Φρανσίσκο για να προστατεύσει τη Σεούλ.

• Ιράν: Το Ιράν βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην παραγωγή πυρηνικού όπλου, με τον απαραίτητο χρόνο να έχει μειωθεί σε λίγες μόνο ημέρες. Το άρθρο προειδοποιεί ότι μια προληπτική επίθεση από το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν αποσταθεροποιητικό περιφερειακό πόλεμο.

• Πακιστάν: Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το Πακιστάν αναπτύσσει έναν ICBM που θα μπορούσε να φτάσει τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Εάν αποκτήσει αυτή την ικανότητα, οι ΗΠΑ θα πρέπει να το αντιμετωπίσουν ως πυρηνικό αντίπαλο.

Η δυνατότητα συγχρονισμένης επιθετικότητας

Ένα από τα πιο ανησυχητικά σενάρια που περιγράφεται είναι η πιθανότητα συντονισμού ή συμπαιγνίας μεταξύ των αντιπάλων. Η Ρωσία, η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν έχουν ήδη επιδείξει αυξανόμενη ευθυγράμμιση, με το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα να παρέχουν στρατιωτική βοήθεια στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η στενότερη σχέση μεταξύ Κίνας και Ρωσίας είναι η μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς θα μπορούσαν να συγχρονίσουν τις επιθέσεις τους εναντίον γειτόνων τους-για παράδειγμα, μια επίθεση της Κίνας στην Ταϊβάν την ώρα που η Ρωσία επιτίθεται στην ανατολική Ευρώπη. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι αμερικανικές δυνάμεις θα ήταν κατακερματισμένες, αναγκάζοντας ενδεχομένως τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να υποχωρήσει σε μία ή και στις δύο συγκρούσεις.

Η απρόθυμη Αμερική και οι ανήσυχοι σύμμαχοι

Ενώ οι απειλές αυξάνονται, το αμερικανικό πυρηνικό οπλοστάσιο έχει παλιώσει και οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού του έχουν βυθιστεί σε καθυστερήσεις και υπέρβαση κόστους. Το σχέδιο εκσυγχρονισμού, που σχεδιάστηκε το 2009, δεν είχε λάβει υπόψη τις επεκτάσεις της Κίνας και της Βόρειας Κορέας. Για παράδειγμα, ο αριθμός των πυρηνικών υποβρυχίων κλάσης Columbia θα είναι μειωμένος σε σχέση με τα παλαιότερα Ohio, μειώνοντας τους εκτοξευτές κατά περισσότερο από 40%.

Ως αποτέλεσμα, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ασία και την Ευρώπη έχουν αρχίσει να αμφισβητούν την ικανότητα και την προθυμία της Ουάσιγκτον να επεκτείνει την πυρηνική της αποτροπή. Η Νότια Κορέα θεωρείται πλέον η πιο πιθανή υποψήφια για πυρηνική εξάπλωση, ενώ χώρες του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία ή ακόμα και η Γερμανία, θα μπορούσαν να αποφασίσουν να αποκτήσουν τα δικά τους πυρηνικά όπλα. Αυτό θα αποτελούσε ένα καταστροφικό πλήγμα για την ήδη εύθραυστη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Αξιολόγηση και προτεινόμενες λύσεις

Το άρθρο υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν τα πυρηνικά ζητήματα ως ένα εξειδικευμένο θέμα και πρέπει να αναπτύξουν «περισσότερες, διαφορετικές και καλύτερες» πυρηνικές δυνατότητες.

• Εκσυγχρονισμός και αύξηση των δυνατοτήτων: Αν και οι ΗΠΑ έχουν ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, αυτό είναι ανεπαρκές για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις. Η Ουάσιγκτον πρέπει να εξετάσει βραχυπρόθεσμες λύσεις, όπως η προσθήκη επιπλέον κεφαλών στους ICBM Minuteman III και η επέκταση της διάρκειας ζωής των υποβρυχίων κλάσης Ohio. Μακροπρόθεσμα, πρέπει να κατασκευάσει περισσότερα υποβρύχια κλάσης Columbia – τουλάχιστον 14.

