Ταχεία μείωση της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα
Αισθητή κάμψη των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα στο πρώτο δίμηνο του 2016
Τραπεζική Χρηματοδότηση του Ιδιωτικού Τομέα
Συνεχίσθηκε στο πρώτο δίμηνο του 2016 με ταχύτερο ρυθμό η μείωση της χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα (Φεβρουάριος 2016: -2,3%, Ιανουάριος 2016 :-2,1%, Δεκέμβριος 2015: -2,0%), που σημειωτέον έχει ξεκινήσει από το δεύτερο τρίμηνο του 2012. Πάντως, το τελευταίο δωδεκάμηνο, ο αρνητικός ρυθμός μεταβολής των πιστώσεων στην οικονομία κινείται ανάμεσα σε – 1,9% έως -2,5%.
Η μείωση των πιστοδοτήσεων κατά 2,3% τον Φεβρουάριο 2016 συνοδευθήκαμε από σημαντικά αρνητική μηνιαία καθαρή ροή (νέες πιστώσεις μείον χρεολύσια) ύψους €295 εκατ. με αποτέλεσμα στο πρώτο δίμηνο του 2016 να σχηματισθεί σωρευτική αρνητική ροή €799 εκατ. στη συνολική χρηματοδότηση προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα, έναντι μικρής αρνητικής καθαρής ροής €21,0 εκατ. του πρώτου διμήνου του 2015. Από τους επιχειρηματικούς κλάδους, τον Φεβρουάριο 2016, αύξηση σε 12-μηνη βάση, παρουσίασαν μόνο οι πιστώσεις, προς τον Τουρισμό (+0,8%) και τις Μεταφορές πλην της Ναυτιλίας (+0,7%). Στους λοιπούς κλάδους μειώθηκε ελαφρά ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τραπεζικής χρηματοδότησης, εκτός της ναυτιλίας, που εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά αρνητικό ρυθμό μεταβολής (-7,8%).
Αναφορικά με τα νοικοκυριά, ο αρνητικός 12-μηνος ρυθμός μείωσης των τραπεζικών πιστώσεων συγκρατήθηκε στο -2,9% τον Φεβρουάριο 2016 (Ιανουάριο 2016 :-3,0% Δεκέμβριος 2015: -3,1%), έναντι μείωσης κατά 3,0% τον Φεβρουάριο του 2015. Από την ανάλυση της χρηματοδότησης των νοικοκυριών, η ετήσια μείωση των στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο 2016 στο ύψος του Ιανουαρίου (-3,4%), ενώ επιβραδύνθηκε και η καθοδική πορεία των υπολοίπων των καταναλωτικών δανείων (Φεβρουάριος 2016: -1,9%, Ιανουάριος 2016: -2,1%, Δεκέμβριος 2015: -2,3%).
Τραπεζικές Καταθέσεις Ιδιωτικού Τομέα
Συνεχίσθηκε επίσης στο πρώτο δίμηνο του 2016 η μείωση των καταθέσεων λιανικής. Συγκεκριμένα, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν κατά €541 εκατ. σε μηνιαίες συναλλαγές, έναντι μείωσης κατά €1,15 δισ. τον Ιανουάριο 2016, μετά από αύξηση κατά €2,5 δισ. που παρουσίασαν τον Δεκέμβριο του 2015. Η αισθητή κάμψη των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα στο πρώτο δίμηνο του 2016 αποδίδεται στην επίταση της αβεβαιότητας σχετικά με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και αφετέρου με ση σημειούμενη στασιμότητα της οικονομικής δραστηριότητας.
Η εντός του Φεβρουαρίου 2016 εκροή των ιδιωτικών καταθέσεων προήλθε από τη μείωση των καταθέσεων των νοικοκυριών (€702 εκατ.), επειδή αυξήθηκαν οι επιχειρηματικές καταθέσεις κατά €161 εκατ. Επομένως το υπόλοιπο των ιδιωτικών καταθέσεων διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο του 2016 στα €121.687, μειωμένο κατά €18,8 δισ. ή κατά -13,4% έναντι του Φεβρουαρίου του 2015. Σημειώνεται επίσης ότι οι ιδιωτικές καταθέσεις του Φεβρουαρίου 2016 είναι μειωμένες κατά €116,1 δισ. έναντι του μεγίστου υπολοίπου καταθέσεων ιδιωτών των €237,8 δισ. που κατεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2009. Μάλιστα το 32,9% της μείωσης κατεγράφη στο πρώτο εξάμηνο του 2015 και οδήγησε στη θέσπιση στις 28 Ιουνίου 2015 της τραπεζικής αργίας. Μεταξύ του Οκτωβρίου 2014 και του Ιουνίου 2015, οι τραπεζικές καταθέσεις των ιδιωτών μειώθηκαν κατακόρυφα κατά €42,5 δισ. ή κατά -26%. Μάλιστα η εκροή καταθέσεων τον Ιανουάριο του 2015 ύψους €12,2 δισ. ήταν η μεγαλύτερη από την εκδήλωση της ελληνικής κρίσης.
Σχετικά με τη σύνθεση των καταθέσεων τον Φεβρουάριο 2016 συγκριτικά με τον Φεβρουάριο του 2015 παρατηρήθηκε πτώση των καταθέσεων προθεσμίας κατά 38,5% και αύξηση των καταθέσεων ταμιευτηρίου (+16,4%) και όψεως (+25,6%). Σημειώνεται ότι οι καταθέσεις όψεως αυξήθηκαν οριακά σε μηνιαία βάση (+0,7%), εξέλιξη που είναι συνεπής με την οικονομική στασιμότητα.
Η υποκατάσταση καταθέσεων προθεσμίας σε ταμιευτηρίου παρατηρείται εντονότερα από τον Ιούλιο 2015, όταν επιβλήθηκαν οι έλεγχοι στην κίνηση κεφαλαίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πεντάμηνο Ιουλίου-Δεκεμβρίου 2015 οι καταθέσεις ταμιευτηρίου αυξήθηκαν κατά €5,0 δισ. οι καταθέσεις όψεως κατά €4,3 δισ. ενώ οι προθεσμιακές καταθέσεις μειώθηκαν κατά €6,7 δισ.
Πηγή: Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Διευθύνσεως Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank
