Οι θαλάσσιοι σύμμαχοι ως η «υπερδύναμη» της Αμερικής: Η στρατηγική απάντηση στην κυριαρχία της Κίνας

Ανάλυση του Marc Levinson

 
Η εποχή όπου η «ναυτική κυριαρχία» ενός μεμονωμένου κράτους καθόριζε τη γεωπολιτική ισχύ ανήκει πλέον στο παρελθόν. Σήμερα, η αναβίωση της αμερικανικής ναυτιλιακής ισχύος δεν περνά μέσα από τον απομονωτισμό, αλλά μέσα από μια σύνθετη στρατηγική συνεργασίας με τους συμμάχους της. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Marc Levinson, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της κινεζικής επέκτασης στις θάλασσες απαιτεί μια ριζική επαναξιολόγηση των οικονομικών και αμυντικών δεδομένων.

 
Η ακτινογραφία μιας ανισορροπίας: Τα δεδομένα της παρακμής και της ανόδου

Η σύγχρονη ναυτιλιακή βιομηχανία χαρακτηρίζεται από μια εντυπωσιακή μετατόπιση ισχύος προς την Ανατολή. Ενώ τον 18ο και 19ο αιώνα η Βρετανία κυριαρχούσε στις παγκόσμιες ναυπηγήσεις και τον 20ό αιώνα οι ΗΠΑ εδραίωσαν την κυριαρχία τους μέσω της μαζικής παραγωγής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η σημερινή εικόνα είναι αποκαρδιωτική για τη Δύση.

• ΗΠΑ: Λιγότερο από το 1% των εμπορικών πλοίων που χρησιμοποιούνται σήμερα παγκοσμίως έχει κατασκευαστεί σε αμερικανικά ναυπηγεία.
• Κίνα: Κατασκευάζει πλέον περισσότερο από το 50% των νέων ποντοπόρων πλοίων παγκοσμίως, από μόλις 5% που ήταν το ποσοστό της πριν από 25 χρόνια.
• Ηνωμένο Βασίλειο: Το μερίδιό του στην παγκόσμια ναυπήγηση εμπορικών πλοίων είναι πλέον ανεπαίσθητο εδώ και τέσσερις δεκαετίες.

Η Κίνα δεν περιορίζεται μόνο στα πλοία. Ελέγχει την παραγωγή του μεγαλύτερου μέρους των γερανών μεταφόρτωσης, των εμπορευματοκιβωτίων (containers), των ελίκων και των κινητήρων, δημιουργώντας ένα πλήρως καθετοποιημένο σύστημα που επιδοτείται γενναία από το κράτος.

 
Το «ελληνικό παράδοξο» και η πλάνη της ιδιοκτησίας

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ανάλυσης είναι η αναφορά στην Ελλάδα. Παρόλο που οι Έλληνες πλοιοκτήτες κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, η χώρα δεν διαθέτει ανάλογη γεωπολιτική επιρροή σε στρατιωτικές συμμαχίες ή εμπορικές συμφωνίες. Αυτό αποδεικνύει ότι η κατοχή ή η κατασκευή μεγάλων εμπορικών στόλων δεν μεταφράζεται αυτόματα σε παγκόσμια ισχύ, αν δεν συνοδεύεται από ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο.

 
Τα εμπόδια της «ναυτιλιακής αναγέννησης»

Η προσπάθεια της κυβέρνησης Trump (και της κυβέρνησης Biden πριν από αυτήν) να «αποκαταστήσει τη ναυτιλιακή κυριαρχία της Αμερικής» έρχεται αντιμέτωπη με σκληρές οικονομικές πραγματικότητες:

1. Κόστος υλικών: Ο χάλυβας στις ΗΠΑ κοστίζει διπλάσια από ό,τι στην Κίνα, καθιστώντας τις τιμές των πλοίων μη ανταγωνιστικές χωρίς τεράστιες επιδοτήσεις.
2. Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού: Οι μηχανικοί και οι συγκολλητές εγκαταλείπουν τα ναυπηγεία για πιο ελκυστικούς κλάδους, όπως η αεροδιαστημική.
3. Χρηματοδότηση: Οι αποφάσεις των πλοιοκτητών συνδέονται άμεσα με κρατικά υποστηριζόμενα δάνεια και εγγυήσεις, τα οποία η Κίνα και η Νότια Κορέα προσφέρουν αφειδώς, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που τερμάτισαν τα κύρια προγράμματα επιδοτήσεων το 1981.

 
Στρατηγική αξιολόγηση: Η συνεργασία ως μονόδρομος

Η ανάλυση καταλήγει στο ότι ο εθνικισμός στη ναυτιλία δεν έχει αποδώσει καρπούς. Η μόνη ρεαλιστική οδός για την αντιμετώπιση της Κίνας είναι η διεθνής συνεργασία.

• Καταμερισμός ρόλων: Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα μπορούν να ηγηθούν στον σχεδιασμό και την κατασκευή μεγάλων εμπορικών πλοίων, ενώ άλλες χώρες μπορούν να εστιάσουν σε εξειδικευμένα σκάφη και εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας.
• Αξιοποίηση Ευρωπαϊκών πλεονεκτημάτων: Ενώ η Ευρώπη ναυπηγεί λιγότερα πλοία, κυριαρχεί στις ναυτιλιακές υπηρεσίες. Τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (MSC, Maersk, CMA CGM, Hapag-Lloyd) έχουν την έδρα τους στην Ευρώπη.
• Νέες απειλές: Οι μελλοντικές προκλήσεις δεν αφορούν μόνο τα μεγάλα πλοία, αλλά την προστασία των υποβρύχιων καλωδίων, την αντιμετώπιση του «σκοτεινού στόλου» (dark fleet) που παρακάμπτει τις κυρώσεις και την άμυνα απέναντι σε drones και πυραύλους.

«Η ναυτιλία είναι μια απόλυτα παγκοσμιοποιημένη βιομηχανία… Η συνεργασία με φίλους και συμμάχους δεν θα μείωνε την ικανότητα της χώρας να προβάλλει ισχύ, αλλά θα την ενίσχυε.»

Η εμμονή σε μοντέλα «ναυτικής κυριαρχίας» του παρελθόντος είναι αναποτελεσματική και οικονομικά ασύμφορη. Για την Αμερική, η πραγματική «υπερδύναμη» δεν βρίσκεται στην προσπάθεια να ναυπηγήσει κάθε πλοίο μόνη της, αλλά στην ικανότητά της να κινητοποιήσει ένα παγκόσμιο δίκτυο συμμάχων που κατέχουν την τεχνογνωσία, τη χρηματοδότηση και τις υπηρεσίες που απαιτούνται στον 21ο αιώνα.

 
Με πληροφορίες από engelsbergideas.com

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.