Πώς η Ελλάδα θα ξαναβρεί τον εαυτό της; Τι σημαίνει να είσαι Έλληνας στον 21ο αιώνα;

Ο Σχεδιασμός: Ένα “Εθνικό Συμβούλιο Σοφίας και Στρατηγικής”

Η Εφαρμογή: Μια“Ανεξάρτητη Αρχή Στρατηγικής Παρακολούθησης και Αξιολόγησης”.

Το κεντρικό αφήγημα: Από τον σχεδιασμό στην εθνική περηφάνια

 
Σην καρδιά του ελληνικού δομικού προβλήματος βρίσκεται η  κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και πολιτικού συστήματος, η οποία υπονομεύει κάθε προσπάθεια για συνεκτική και μακρόπνοη στρατηγική.

Το δομικό πρόβλημα  απαιτεί  και μια δομική απάντηση. Ένα “Εθνικό Σχέδιο Ανάταξης και Ανάπτυξης” για να πετύχει και να γίνει το “κεντρικό αφήγημα” της χώρας, δεν μπορεί να είναι προϊόν του ίδιου του πολιτικού συστήματος που έχει απαξιωθεί. Πρέπει να υπερβεί τα στενά κομματικά όρια και να αγκαλιάσει την κοινωνία σε ένα εντελώς νέο πλαίσιο.

Ας το δομήσουμε σε τρεις άξονες: Σχεδιασμός, Εφαρμογή, και Αφήγημα.

1. Ο Σχεδιασμός: Ένα “Εθνικό Συμβούλιο Σοφίας και Στρατηγικής”

Η σύλληψη του σχεδίου δεν μπορεί να ανατεθεί σε μια κυβερνητική επιτροπή ή σε έναν “τσάρο” της οικονομίας. Αυτά τα μοντέλα δοκιμάστηκαν και απέτυχαν να δημιουργήσουν ευρεία συναίνεση. Χρειάζεται ένα νέο, υβριδικό όργανο, ένα “Εθνικό Συμβούλιο Σοφίας και Στρατηγικής”, το οποίο θα λειτουργεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας για να τονιστεί ο υπερκομματικός του χαρακτήρας  και επικεφαλής επιχειρηματία εγνωσμένου κύρους για την αποτελεσματική εποπτεία λειτουργίας και λογοδοσίας.

Από ποιους πρέπει να απαρτίζεται αυτό το Συμβούλιο; Από μια σύνθεση των καλύτερων μυαλών της χώρας, εντός και εκτός συνόρων:

• Τεχνοκράτες και ακαδημαϊκοί: Κορυφαίοι επιστήμονες από ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια σε τομείς-κλειδιά (οικονομία, ενέργεια, ψηφιακός μετασχηματισμός, δίκαιο, κοινωνική πολιτική). Αυτοί θα παρέχουν την τεκμηρίωση και τις εναλλακτικές λύσεις. (Σκεφτείτε την Επιτροπή Πισσαρίδη, αλλά με ευρύτερη σύνθεση και θεσμική αυτονομία).
• Ηγέτες του ιδιωτικού τομέα: Επιτυχημένοι επιχειρηματίες, επικεφαλής καινοτόμων εταιρειών και εκπρόσωποι παραγωγικών κλάδων. Αυτοί θα φέρουν την αίσθηση της αγοράς, της πρακτικής εφαρμογής και του διεθνούς ανταγωνισμού.
• Εκπρόσωποι της Κοινωνίας των Πολιτών: Άνθρωποι από αναγνωρισμένους, μη κυβερνητικούς οργανισμούς που ασχολούνται με το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την καταπολέμηση της φτώχειας. Αυτοί θα διασφαλίσουν ότι το σχέδιο έχει κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη.
• Η ελληνική διασπορά: Μια τεράστια, αναξιοποίητη δεξαμενή ταλέντου. Έλληνες που διαπρέπουν στο εξωτερικό στη διαχείριση, την τεχνολογία, την επιστήμη, οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν διεθνή τεχνογνωσία χωρίς να είναι εγκλωβισμένοι στις εγχώριες παθογένειες.
• Υψηλόβαθμη πολιτική εκπροσώπηση: Όχι οι εν ενεργεία αρχηγοί, αλλά σεβαστές, συναινετικές προσωπικότητες από όλο το πολιτικό φάσμα (π.χ. πρώην πρωθυπουργοί, πρόεδροι της Βουλής) που θα διασφαλίζουν την πολιτική βιωσιμότητα του σχεδίου και τη συνέχεια του κράτους.

Η δουλειά αυτού του Συμβουλίου δεν θα είναι να γράψει έναν νόμο, αλλά να παραδώσει στην Πολιτεία και τον Λαό ένα Στρατηγικό Όραμα για την Ελλάδα του 2040, με σαφείς, μετρήσιμους στόχους και προτεραιότητες.

2. Η Εφαρμογή: Μια “Ανεξάρτητη Αρχή Παρακολούθησης”

Το μεγαλύτερο νεκροταφείο καλών σχεδίων στην Ελλάδα είναι η εφαρμογή τους. Ένα σχέδιο που θα μείνει στα χέρια της εκάστοτε κυβέρνησης και της γραφειοκρατίας είναι καταδικασμένο να αλλοιωθεί, να καθυστερήσει ή να εγκαταλειφθεί.

