Η κρουαζιέρα ως κινητήρας βιώσιμης ανάπτυξης: Η στρατηγική πρόταση της CLIA για την Ελλάδα

Η πρόταση της CLIA για την Ελλάδα δεν είναι απλώς μια λογιστική καταγραφή των οικονομικών κερδών. Αντιθέτως, αποτελεί ένα συνολικό πρόγραμμα που συνδυάζει τρεις κρίσιμες διαστάσεις: την οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία απασχόλησης και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα

 
Η Διεθνής Ένωση Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA) παρουσίασε στις 23 Οκτωβρίου 2025 μια συνολική κι φιλόδοξη στρατηγική για τον τομέα της κρουαζιέρας στην Ελλάδα, συνδυάζοντας στοιχεία για τα οικονομικά οφέλη, την περιβαλλοντική πρόοδο και τη σημασία της υπεύθυνης ανάπτυξης. Μέσα από την έκθεση «The Voyage» στο Ίδρυμα Ευγενίδου, η CLIA αποσαφηνίζει τον δυναμικό ρόλο που ο κλάδος δύναται να διαδραματίσει στη δημιουργία ευημερίας για τις ελληνικές τοπικές κοινωνίες.

 
Η κρουαζιέρα ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης

Τα νέα στοιχεία που αποκαλύπτει η CLIA αποκαλύπτουν με σαφήνεια το μέγεθος της οικονομικής εισφοράς που ο τουρισμός κρουαζιέρας φέρνει στα ελληνικά νησιά. Σύμφωνα με τη μελέτη της Oxford Economics που ανήγγειλε η CLIA, η κρουαζιέρα συνείσφερε 201 εκατομμύρια ευρώ στην οικονομία της Μυκόνου κατά το 2024 – ένα ποσό που εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια της αγοράς στο λιμάνι, διαπερνώντας και επιδρώντας θετικά σε ολόκληρο το οικονομικό σύστημα του νησιού.

Η συμβολή αυτή αποδεικνύεται συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη. Τα 1,3 εκατομμύρια επιβάτες transit που επισκέφθησαν τη Μύκονο το 2024 δαπάνησαν κατά μέσο όρο 107 ευρώ ανά άτομο, με τη μέση διάρκεια παραμονής να φτάνει τις 5,6 ώρες. Παράλληλα, συμπληρωματικές δαπάνες των πληρωμάτων και των ίδιων των εταιρειών κρουαζιέρας προστέθησαν επιπλέον 159 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για μια σημαντική ένταξη κεφαλαίων που διακλαδώνεται σε τοπικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον τομέα του λιανεμπορίου και της εστίασης.

 
Θέσεις εργασίας και κοινωνική ευημερία

Η δημιουργία θέσεων εργασίας αποτελεί ίσως το πιο απλό αλλά και πιο σημαντικό απλογισμό για μια τοπική κοινωνία. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η δραστηριότητα της κρουαζιέρας στη Μύκονο υποστήριξε 2.930 θέσεις εργασίας το 2024, εκ των οποίων περίπου το ήμισυ βρίσκονταν στον τομέα του χονδρικού και λιανικού εμπορίου. Οι θέσεις αυτές απέφεραν συνολικά 46 εκατομμύρια ευρώ σε μισθούς στην τοπική οικονομία.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το κοινό προφίλ των επισκεπτών κρουαζιερόπλοιων: το 80% επισκέφθηκε τη Μύκονο για πρώτη φορά, ενώ περισσότερο από το ήμισυ ήταν πρώτη φορά που επισκέπτονταν την Ελλάδα. Αυτό το δεδομένο ανοίγει νέες προοπτικές για την προβολή και την ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού σε διεθνείς αγορές, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι κύριες πηγές προέλευσης των ερωτηθέντων.

 
Η ανισομερής κατανομή και η ανάγκη για νέους προορισμούς

Παρά την εντυπωσιακή συμβολή του κλάδου, μια χαρακτηριστική πρόκληση διακρίνεται ξεκάθαρα στα στοιχεία: το 55% της κίνησης κρουαζιέρας στην Ελλάδα συγκεντρώνεται σε μόλις τρία λιμάνια – τον Πειραιά, τη Σαντορίνη και τη Μύκονο. Η CLIA αναγνωρίζει αυτή την ανισόμερη κατανομή ως κρίσιμο ζήτημα που περιορίζει τα δυναμικά οφέλη για τις ευρύτερες περιοχές της χώρας.

Ως απάντηση, η CLIA προτείνει τη δημιουργία ενός Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης της Κρουαζιέρας, συνδιαμορφωμένου από την ελληνική κυβέρνηση και τον κλάδο. Το σχέδιο θα συνοδεύεται από σαφές χρονοδιάγραμμα για την υποστήριξη νέων προορισμών και τη βελτίωση των λιμενικών υποδομών. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το προτεινόμενο χρηματοδοτικό μοντέλο: τα έσοδα από το νέο τέλος κρουαζιέρας θα αναδιατίθεντο για επενδύσεις σε υποδομές, ανάπτυξη λιμενικών συστημάτων και προωθητικές ενέργειες σε εναλλακτικούς προορισμούς.

 
Η περιβαλλοντική διάσταση: Καινοτομία και δέσμευση

Ένα εξίσου σημαντικό κομμάτι του δείγματος που παρουσιάζει η CLIA αφορά την περιβαλλοντική πρόοδο του κλάδου. Η Ετήσια Έκθεση Περιβαλλοντικών Τεχνολογιών και Πρακτικών του 2025 καταδεικνύει μετρήσιμη και συνεχή πρόοδο στην υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων.

