Η εβδομάδα που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο – Η Νέα Τάξη ανασφάλειας
Πώς το «σύμφωνο Τραμπ–Πούτιν» απειλεί την Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας
Του Ειδικού Συνεργάτη
Στην ιστορία της διεθνούς πολιτικής υπάρχουν στιγμές που δεν επιταχύνουν απλώς τις εξελίξεις—τις ανατινάζουν. Η εβδομάδα που ακολούθησε την αποκάλυψη του λεγόμενου «28-σημείων» σχεδίου Τραμπ–Πούτιν για την Ουκρανία ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Όχι μόνο επειδή θέτει υπό αμφισβήτηση τη θεμελιώδη αρχή ότι τα σύνορα δεν αλλάζουν διά της βίας, αλλά επειδή συμπυκνώνει μια ιστορική μετατόπιση: την de facto απόσυρση των ΗΠΑ από τον ρόλο του εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Το άρθρο του Mick Ryan (mickryan.substack.com) λειτουργεί ως στρατηγικός σεισμογράφος: καταγράφει τα ρήγματα που ανοίγονται, φωτίζει τις προθέσεις των εμπλεκόμενων δυνάμεων και αναδεικνύει την πιθανότητα ενός νέου ψυχρού—ή και θερμού—κόσμου.
Το πλαίσιο που αναδύεται είναι σκοτεινό και πολυεπίπεδο.
Η επανάληψη της ιστορίας: Από τη Ντόχα στην Ουκρανία
Ο Ryan συγκρίνει ευθέως την πρακτική Τραμπ στο Αφγανιστάν με την τρέχουσα προσέγγισή του στην Ουκρανία. Και η σύγκριση δεν κολακεύει:
- Αγνόηση του βασικού συμμάχου
Όπως και οι Αφγανοί αποκλείστηκαν από τις διαπραγματεύσεις της Ντόχα, έτσι και οι Ουκρανοί εμφανίζονται σήμερα ως «εισαγόμενος θόρυβος» στο αμερικανορωσικό παζάρι. - Καμία μέριμνα για τα εγκλήματα πολέμου
Το σχέδιο προβλέπει πλήρη αμνηστία για όλες τις πράξεις της Ρωσίας. Πρόκειται για πολιτικό και ηθικό σοκ απέναντι σε κάθε έννοια δικαιοσύνης. - Μηδενική προετοιμασία για τα χειρότερα σενάρια
Το μοτίβο που οδήγησε στο χάος του 2021 στο Αφγανιστάν επαναλαμβάνεται: ταχεία έξοδος, ελάχιστη ανάλυση, μεγάλη δόση αυταπάτης.
Αν εφαρμοστεί το σχέδιο, θα καταλήξει—όπως σημειώνει η Anne Applebaum—να προσφέρει στη Μόσχα «μια νίκη όχι μέσω των όπλων αλλά μέσω της αμερικανικής πολιτικής βούλησης».
Η Ευρώπη στο περιθώριο: Ένας εφιάλτης που γίνεται πραγματικότητα
Η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, χτισμένη επί 70 χρόνια πάνω στη διατλαντική σχέση, βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Στο σχέδιο Τραμπ–Πούτιν:
- η Ευρώπη δεν συμμετέχει ουσιαστικά,
- οι ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφαλείας υποβαθμίζονται,
- η Ουάσινγκτον αναλαμβάνει αποκλειστικά τη δυνατότητα ερμηνείας μιας ρωσικής παραβίασης.
Αυτό το τελευταίο είναι ίσως το πιο ανησυχητικό: ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορεί, θεωρητικά, να διαβουλεύεται με τη Ρωσία προτού αποφασίσει αν υφίσταται παραβίαση του συμφώνου!
Η Ruth Deyermond εύστοχα σημειώνει ότι πρόκειται για «λύση Monty Python». Πρόκειται όμως για μια λύση που μπορεί να αλλάξει τις ζωές εκατομμυρίων.
Η Ευρώπη τρέχει να προλάβει, όμως η ζημιά έχει γίνει: το σχέδιο αποκάλυψε πόσο ευάλωτη έχει παραμείνει η ευρωπαϊκή άμυνα χωρίς τις ΗΠΑ.
Η πίεση στον Ζελένσκι: Η δυσκολότερη εβδομάδα της Προεδρίας του
Ο Ryan σκιαγραφεί έναν Ζελένσκι σε ασφυκτικό κλοιό. Εντός λίγων ημερών, ο Ουκρανός πρόεδρος αντιμετωπίζει ταυτόχρονα:
- βαθύ σκάνδαλο διαφθοράς στην κυβέρνησή του,
- κατηγορίες αλλοίωσης του σχεδίου Τραμπ–Πούτιν από Ουκρανό αξιωματούχο,
- στρατηγική περικύκλωση στο Ποκρόβσκ,
- οικονομική τρύπα 50 δισ. δολαρίων για τα επόμενα τρία χρόνια,
- πτώση διεθνούς ενδιαφέροντος,
- ανοιχτή εχθρότητα από στελέχη της διοίκησης Τραμπ,
- πλήρη αδιαλλαξία της Ρωσίας.
Η επόμενη εβδομάδα εμφανίζεται ως ίσως η πιο κρίσιμη για τη μοίρα της χώρας του. Το διακύβευμα δεν είναι απλώς το μέτωπο, αλλά η εξωτερική πολιτική υπόσταση της Ουκρανίας.
Η στρατηγική αναδιάταξη της Κίνας: Το μάθημα της Ουκρανίας και η σκιά της Ταϊβάν
Ο Ryan αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη σύνδεση Ευρώπης–Ασίας. Εξελίξεις στην Ουκρανία αποτελούν στρατηγικό μάθημα για το Πεκίνο.
Την ίδια ώρα:
- η Κίνα κλιμακώνει τη σύγκρουσή της με την Ιαπωνία,
- στοχοποιεί τη νέα πρωθυπουργό της Ιαπωνίας,
- επιβάλλει κυρώσεις,
- πραγματοποιεί στρατιωτικές ασκήσεις,
- επιχειρεί να απομονώσει διπλωματικά την Ταϊβάν.
Το ετήσιο report της US-China Economic and Security Review Commission περιγράφει με ψυχρή ευκρίνεια μια Κίνα που προετοιμάζει τον λαό της για πόλεμο—σε αντίθεση με το ήπιο μήνυμα που προβάλλει στο εξωτερικό.
Και το σημαντικότερο: ο Ryan θεωρεί πιθανό το Πεκίνο να παρουσιάσει σύντομα το δικό του «28-σημείων σχέδιο» για την Ταϊβάν.
Το μήνυμα είναι σαφές: η κρίση της Ουκρανίας μετατρέπεται σε εργαστήριο αυτοπεποίθησης για τις αυταρχικές δυνάμεις.
Η επιστροφή της πυραυλικής διπλωματίας: Η Ιαπωνία εξοπλίζεται
Σε μια ιστορική καμπή για την Ασία, η Ιαπωνία δοκιμάζει επιτυχώς το υπερηχητικό της οπλικό σύστημα HVGP, με δυνατότητα πλήγματος έως και 3.000 χλμ. Η ανάπτυξη αυτή—με αμερικανική υποστήριξη—δημιουργεί νέα δεδομένα:
- λειτουργεί ως αντίβαρο στην κινεζική ισχύ,
- αυξάνει τον αποτρεπτικό ρόλο της Ιαπωνίας,
- φέρνει την περιοχή ένα βήμα πιο κοντά στη λογική της αμοιβαίας επίδειξης ισχύος.
Παράλληλα, η σύμπραξη ΗΠΑ–Ιαπωνίας–Φιλιππίνων κοντά στη Σκαρμπορόου Σολ (μία από τις πιο «καυτές» περιοχές του πλανήτη) υπογραμμίζει ότι η αντιπαράθεση στο Νότιο Σινική Θάλασσα έχει περάσει από τις ρητορικές δηλώσεις στην επιχειρησιακή πράξη.
Το μεταβαλλόμενο πρόσωπο του πολέμου: Drones, διάστημα, κράτος-πληροφορία
Το κείμενο του Ryan περιλαμβάνει και μια βαθύτερη ανάλυση για τον τρόπο που αλλάζει ο πόλεμος:
- η Κίνα επενδύει σε αντιδορυφορικά συστήματα,
- η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων αυξάνεται εκθετικά,
- ο πόλεμος γίνεται περισσότερο «βιομηχανικός» και «κυβερνο-τεχνολογικός»,
- η διαχείριση πληροφοριών—ή παραπληροφόρησης—μετατρέπεται σε βασικό στρατηγικό εργαλείο.
Η Ουκρανία λειτουργεί ως ζωντανό εργαστήριο αυτών των εξελίξεων, ενώ οι δημοκρατίες δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στους ρυθμούς αυτής της νέας πραγματικότητας.
Η εβδομάδα που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο
Η ανάλυση του Ryan αποτυπώνει έναν κόσμο σε μετάβαση — ή καλύτερα, έναν κόσμο σε φυγόκεντρη πορεία. Το σχέδιο Τραμπ–Πούτιν δεν είναι απλώς μια κακή συμφωνία. Είναι ένα τεστ αντοχής για το διεθνές σύστημα.
Αν υλοποιηθεί:
- η Ουκρανία κινδυνεύει να μετατραπεί σε κράτος-υπόλειμμα,
- η Ρωσία θα αναδειχθεί σε ντε φάκτο νικητή,
- η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη γεωπολιτική υποβάθμιση από το 1945,
- η Κίνα θα θεωρήσει ότι άνοιξε το παράθυρο για την Ταϊβάν.
Όμως, ο Ryan επιμένει και σε κάτι που πολλοί αναλυτές ξεχνούν: η Ουκρανία έχει επιβιώσει από καταστάσεις που κανείς δεν προέβλεπε ότι θα αντέξει. Και τώρα καλείται να αντέξει την πιο ύπουλη απειλή—όχι τα ρωσικά όπλα, αλλά τον κυνισμό των ισχυρών.
Η ιστορία γράφεται αυτές τις ημέρες. Το αν θα είναι ιστορία παρακμής ή ενίσχυσης του διεθνούς δικαίου θα φανεί τις επόμενες εβδομάδες.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
