Ελληνική οικονομία: Ανάπτυξη χωρίς ευημερία και η αυταπάτη της «επιτυχίας»
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να εμφανίζει μια παράδοξη διπλή εικόνα: εντυπωσιακές μακροοικονομικές επιδόσεις στο χαρτί, αλλά επίμονη στασιμότητα στην καθημερινότητα των πολιτών. Πίσω από τους αριθμούς –που η κυβέρνηση χρησιμοποιεί ως πολιτικό αφήγημα επιτυχίας– κρύβεται μια δομή οικονομίας που δεν αλλάζει με ρυθμούς που να δικαιολογούν τις θριαμβολογίες. Οι διαρθρωτικές παθογένειες παραμένουν, η παραγωγικότητα είναι καθηλωμένη, οι μισθοί παραμένουν από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη και το επενδυτικό κενό διευρύνεται.
Η πραγματικότητα των στοιχείων αναδεικνύει με ακρίβεια αυτό που πολλοί οικονομολόγοι επισημαίνουν εδώ και χρόνια: η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη εργασίας, αλλά από έλλειψη αποτελεσματικής εργασίας. Δεν πάσχει από έλλειψη ρυθμών ανάπτυξης, αλλά από έλλειψη ποιοτικής ανάπτυξης. Και κυρίως δεν πάσχει από έλλειψη επιδοτήσεων, αλλά από έλλειψη πραγματικών μεταρρυθμίσεων.
Ανάπτυξη «πρωταθλήτρια» σε αριθμούς, ουραγός στην πραγματικότητα
Η κυβέρνηση προβάλλει με κάθε ευκαιρία ότι η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της ευρωζώνης. Ωστόσο, το αρχείο αποκαλύπτει το ουσιαστικό κενό αυτής της αφήγησης:
- Το πραγματικό ΑΕΠ το 2024 παραμένει 15,6% χαμηλότερο από το επίπεδο του 2008.
Δηλαδή, 16 χρόνια μετά, η χώρα δεν έχει ανακτήσει ούτε καν το χαμένο έδαφος της κρίσης.
Αν αυτό αποτελεί «ιστορική επιτυχία», τότε μιλάμε για μια επικίνδυνη πολιτική παραμόρφωση της πραγματικότητας.
Την ίδια ώρα, το επενδυτικό κενό παραμένει κραυγαλέο: οι επενδύσεις στην Ελλάδα ανέρχονται σε μόλις 17% του ΑΕΠ, πολύ κάτω από το 21,2% της ΕΕ. Παρά τα δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης, οι παραγωγικές επενδύσεις δεν επαρκούν για να αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο.
Είναι η απόδειξη ότι οι κυβερνητικές πολιτικές περιορίζονται στη διαχείριση πόρων, όχι στην οικοδόμηση μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής στρατηγικής.
Μισθοί Ευρώπης; Όχι για τους Έλληνες
Τα στοιχεία της Eurostat που παρατίθενται είναι αποκαλυπτικά:
- Ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα (2024): 954 ευρώ.
- Μέσος μισθός στην ΕΕ: 800 ευρώ.
- Δηλαδή, ο Έλληνας εργαζόμενος λαμβάνει μόλις το 45,1% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα είναι 55% φτωχότερη σε επίπεδο εισοδημάτων από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Και όμως, η κυβέρνηση πανηγυρίζει για «αύξηση 5%». Όταν είσαι τελευταίος στην κατάταξη, το 5% δεν σε βγάζει από τον πάτο· απλώς σε κρατάει εκεί.
Οι χαμηλοί μισθοί, σε συνδυασμό με την ακρίβεια που παραμένει δομικά υψηλή, έχουν μετατρέψει την ελληνική μεσαία τάξη σε «εργαζόμενους φτωχούς». Το αρχείο επιβεβαιώνει την κοινωνική εμπειρία που όλοι ζουν: η ανάπτυξη δεν περνάει στο πορτοφόλι του πολίτη.
Πρωταθλητές σε ώρες εργασίας – ουραγοί στην παραγωγικότητα
Οι Έλληνες εργάζονται τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη: 39,8 ώρες την εβδομάδα. Πολύ πάνω από την Ολλανδία, τη Δανία ή τη Νορβηγία – χώρες όπου η παραγωγικότητα είναι σαφώς υψηλότερη.
