Πέρα από τη διάψευση: Νέες στρατηγικές αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης στον επιχειρηματικό κόσμο
“Theodore Papalexopoulos Sustainability Dialogues”: Πώς οι επιχειρήσεις μπορούν να αντιμετωπίσουν τα Fake News στην ψηφιακή εποχή
Η κοινωνική απόδειξη ως όπλο κατά των fake news
Η αλήθεια από μόνη της δεν αρκεί πια. Αυτό ήταν το κεντρικό συμπέρασμα της δεύτερης εκδήλωσης των “Theodore Papalexopoulos Sustainability Dialogues” που πραγματοποιήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2025 στο Alba Graduate Business School, φέρνοντας στο προσκήνιο μια ανησυχητική πραγματικότητα: σε έναν κόσμο όπου το 72% των πολιτών σε 25 χώρες θεωρούν τις ψευδείς ειδήσεις μεγαλύτερη απειλή ακόμα και από την κλιματική αλλαγή, οι επιχειρήσεις καλούνται να επαναπροσδιορίσουν ριζικά τον τρόπο που διαχειρίζονται τη φήμη και την εμπιστοσύνη τους.
Η αποτυχία των παραδοσιακών προσεγγίσεων
Ο Patrick Haack, Καθηγητής Στρατηγικής και Υπεύθυνης Διοίκησης στη Σχολή HEC Lausanne του Πανεπιστημίου της Λωζάνης και Διεθνής Ερευνητικός Εταίρος στο Κέντρο Εταιρικής Φήμης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, παρουσίασε ευρήματα που αμφισβητούν τη συμβατική σοφία στη διαχείριση κρίσεων. Οι δύο κλασικές στρατηγικές που εφαρμόζουν οι οργανισμοί—η αγνόηση των ψευδών ειδήσεων ή η απλή διάψευσή τους—αποδεικνύονται όχι απλώς ανεπαρκείς, αλλά δυνητικά επιβλαβείς.
Το πρόβλημα, όπως ανέλυσε ο Haack σε πρόσφατο άρθρο του στο Harvard Business Review, δεν εντοπίζεται στην έλλειψη αληθινής πληροφόρησης. Βρίσκεται στην ψυχολογία της πειθούς και στους μηχανισμούς με τους οποίους διαμορφώνεται η κοινή γνώμη στην εποχή της υπερπληροφόρησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η παραπληροφόρηση δεν είναι απλώς λανθασμένη πληροφορία—είναι ένα στρατηγικό όπλο που εκμεταλλεύεται θεμελιώδεις ανθρώπινες τάσεις.
Second-Order Judgments: Το νέο πεδίο μάχης
Η πιο καινοτόμος συνεισφορά της παρουσίασης ήταν η εισαγωγή της έννοιας των “second-order judgments”—των δευτερογενών κρίσεων. Δεν αρκεί πια να διαχειριστεί μια επιχείρηση το πώς το κοινό την αντιλαμβάνεται απευθείας. Πρέπει να κατανοήσει και να επηρεάσει το πώς το κοινό αντιλαμβάνεται την αντίληψη των άλλων για την επιχείρηση.
Αυτή η διττή επίπεδο αντίληψης εξηγεί γιατί μια εταιρεία μπορεί να διαθέτει εξαιρετική επικοινωνιακή στρατηγική και ωστόσο να βλέπει τη φήμη της να διαβρώνεται: ακόμα κι αν κάποιος πιστεύει προσωπικά στην αξιοπιστία μιας εταιρείας, αν θεωρεί ότι οι άλλοι δεν την πιστεύουν, η συμπεριφορά του θα προσαρμοστεί ανάλογα. Η κοινωνική απόδειξη (social proof)—η τάση μας να υιοθετούμε πεποιθήσεις και συμπεριφορές που νομίζουμε ότι είναι ευρέως αποδεκτές—γίνεται καθοριστικός παράγοντας.
Το νέο στρατηγικό πλαίσιο: Τρεις πυλώνες δράσης
Η εκδήλωση ανέδειξε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αντίδρασης που στηρίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:
- Συστηματική παρακολούθηση της κοινωνικής απήχησης
Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να βασίζονται πια μόνο στην παρακολούθηση των μέσων ενημέρωσης. Χρειάζονται προηγμένα συστήματα που αναλύουν όχι μόνο το τι λέγεται για αυτές, αλλά και το πώς εξελίσσεται η αντίληψη για το τι πιστεύουν οι άλλοι. Αυτό απαιτεί εργαλεία κοινωνικής ακρόασης που υπερβαίνουν το απλό sentiment analysis και εντοπίζουν τις μετατοπίσεις στην κοινωνική συναίνεση.
- Prebunking: Η προληπτική διαφάνεια
Αντί να αντιδρούν στις ψευδείς ειδήσεις μετά την εμφάνισή τους (debunking), οι οργανισμοί πρέπει να προλαμβάνουν (prebunking). Αυτό σημαίνει την ενεργητική οικοδόμηση διαφάνειας, την προεξόφληση πιθανών αμφισβητήσεων και τη δημιουργία αφηγημάτων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα απέναντι στην παραπληροφόρηση πριν αυτή εξαπλωθεί.
Το prebunking αποτελεί ουσιαστικά «εμβολιασμό» κατά της παραπληροφόρησης: εκθέτοντας το κοινό σε εξασθενημένες μορφές ψευδών επιχειρημάτων και δείχνοντας πώς να τα αναγνωρίζουν, οι επιχειρήσεις οικοδομούν κριτική ανοσία.
- Ενεργοποίηση συμμάχων: Η δύναμη των τρίτων φωνών
Ίσως η πιο κρίσιμη στρατηγική που προτάθηκε είναι η αξιοποίηση αξιόπιστων τρίτων—επιστημόνων, συνεργατών, πελατών—που μπορούν να μιλήσουν με ειλικρινή φωνή. Στην εποχή της χαμηλής εμπιστοσύνης προς θεσμούς και επιχειρήσεις, ο λόγος ενός ανεξάρτητου ειδικού ή ενός ικανοποιημένου πελάτη έχει πολλαπλάσια δύναμη από μια εταιρική ανακοίνωση.
Αυτή η προσέγγιση δημιουργεί ένα οικοσύστημα αλήθειας γύρω από την επιχείρηση, όπου πολλαπλές φωνές—όχι μόνο η εταιρική—επιβεβαιώνουν την ακεραιότητά της.
Η συμβολή της επιχειρηματικής κοινότητας
Στη συζήτηση που ακολούθησε, κορυφαίοι επαγγελματίες του χώρου, όπως η Ρηνέτα Μήτση, General Secretary της Ένωσης Επαγγελματιών Εταιρικών Υποθέσεων (CAPA) και Sustainability Director στο Goody’s-Everest Group, και ο Fernando Kalligas, Ανώτερος Διευθυντής Εταιρικών Υποθέσεων, ESG & Επικοινωνίας του ΔΕΣΦΑ, μοιράστηκαν πρακτικές εμπειρίες από το πεδίο.
Η παρουσία διακεκριμένων μελών του ΣΕΒ και της επιχειρηματικής κοινότητας, συμπεριλαμβανομένου του νέου Προέδρου του ACG, Edward C. Wingenbach, καθώς και της Λένας Παπαλεξοπούλου, υπογραμμίζει την αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας του θέματος για την ελληνική επιχειρηματικότητα.
Η κληρονομιά Παπαλεξόπουλου: Όραμα και δράση
Η σειρά διαλόγων που φιλοξενεί η Έδρα Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος στη Βιωσιμότητα—ιδρυθείσα με δωρεά από τον Όμιλο ΤΙΤΑΝ και την οικογένεια Παπαλεξόπουλου & Κανελλόπουλου—συνεχίζει το όραμα του πρωτοπόρου επιχειρηματία και ιδρυτικού μέλους του Alba, Θεόδωρου Παπαλεξόπουλου (1926–2020).
Ο Παπαλεξόπουλος είχε οραματιστεί μια Σχολή Επιχειρήσεων που δεν θα εκπαιδεύει απλώς managers, αλλά ηγέτες με όραμα και δημιουργούς αλλαγής. Η ολιστική του προσέγγιση στη βιωσιμότητα—που ενσωμάτωνε επιχειρηματική αριστεία, πολιτισμική ευαισθησία και κοινωνική ευθύνη—αποτυπώνεται στο σκοπό των διαλόγων: να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ θεωρίας και πράξης.
Το Δελφικό παράγγελμα στην ψηφιακή εποχή
Ο Καθηγητής Παύλος Βλάχος, κάτοχος της Έδρας και Καθηγητής Marketing στο Alba, τοποθέτησε το ζήτημα σε μια βαθύτερη φιλοσοφική διάσταση, επικαλούμενος το δελφικό παράγγελμα: “Όταν ακούς, κράτα τα μάτια σου ανοιχτά”. Η φράση αυτή συνοψίζει την ουσία της πρόκλησης: η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα επικοινωνίας, αλλά θέμα διαρκούς επαγρύπνησης, κριτικής σκέψης και ηθικής υπευθυνότητας.
Όπως τόνισε ο Βλάχος, η ευθύνη εκπαιδευτικών, επιχειρηματικών ηγετών και πολιτών είναι διττή: πρέπει όχι μόνο να μάθουμε να εντοπίζουμε την παραπληροφόρηση, αλλά και να την αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά. Αυτός είναι και ο πυρήνας της αποστολής των διαλόγων—η μετατροπή της γνώσης σε δράση.
Προς μια νέα εταιρική ηθική
Η εκδήλωση ανέδειξε ότι η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης δεν είναι πια περιφερειακό ζήτημα επικοινωνίας ή PR. Αποτελεί κεντρικό στρατηγικό ζήτημα που αφορά την ίδια την επιβίωση και την κοινωνική άδεια λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Το μήνυμα είναι σαφές: στην εποχή της υπερπληροφόρησης, η αλήθεια δεν μπορεί να υπερισχύσει μόνο με τη δύναμη των γεγονότων. Χρειάζεται κοινωνική επιβεβαίωση, στρατηγική προνοητικότητα και συλλογική δράση. Οι επιχειρήσεις που θα κατανοήσουν και θα υιοθετήσουν αυτές τις αρχές δεν θα προστατεύσουν απλώς τη φήμη τους—θα συμβάλουν στην οικοδόμηση ενός υγιέστερου πληροφοριακού οικοσυστήματος για το σύνολο της κοινωνίας.
Και αυτή, τελικά, είναι η πιο αυθεντική έκφραση της εταιρικής βιωσιμότητας στον 21ο αιώνα: η ευθύνη να υπερασπιστούμε όχι μόνο τα επιχειρηματικά μας συμφέροντα, αλλά και την ίδια την αλήθεια.
Info photo
(αρχική σελίδα)Ο νέος Πρόεδρος του ACG, Edward C. Wingenbach, Ph.D., ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης & η Αντιπρόεδρος του Μη Κερδοσκοπικού Σωματείου «ΔΕΣΜΟΣ», Λένα Παπαλεξοπούλου
Ο Καθηγητής Marketing του Alba Graduate Business School και κάτοχος του “The Theodore Papalexopoulos Chair in Sustainability”, Παύλος Βλάχος, η General Secretary της Ένωσης Επαγγελματιών Εταιρικών Υποθέσεων (Corporate Affairs Professional Association – CAPA) & Sustainability Director στο Goody’s-Everest Group, Ρηνέτα Μήτση, ο Ανώτερος Διευθυντής Εταιρικών Υποθέσεων, ESG & Επικοινωνίας του ΔΕΣΦΑ, του διαχειριστή του ελληνικού δικτύου φυσικού αερίου και του τερματικού σταθμού LNG, Fernando Kalligas & ο Καθηγητής Στρατηγικής και Υπεύθυνης Διοίκησης, καθώς και Διευθυντής του Τμήματος Στρατηγικής, Παγκοσμιοποίησης και Κοινωνίας στη Σχολή HEC Lausanne του Πανεπιστημίου της Λωζάνης, Patrick Haack
Ο Πρύτανης του Alba Association, Κώστας Αξαρλόγλου, ο Καθηγητής Στρατηγικής και Υπεύθυνης Διοίκησης, καθώς και Διευθυντής του Τμήματος Στρατηγικής, Παγκοσμιοποίησης και Κοινωνίας στη Σχολή HEC Lausanne του Πανεπιστημίου της Λωζάνης, Patrick Haack & ο Καθηγητής Marketing του Alba Graduate Business School και κάτοχος του “The Theodore Papalexopoulos Chair in Sustainability”, Παύλος Βλάχος
Ο Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής, ΣΕΒ, Ευθύμιος Βιδάλης
Η Group Corporate Communications Director του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, Λυδία Γιαννακοπούλου & η Αντιπρόεδρος του Μη Κερδοσκοπικού Σωματείου «ΔΕΣΜΟΣ», Λένα Παπαλεξοπούλου
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