• Περιφερειακές δυνατότητες: Το άρθρο προτείνει την ανάπτυξη ειδικών περιφερειακών αποτρεπτικών δυνατοτήτων. Για την Ευρώπη, προτείνει την ανάπτυξη ενός πυρηνικού όπλου αέρος-εδάφους μεγαλύτερης εμβέλειας για τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Για τον Ινδο-Ειρηνικό, προτείνεται η κατασκευή ενός πυραύλου κρουζ χαμηλότερης ισχύος εκτοξευόμενου από υποβρύχια.

• Κριτική σε εναλλακτικές στρατηγικές: Το άρθρο απορρίπτει δύο εναλλακτικές στρατηγικές:

-Πυραυλική άμυνα “Golden Dome”: Θεωρείται μια δαπανηρή λύση που θα χρειαζόταν δεκαετίες για να υλοποιηθεί και θα μπορούσε να ωθήσει τους αντιπάλους να αναπτύξουν φθηνότερες κεφαλές και δολώματα για να κορεστούν το σύστημα.

–Στρατηγική “countervalue” (αντιαξιακή στοχοποίηση): Η στοχοποίηση πληθυσμιακών κέντρων, υποδομών και πηγών πλούτου θα έθετε σε κίνδυνο την αμερικανική επικράτεια και θα υπονόμευε την αξιοπιστία της δέσμευσης των ΗΠΑ για διευρυμένη αποτροπή στους συμμάχους τους. Μια τέτοια στρατηγική θα ωθούσε τους συμμάχους να αναζητήσουν τα δικά τους πυρηνικά οπλοστάσια.

-Προσαρμογή της στρατηγικής “Counterforce”: Το άρθρο προτείνει την προσαρμογή της υφιστάμενης στρατηγικής «counterforce» (αντιπυρηνικής στοχοποίησης), η οποία στοχεύει στις πυρηνικές δυνάμεις του αντιπάλου, ώστε να περιοριστεί η ζημιά. Αυτό θα απαιτούσε μια «σεμνή προσαρμογή» για να ληφθούν υπόψη οι αυξανόμενοι κινεζικοί εκτοξευτές ICBM, χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να αυξηθεί το συνολικό απόθεμα των ΗΠΑ.

-Διπλωματία: Η Ουάσιγκτον πρέπει να αναζωογονήσει τις προσπάθειες για τον έλεγχο των όπλων, ακόμη και αν το περιβάλλον είναι δύσκολο. Προτείνεται ένα νέο, ευέλικτο μοντέλο συμφωνίας που θα επιτρέπει υψηλότερο ανώτατο όριο κεφαλών, ώστε οι ΗΠΑ να μπορούν να αντιμετωπίσουν την απειλή από την Κίνα, διατηρώντας παράλληλα σταθερή αποτροπή με τη Ρωσία.

Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η πυρηνική εποχή επέστρεψε «με εκδίκηση». Για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις πολλαπλές και συντονισμένες απειλές, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να εγκαταλείψουν την εφησυχαστική αντίληψη του παρελθόντος και να αναγνωρίσουν τον κόσμο όπως είναι, όχι όπως ελπίζουν να είναι. Η επίδειξη της πολιτικής βούλησης και της δέσμευσης των ανώτερων ηγετών για την ενίσχυση της διευρυμένης αποτροπής είναι εξίσου σημαντική με τον εκσυγχρονισμό του οπλοστασίου. Το άρθρο προειδοποιεί ότι η αδράνεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κατάσταση στην οποία η Κίνα, η Βόρεια Κορέα ή η Ρωσία θα χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα εναντίον ενός συμμάχου των ΗΠΑ ή ακόμα και της ίδιας της χώρας. Η καταιγίδα πλησιάζει και ο εφησυχασμός μπορεί να αποβεί θανατηφόρος.

 
mywaypress.gr – Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής