Τέμπη -Η εθνική τραγωδία, η παραμόρφωση και η πλήρης ευθύνη Μητσοτάκη
Η παραμόρφωση του σκιώδους επιτελικού κράτους και η φαντασίωση Μητσοτάκη έχουν την πλήρη ευθύνη για την τραγωδία των Τεμπών
Η τραγωδία των Τεμπών, που συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία, δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός ούτε απλώς ένα τραγικό “ανθρώπινο λάθος”. Είναι η κορυφή ενός παγόβουνου που έχει τις ρίζες του στην παραμόρφωση του λεγόμενου επιτελικού κράτους και στον τρόπο που η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αντιμετωπίζει τη διακυβέρνηση ως ένα παιχνίδι επικοινωνιακής διαχείρισης αντί ουσιαστικής ευθύνης.
Το σκιώδες επιτελικό κράτος: Εργαλείο ελέγχου ή μηχανισμός συγκάλυψης;
Η ιδέα του επιτελικού κράτους παρουσιάστηκε ως η απόλυτη λύση για την αναδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης και την αποτελεσματική λήψη αποφάσεων. Ωστόσο, στην πράξη αποδείχθηκε ένα σκιώδες κατασκεύασμα που λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός συγκάλυψης και λιγότερο ως εργαλείο διακυβέρνησης. Αντί να υπηρετεί τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα, το επιτελικό κράτος εξελίχθηκε σε έναν κλειστό κύκλο εξουσίας, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται σε απομόνωση, χωρίς λογοδοσία, και υλοποιούνται με γνώμονα την προστασία της εικόνας της κυβέρνησης.
Η τραγωδία στα Τέμπη δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα διοικητικών παραλείψεων. Ήταν η φυσική συνέπεια μιας πολιτικής κουλτούρας που βασίζεται στον κατευνασμό και την επικοινωνιακή διαχείριση. Όταν τα θεσμικά όργανα μιας χώρας λειτουργούν υπό την επιτήρηση ενός “σκιώδους κράτους”, η ευθύνη διαχέεται, η λογοδοσία εξαφανίζεται, και ο πολίτης παραμένει απροστάτευτος.
Η φαντασίωση Μητσοτάκη: Ο υπερσυγκεντρωτισμός ως εργαλείο ελέγχου
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσιάστηκε ως ο “μάνατζερ” που θα έβαζε τάξη στο χάος. Αντί όμως να επενδύσει σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις και να ενισχύσει τους μηχανισμούς διαφάνειας, επέλεξε να δημιουργήσει ένα υπερσυγκεντρωτικό σύστημα που του επέτρεπε να ελέγχει τα πάντα – από την καθημερινή λειτουργία των υπουργείων μέχρι την αξιολόγηση των υπουργών του. Αυτή η προσέγγιση, όμως, δεν είναι μόνο αναποτελεσματική αλλά και επικίνδυνη.
Ο υπερσυγκεντρωτισμός οδηγεί αναπόφευκτα σε δυσλειτουργία. Όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός διαχειρίζεται τα πάντα, από τις μικρές λεπτομέρειες μέχρι τις στρατηγικές αποφάσεις, οι υπόλοιπες δομές της κυβέρνησης παραλύουν. Οι υπουργοί μετατρέπονται σε διακοσμητικά πρόσωπα, ενώ η πραγματική εξουσία συγκεντρώνεται σε έναν μικρό κύκλο συμβούλων, χωρίς θεσμικό έλεγχο. Στην περίπτωση των Τεμπών, αυτή η αποτυχία ήταν εμφανής: κανείς δεν φαίνεται να είχε την ευθύνη, αλλά όλοι ήταν μέρος μιας αλυσίδας ανευθυνότητας.
Η επιδερμική διαχείριση κρίσεων: Από τα Τέμπη στις πλημμύρες και τις πυρκαγιές
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει δημιουργήσει ένα μοτίβο διαχείρισης κρίσεων που βασίζεται στην επιδερμική ανάγνωση και την ελάχιστη ανάληψη ευθύνης. Από τις καταστροφικές πυρκαγιές και τις πλημμύρες μέχρι τις τραγικές απώλειες στα Τέμπη, η στρατηγική παραμένει ίδια: κατευνασμός της κοινής γνώμης με επικοινωνιακά τρικ, επίρριψη ευθυνών σε “αόρατους” παράγοντες, και γρήγορη μετάβαση στην επόμενη ημέρα χωρίς ουσιαστικές λύσεις.
Η ανάληψη ευθυνών θα έθετε σε κίνδυνο το πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης. Αντί λοιπόν να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στη ρίζα του, επιλέχθηκε η τακτική της συγκάλυψης. Η τραγωδία των Τεμπών αποτέλεσε ένα ακόμα επεισόδιο σε αυτή τη μακρά σειρά αποτυχιών, με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά το κόστος ήταν ανθρώπινες ζωές.
Το πολιτικό κόστος ως προτεραιότητα
Η χρονική συγκυρία της τραγωδίας –τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές– αποκάλυψε την πραγματική προτεραιότητα της κυβέρνησης: την αποφυγή του πολιτικού κόστους. Η επικοινωνιακή διαχείριση της κρίσης είχε ως στόχο να προστατεύσει την εικόνα του πρωθυπουργού και του επιτελικού κράτους, ακόμη και εις βάρος της αλήθειας. Η αποτυχία της κυβέρνησης να αναλάβει ουσιαστική ευθύνη δεν είναι απλώς ένδειξη πολιτικής ανικανότητας. Είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός συστήματος που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει την εξουσία και όχι τους πολίτες.
Το μέλλον: Επιστροφή στη θεσμική διακυβέρνηση
Η τραγωδία των Τεμπών θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής, μια ευκαιρία για αναστοχασμό και αλλαγή πορείας. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να συμβεί χωρίς μια θεμελιώδη αλλαγή στη φιλοσοφία διακυβέρνησης. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται σκιώδη επιτελικά κράτη και συγκεντρωτική διαχείριση. Χρειάζεται θεσμική διαφάνεια, λογοδοσία, και μια κυβέρνηση που να υπηρετεί τον πολίτη και όχι την εικόνα της.
Η ευθύνη για την αλλαγή αυτή ανήκει τόσο στους πολιτικούς όσο και στους πολίτες. Η κοινωνία πρέπει να απαιτήσει περισσότερα από την ηγεσία της και να απορρίψει τη λογική της συγκάλυψης και της επιφανειακής διαχείρισης. Η τραγωδία των Τεμπών δεν πρέπει να ξεχαστεί. Πρέπει να γίνει η αφετηρία για μια νέα εποχή θεσμικής και πολιτικής ωριμότητας.
mywaypress.gr
