Η νέα δημόσια σφαίρα των Social Media: Όταν το Facebook αντικαθιστά το δελτίο των 8

Η Ευρώπη —και η Ελλάδα ακόμη περισσότερο— αλλάζει ριζικά τον τρόπο που ενημερώνεται. Η πρόσφατη έρευνα Flash Ευρωβαρόμετρο “Social Media 2025”, που διεξήχθη τον Ιούνιο του 2025 για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αποτυπώνει μια νέα, σχεδόν ολική μετάβαση της ενημέρωσης από τα παραδοσιακά μέσα προς τα κοινωνικά δίκτυα.

Κι αν κάποτε η τηλεόραση ήταν ο αδιαμφισβήτητος «βασιλιάς» της πληροφόρησης, σήμερα τα κοινωνικά μέσα —και κυρίως το Facebook και το Instagram— έχουν καταλάβει τον θρόνο.

 
Η Ελλάδα σε «πρωτοπορία» ψηφιακής ενημέρωσης

Σύμφωνα με την έρευνα, 56% των πολιτών στην Ελλάδα δηλώνουν ότι ενημερώνονται κυρίως από τα social media, έναντι 54% που παρακολουθούν τηλεόραση. Πρόκειται για το μοναδικό κράτος μέλος όπου οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης υπερέχουν στην ενημέρωση, τη στιγμή που σε επίπεδο ΕΕ 71% των Ευρωπαίων εξακολουθούν να εμπιστεύονται την τηλεόραση ως κύρια πηγή ενημέρωσης.

Αντίθετα, οι παραδοσιακές πηγές –έντυπα, περιοδικά ή οι διαδικτυακές τους εκδόσεις– παραμένουν σε καθοδική πορεία: μόλις το 34% των Ελλήνων τις χρησιμοποιεί, έναντι 41% στην ΕΕ.

Η ελληνική κοινωνία δείχνει έτσι να «ψηφιοποιεί» την ενημέρωσή της με ταχύτητα, αλλά όχι πάντα με κρίση.

 
Η παραπληροφόρηση ως καθημερινό φαινόμενο

Το δεύτερο εύρημα της έρευνας είναι ίσως το πιο ανησυχητικό.
Έως και 74% των Ελλήνων παραδέχονται ότι εκτίθενται σε fake news ή παραπληροφόρηση τουλάχιστον κάποιες φορές την εβδομάδα — το υψηλότερο ποσοστό σχεδόν σε όλη την ΕΕ, όπου ο μέσος όρος είναι 66%.

Αυτό το στοιχείο δείχνει ότι η «ψηφιακή υπεροχή» της Ελλάδας συνοδεύεται από ένα τεράστιο έλλειμμα ψηφιακής κριτικής σκέψης και αξιοπιστίας. Η ταχύτητα με την οποία κυκλοφορεί η πληροφορία δεν συμβαδίζει με την ικανότητα διάκρισής της.

 
Ποια δίκτυα ενημερώνουν τους Έλληνες

Η εικόνα των πλατφορμών αποκαλύπτει επίσης τη γενεακή μεταβολή στη δημόσια σφαίρα:

• Facebook: Κυριαρχεί, με 68% των χρηστών να το χρησιμοποιούν για ενημέρωση (έναντι 58% στην ΕΕ).
• Instagram: Πρώτη πηγή για τους νέους 15-24 ετών, με 66%, ενώ το ίδιο ισχύει για το 64% των νέων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
• YouTube και TikTok λειτουργούν κυρίως ως εναλλακτικές πηγές — ένα μείγμα εικόνας, σχολιασμού και συναισθήματος που διαμορφώνει τη γνώμη των πολιτών περισσότερο απ’ όσο θα παραδεχόμασταν.

 
Οι influencers ως «μικρομέσα ενημέρωσης»

Περίπου 4 στους 10 Ευρωπαίους (37%) ακολουθούν influencers ή δημιουργούς περιεχομένου, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό είναι ανάλογο, αλλά με μια ιδιαιτερότητα: το 51% δηλώνει ότι, αν και χρησιμοποιεί social media, δεν ακολουθεί κανέναν influencer.

Αυτό δείχνει μια μορφή «παθητικής κατανάλωσης» περιεχομένου: οι Έλληνες δεν αναζητούν συγκεκριμένους δημιουργούς, αλλά παρασύρονται από τη ροή των αλγορίθμων — εκεί όπου η παραπληροφόρηση βρίσκει πρόσφορο έδαφος.

 
ΕΕ: Σημαντική, αλλά όχι καθημερινά παρούσα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να θεωρείται σημαντική για την πλειονότητα των πολιτών: 66% στην ΕΕ δηλώνουν ότι είναι «σημαντικό» να είναι μέλος η χώρα τους. Ωστόσο, μόλις 22% παρακολουθούν συστηματικά τα ευρωπαϊκά θέματα, ενώ 44% το κάνουν «περιστασιακά».
Στην Ελλάδα, το ενδιαφέρον είναι ελαφρώς αυξημένο — 68% δηλώνουν ότι ενημερώνονται, έστω και περιστασιακά, για τις ευρωπαϊκές εξελίξεις.

 
Από την ενημέρωση στην επιρροή

Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου δεν είναι απλώς μια στατιστική αποτύπωση· είναι καθρέφτης μιας νέας πολιτικής πραγματικότητας.

Η ενημέρωση δεν περνά πια από δελτία, αλλά από stories. Οι δημόσιες συζητήσεις δεν διεξάγονται στις πλατείες, αλλά στα timelines. Και η επιρροή δεν ανήκει μόνο στους δημοσιογράφους ή τους πολιτικούς, αλλά στους δημιουργούς περιεχομένου και στα memes.

Η δημοκρατία καλείται να λειτουργήσει μέσα σε αυτό το νέο, αποσπασματικό οικοσύστημα πληροφόρησης. Εκεί όπου το μήνυμα μετριέται σε likes και η αλήθεια ανταγωνίζεται τη viral φράση.

Η “κοινωνία των social media” δεν είναι απλώς ένα νέο μέσο· είναι μια νέα κουλτούρα ενημέρωσης.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην αιχμή αυτής της μεταβολής — αλλά και στην πρώτη γραμμή των κινδύνων της: παραπληροφόρηση, υπεραπλούστευση, υποκατάσταση της ανάλυσης από το συναίσθημα.

Αν το Facebook έγινε η νέα τηλεόραση, τότε η πρόκληση είναι σαφής: να μην γίνει και η νέα πραγματικότητα.

Πηγή: Flash Ευρωβαρόμετρο “Social Media 2025”, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (Ιούνιος 2025)

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.