Οι «ψεύτικοι πόλεμοι» και η ρητορική της έκτακτης ανάγκης

Στο άρθρο του με τίτλο «Fake Wars» (Ψεύτικοι Πόλεμοι), ο Jonah Goldberg, έμπειρος αρθρογράφος, προβαίνει σε μια διεισδυτική κριτική της πολιτικής ρητορικής που καταφεύγει στην «ηθική ισοδυναμία του πολέμου» για την προώθηση πολιτικών ατζεντών. Το άρθρο (thedispatch.com) συνδυάζει μια λεπτομερή ανάλυση της γλώσσας με μια έντονη πολιτική αξιολόγηση, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην illiberal (αντιφιλελεύθερη) φύση αυτών των αφηγήσεων, με πρόσφατο παράδειγμα τη χρήση τους από την κυβέρνηση Trump.

 
Η δύναμη των «νεκρών μεταφορών» και ο πόλεμος ως πρίσμα

Ο Goldberg ξεκινά με μια εκτενή αναδρομή στις «νεκρές μεταφορές» – φράσεις που έχουν χάσει τη σύνδεσή τους με την αρχική τους εικόνα, όπως «dial» (καλώ), «hotshots» (ειδήμονες, αρχικά πυρωμένα βλήματα), ή «turning a blind eye» (κάνω τα στραβά μάτια, αρχικά ναυτικός όρος).

Αυτή η γλωσσική ανάλυση θέτει τη βάση για το κεντρικό του επιχείρημα: ότι ο πόλεμος είναι ταυτόχρονα μια νεκρή και μια ζωντανή μεταφορά. Είναι ένα από τα βαθιά ριζωμένα «πρίσματα» μέσω των οποίων οι άνθρωποι κατανοούν και εξηγούν τον κόσμο, επηρεάζοντας τη γλώσσα σε πεδία όπως ο αθλητισμός, οι επιχειρήσεις και η πολιτική. Οι πολιτικές εκστρατείες, οι «ad blitzes» (επιδρομές διαφημίσεων) και τα «war rooms» (αίθουσες επιχειρήσεων) είναι όλα παραδείγματα πολεμικής ορολογίας που διαπερνά τον πολιτικό λόγο.

 
Γλωσσικά Παραδείγματα Πολεμικής Ρητορικής στην Πολιτική:

«Campaign» (εκστρατεία)

«Battleground states» (πολιτείες-πεδία μάχης  )

«Crossfire» (διασταυρούμενα πυρά)

«Collateral damage» (παράπλευρες απώλειες)

 
Η «ηθική ισοδυναμία του πολέμου»: Από τον William James στο New Deal

Η ιδέα της «ηθικής ισοδυναμίας του πολέμου» («moral equivalent of war») επινοήθηκε από τον Αμερικανό φιλόσοφο William James, ο οποίος υποστήριζε ότι η κοινωνία πρέπει να βρει έναν μη-καταστροφικό τρόπο για να οργανωθεί και να παρακινήσει τους ανθρώπους, αξιοποιώντας τις «πολεμικές αρετές» όπως η αυταπάρνηση, η συνεργασία και η υπακοή στην εντολή.

Ο James πρότεινε μια «στράτευση του συνόλου του νεανικού πληθυσμού» για έναν πόλεμο ενάντια στη Φύση (π.χ., υλοτομία, ορυχεία, κατασκευή δρόμων), με σκοπό τη διαμόρφωση του χαρακτήρα και την υγιέστερη επανένταξη στην κοινωνία.

 
Η ιστορική εφαρμογή:

-Η ιδέα αποτέλεσε έμπνευση για το Civilian Conservation Corps (CCC) του Franklin Roosevelt, μια στρατιωτικά οργανωμένη επιχείρηση.

-Το σύνολο του New Deal οργανώθηκε ως ηθική ισοδυναμία πολέμου, με το National Recovery Administration (NRA) να χρησιμοποιεί στρατιωτική ορολογία και σύμβολα όπως τον Μπλε Αετό.

-Ο «Πόλεμος κατά της Φτώχειας» ήταν μια μεταγενέστερη ανανέωση αυτής της προσέγγισης.

Η κριτική του Goldberg: Ο αρθρογράφος δηλώνει απερίφραστα την αντιπάθειά του σε αυτά τα επιχειρήματα, θεωρώντας τα ως μια προσπάθεια παράκαμψης του δημοκρατικού διαλόγου μέσω του εκφοβισμού των πολιτών σε μια συλλογική επιχείρηση. Υποστηρίζει ότι η «κινητοποίηση πολέμου χωρίς πόλεμο» είναι εγγενώς αντιφιλελεύθερη (illiberal) και πως ο στρατός είναι θεσμός για την προστασία της ελευθερίας, όχι για τη μοντελοποίηση μιας εναλλακτικής λύσης σε αυτήν.

 
Η στρατηγική της κυβέρνησης Trump: Πόλεμος ως μέσο παράκαμψης των κανόνων

Το δεύτερο και πιο πιεστικό μέρος της ανάλυσης επικεντρώνεται στη χρήση της πολεμικής ρητορικής από την κυβέρνηση Trump, μια πρακτική που ο Goldberg χαρακτηρίζει ως «γλωσσικά και πολιτικά παιχνίδια».

Ο στόχος της επίκλησης του πολέμου είναι η «κλοπή της εξουσίας και της άδειας που παρέχει ο πόλεμος». Η αφήγηση του πολέμου επιτρέπει στους πολιτικούς να παρακάμψουν τους «άβολους κανόνες που προστατεύουν τα ιδιωτικά συμφέροντα» (την επιδίωξη της ευτυχίας).

 
Η τακτική του Trump:

Δημιουργία Αίσθησης Έκτακτης Ανάγκης: Ο Trump χρησιμοποιεί ρητορική για τον «εχθρό εντός» (the enemy within), τους «κομμουνιστές, μαρξιστές, φασίστες και ριζοσπάστες αριστερούς τραμπούκους» που «ζουν σαν παράσιτα» και απειλούν την Αμερική, με σκοπό να δημιουργήσει μια αίσθηση πολεμικής έκτακτης ανάγκης που επιτρέπει την παραβίαση των νομικών διαδικασιών.

Χρήση Πολεμικών Εξουσιών: Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί, ή απειλεί να χρησιμοποιήσει, εξουσίες που κανονικά χορηγούνται στον Πρόεδρο σε καιρό πολέμου για θέματα όπως η μετανάστευση και το εμπόριο (π.χ., IEEPA, κηρύξεις έκτακτης ανάγκης).

Επέκταση της Εξουσίας: Η ρητορική περί πολέμου ενάντια σε «ναρκο-τρομοκράτες» και «εισβολείς» ποινικούς διευρύνει την εξουσία για τη σύλληψη μεταναστών. Οποιαδήποτε αντίρρηση στους κανόνες παρουσιάζεται ως σύμπραξη με τον εχθρό.

Ο Goldberg καταλήγει ότι ο πόλεμος είναι sui generis – μοναδικός στο είδος του – και η προσπάθεια να «αναπνεύσουμε ζωή στη νεκρή μεταφορά του πολέμου» στην πολιτική είναι επικίνδυνη, καθώς «αφήνει το θηρίο έξω από το κλουβί». Ο Trump, κατά τον αρθρογράφο, δεν επικαλείται τον πόλεμο για την υπεράσπιση της ελευθερίας, αλλά για την απόκτηση ισχύος χωρίς τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία.

 
 Η απειλή της ρητορικής της κινητοποίησης

Το άρθρο του Goldberg είναι μια προειδοποίηση για την υπονόμευση της φιλελεύθερης δημοκρατίας μέσω της γλώσσας. Η πολεμική ρητορική, ενώ είναι μια βαθιά ριζωμένη ανθρώπινη τάση, μετατρέπεται σε στρατηγικό εργαλείο για την illiberal πολιτική, επιτρέποντας την κινητοποίηση και την καταστολή χωρίς την ανάγκη πραγματικής εθνικής απειλής. Η διαρκής επίκληση ενός «πολέμου» – είτε κατά της φτώχειας, είτε κατά του εγκλήματος, είτε κατά του «εχθρού εντός» – αποτελεί, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, μια προσπάθεια να επιβληθεί υπακοή και συλλογική συμμόρφωση, παραμερίζοντας τις βασικές αρχές της ελευθερίας και του δημοκρατικού διαλόγου.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.