Και παρ’ όλα αυτά:
- Παραγωγικότητα στην Ελλάδα: 25 ευρώ/ώρα.
- Στην ΕΕ: 46 ευρώ/ώρα.
- Η χώρα κινείται στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διάψευση του κυβερνητικού αφηγήματος περί «μοντέρνας, ανταγωνιστικής οικονομίας».
Όταν εργάζεσαι περισσότερο αλλά παράγεις λιγότερο, το πρόβλημα δεν είναι ο εργαζόμενος – είναι το σύστημα, οι δομές, οι θεσμοί, οι πολιτικές.
Αυτό το υστέρημα παραγωγικότητας οφείλεται σε:
- χαμηλή τεχνολογική διείσδυση,
- χρόνια καθυστέρηση στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης,
- επιχειρήσεις μικρού μεγέθους που δεν μπορούν να επενδύσουν,
- εκπαιδευτικό σύστημα που δεν συνδέεται με την αγορά εργασίας.
Όλα αυτά είναι ευθύνη της κυβερνητικής πολιτικής – όχι των εργαζομένων.
Η ανεργία μειώνεται, αλλά η παγίδα παραμένει
Η συνολική ανεργία διαμορφώθηκε στο 8,2% – το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008.
Ωστόσο, η Ελλάδα παραμένει τρίτη χειρότερη χώρα στον ΟΟΣΑ μετά την Ισπανία και την Τουρκία.
Και το μεγαλύτερο πρόβλημα:
Η τεράστια ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών
- Ανεργία γυναικών: 10,9%
- Ανεργία ανδρών: 6%
- Νεανική ανεργία: 18,5% (έναντι 14,4% στην ευρωζώνη).
Παρά τις διακηρύξεις περί «ίσων ευκαιριών», η Ελλάδα διατηρεί ένα από τα μεγαλύτερα εργασιακά χάσματα φύλου στην Ευρώπη.
Η έλλειψη ουσιαστικών πολιτικών για:
- παιδική μέριμνα,
- ευέλικτη εργασία,
- επανεκπαίδευση,
- καταπολέμηση της μαύρης εργασίας,
κάνει το πρόβλημα δομικό και όχι συγκυριακό.
Το στρατηγικό πλαίσιο που λείπει
Η συνολική εικόνα από τα δεδομένα αποδεικνύει ότι η Ελλάδα δεν υποφέρει από έλλειψη πόρων, αλλά από έλλειψη στρατηγικής.
Το προβληματικό παραγωγικό μοντέλο παραμένει ανέγγιχτο:
- Η οικονομία εξαρτάται υπερβολικά από τον τουρισμό.
- Η βιομηχανία υπολείπεται σταθερά της ΕΕ.
- Το ανθρώπινο κεφάλαιο υποαμείβεται και υποαξιοποιείται.
- Οι παραγωγικές επενδύσεις δεν επαρκούν για να αλλάξουν δυναμική.
- Η τεχνολογική υστέρηση καθηλώνει την παραγωγικότητα.
Αν η κυβέρνηση θέλει πραγματικά να μιλά για «ανάπτυξη», οφείλει να περάσει από τα σποτ και τα διαγράμματα σε πολιτικές ουσίας.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλες γυαλιστερές παρουσιάσεις — χρειάζεται αλλαγή μοντέλου
Η χώρα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: είτε θα επιλέξει να μετασχηματίσει την οικονομία της με τόλμη και πραγματικές μεταρρυθμίσεις, είτε θα συνεχίσει να ζει με μια επικοινωνιακή ευημερία που δεν αγγίζει τους πολίτες.
Η κυβέρνηση επενδύει σε ένα αφήγημα επιτυχίας, όμως τα στοιχεία τη διαψεύδουν:
Η Ελλάδα μεγαλώνει αριθμητικά, αλλά μένει μικρή ουσιαστικά.
Η ανάπτυξη φαίνεται, αλλά η ευημερία δεν έρχεται.
Και όσο παραμένει αυτή η διπλή πραγματικότητα, η χώρα θα συνεχίζει να έχει τα «δύο πρόσωπα» που η πραγματικότητα περιγράφει με ακρίβεια.
Αυτό που λείπει δεν είναι οι πόροι – είναι η πολιτική βούληση για μια νέα στρατηγική παραγωγής, μισθών και πραγματικής κοινωνικής κινητικότητας.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