Η λύση: Η δημιουργία μιας μόνιμης, συνταγματικά κατοχυρωμένης “Ανεξάρτητης Αρχής Στρατηγικής Παρακολούθησης και Αξιολόγησης”.

• Ρόλος: Να “σπάει” το μακροπρόθεσμο σχέδιο σε 5ετή και ετήσια πλάνα δράσης. Να παρακολουθεί την πρόοδο κάθε υπουργείου με συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης (KPIs). Να εντοπίζει τις καθυστερήσεις και τα εμπόδια.
• Λογοδοσία: Η Αρχή αυτή δεν θα αναφέρεται στον Πρωθυπουργό, αλλά απευθείας στη Βουλή των Ελλήνων, δημοσιεύοντας τις εκθέσεις της υποχρεωτικά. Θα λειτουργεί ως ο ανεξάρτητος “φύλακας” του Εθνικού Σχεδίου, διασφαλίζοντας ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να παρεκκλίνει ατιμώρητα.

Η κυβέρνηση παραμένει ο εκτελεστικός βραχίονας, αλλά η στρατηγική και ο έλεγχος ανήκουν σε έναν θεσμό που απολαμβάνει ευρύτερης εμπιστοσύνης και συνέχειας.

3. Το κεντρικό αφήγημα: Από τον σχεδιασμό στην εθνική περηφάνια

Για να γίνει το σχέδιο “κεντρικό αφήγημα”, πρέπει να πάψει να είναι ένα τεχνοκρατικό κείμενο και να γίνει πηγή έμπνευσης και εθνικής αυτοπεποίθησης.

Ποιος το κάνει αυτό; Όλοι μαζί.

• Η πολιτική ηγεσία: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός πρέπει να το αγκαλιάσουν ως την υπέρτατη εθνική προσπάθεια, πάνω από κόμματα.
• Το εκπαιδευτικό σύστημα: Οι βασικοί άξονες του σχεδίου πρέπει να γίνουν μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ώστε η νέα γενιά να μεγαλώσει με μια αίσθηση κοινού σκοπού.
• Τα Μέσα Ενημέρωσης: Η υπεύθυνη δημοσιογραφία έχει κρίσιμο ρόλο να εξηγεί, να αναλύει, να ελέγχει την πρόοδο και να αναδεικνύει τις επιτυχίες, αντί να εστιάζει μόνο στην τοξικότητα της πολιτικής αντιπαράθεσης.
• Ο κόσμος του πολιτισμού: Οι καλλιτέχνες, οι διανοούμενοι, οι άνθρωποι των γραμμάτων μπορούν να μετατρέψουν τους στόχους σε σύμβολα, σε εικόνες, σε ένα νέο όραμα για το τι σημαίνει να είσαι Έλληνας στον 21ο αιώνα.

Συμπέρασμα: Η απάντηση δεν αφορά το ποιος θα γράψει ένα ακόμη σχέδιο. Αφορά το πώς η Ελλάδα θα ξαναβρεί τον εαυτό της. Η απάντηση βρίσκεται στην υπέρβαση. Στην υπέρβαση του πολιτικού συστήματος όπως το ξέρουμε, μέσω της δημιουργίας νέων, αξιόπιστων, συμμετοχικών και ανεξάρτητων θεσμών.

Είναι ένα εγχείρημα τιτάνιο. Απαιτεί πολιτική γενναιότητα από την ηγεσία να εκχωρήσει μέρος της εξουσίας της και κοινωνική ωριμότητα από τους πολίτες να συμμετάσχουν εποικοδομητικά. Η εναλλακτική, όμως, είναι η συνέχιση της εσωστρέφειας και η εδραίωση της πεποίθησης ότι “τίποτα δεν αλλάζει”, μια πεποίθηση που η χώρα δεν αντέχει πλέον.

Η mywaypress.gr είχε εγκαίρως προτείνει έναν ενεργητικό, δημιουργικό, δοκιμασμένο, εκτός πλαισίου Πρόεδρο Δημοκρατίας. Με  μια και μοναδική δουλειά: την προσέλκυση επενδύσεων από το εξωτερικό. Ο κ.Μητσοτάκης έκανε μια άλλη επιλογή, κομματικής ευκολίας. Είναι πολυτέλεια  η ύπαρξη ενός προσώπου ως θεσμού για να κόβει κορδέλες εγκαινίων, να νουθετεί ως δάσκαλος παλιάς εποχής και να αναγινώσκει τετριμμένες κοινοτυπίες. Με τις κρίσεις να διαδέχονται κατά κύματα την χώρα, και το επενδυτικό κενό να χάσκει, η  κοινή λογική οδηγεί σε μια άλλη αντίληψη που προσθέτει αξία. Με μια από τα ίδια, στο τέλος δεν θα έχουμε ούτε κορδέλες για κόψιμο.

 
mywaypress.gr – Για προσεκτικούς αναγνώστες