Ο αριθμός των κρουαζιερόπλοιων με κινητήρες πολλαπλών καυσίμων – τα οποία μπορούν να μετατρέπονται σε καύσιμα μηδενικών και σχεδόν μηδενικών εκπομπών – έχει αυξηθεί ραγδαία. Από ένα μόνο πλοίο το 2018, ο αριθμός έφτασε στα 19 σήμερα, με προβλέψεις να φτάσουν τα 32 έως το 2036. Παράλληλα, 81 πλοία (28,5% του στόλου) έχουν εγκαταστήσει συστήματα SCR που μειώνουν τις εκπομπές σωματιδίων και οξειδίων του αζώτου.

Ένα σημαντικό παράδειγμα καινοτομίας είναι η τεχνολογία παράκτιας ενεργειακής υποστήριξης (OPS). Σήμερα, 166 κρουαζιερόπλοια (58% του στόλου) μπορούν να συνδεθούν με OPS, μειώνοντας τις εκπομπές έως και 98% κατά τη στάθμευση στο λιμάνι. Ωστόσο, εδώ αναδύεται μια δευτερογενής πρόκληση: μόλις 41 λιμάνια παγκοσμίως (λιγότερο από 3%) διαθέτουν θέση ελλιμενισμού εξοπλισμένη με OPS. Η Ευρώπη αναδεικνύεται ως ηγέτιδα στην αναβάθμιση αυτής της υποδομής, με τα ευρωπαϊκά λιμάνια να προσθέτουν έξι νέες θέσεις τους τελευταίους 12-18 μήνες.

Πέραν των κινητήρων, ο κλάδος επενδύει στη διαχείριση αποβλήτων και στη χρήσης υδάτων. Το 98,2% του στόλου (279 πλοία) παράγει το μεγαλύτερο μέρος του απαιτούμενου φρέσκου νερού επί του πλοίου, αντί να αντλεί από τοπικούς πόρους. Ο αριθμός των πλοίων με προηγμένα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων (AWTS) έχει αυξηθεί κατά 72% σε σχέση με το 2018, καλύπτοντας πλέον το 82,4% του στόλου.

 
Το στρατηγικό πλαίσιο και οι προκλήσεις

Η  διευθυντής Ανατολικής Μεσογείου της CLIA, κα Μαρία Δεληγιάννη, τονίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά της κρουαζιέρας στη Μεσόγειο και ότι η συνεργασία αποτελεί το κλειδί για τη διατήρηση της ελκυστικότητάς της. Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου και πρέσβης καλής θελήσης του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, επισημαίνει ότι η ανάπτυξη του τομέα οφείλει να στηρίζεται στην ισορροπία, τον στρατηγικό σχεδιασμό και τον σεβασμό προς το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.

Ωστόσο, η πραγματικότητα παρουσιάζει περισσότερες πολυπλοκότητες. Η CLIA ανακοίνωσε ότι αναμένει αρχικά ευρήματα για τον οικονομικό αντίκτυπο της κρουαζιέρας στη Σαντορίνη στις αρχές του 2026, υποδηλώνοντας ότι υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω τεκμηρίωση των στοιχείων. Η ενδεχόμενη υπερφόρτιση ορισμένων προορισμών παραμένει ένα χρόνιο ζήτημα που απαιτεί προσεκτική διαχείριση.

 
Το τοπικό πλαίσιο και η διεθνής σύνδεση

Ο θόρυβος που κάνει ο διεθνής κρουαζιερικός τουρισμός έχει προσελκύσει και άλλες διεθνείς ερευνητικές ομάδες. Η CLIA αναθέτει μελέτες σε θεσμικούς φορείς όπως το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, σημάδι μιας προσπάθειας να γίνουν κατανοητές οι τοπικές αποχρώσεις του φαινομένου μέσα από εγχώρια ακαδημαϊκή δυνατότητα.

Στο ευρύτερο πλαίσιο, η κρουαζιέρα στην Ελλάδα εμπλέκεται με πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η κανονιστική δομή «Fit for 55» της ΕΕ θα υποχρεώσει τα μεγάλα λιμάνια της Ευρώπης έως το 2030 να διαθέτουν συστήματα OPS, επιταχύνοντας περαιτέρω τις επενδύσεις σε σχετικές υποδομές.

 
Ένας δρόμος προς το μέλλον

Η πρόταση της CLIA για την Ελλάδα δεν είναι απλώς μια λογιστική καταγραφή των οικονομικών κερδών. Αντιθέτως, αποτελεί ένα συνολικό πρόγραμμα που συνδυάζει τρεις κρίσιμες διαστάσεις: την οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία απασχόλησης και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Η πρόοδος στις περιβαλλοντικές τεχνολογίες δείχνει έναν κλάδο που αναγνωρίζει τα όρια και τις ευθύνες του. Ωστόσο, η απλή ύπαρξη τεχνολογίας δεν αρκεί – απαιτείται δομημένη πολιτική και επενδύσεις σε υποδομές για να αξιοποιηθούν πλήρως. Το προτεινόμενο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Κρουαζιέρας θα μπορούσε να αποτελέσει το κατάλληλο όχημα για να συμβεί αυτό.

Τέλος, η μελέτη της Μυκόνου αποδεικνύει τι είναι δυνατόν όταν ένας προορισμός καταφέρνει να εναρμονιστεί με τις δυνάμεις της παγκόσμιας πρόσκλησης της κρουαζιέρας. Ωστόσο, η ανάγκη να διαδοθούν αυτά τα οφέλη ομοιόμορφα σε άλλες περιοχές της χώρας παραμένει μια πολιτική προτεραιότητα που ζητά άμεση προσοχή από τις αρμόδιες αρχές και τη διεθνή κοινότητα της κρουαζιέρας.

Info photo: Μαρία Δεληγιάννη, Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.