Alpha Bank : Eπικίνδυνη πρακτική που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην αποδυνάμωση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
«Η απόρριψη από την Βουλή της Κύπρου της απόφασης του Eurogroup της 15ης Μαρτίου 2013 – για την αναγκαία χρηματοδοτική ενίσχυση της Κύπρου με € 10 δις, με ταυτόχρονη επιβολή έκτακτης εισφοράς στις τραπεζικές καταθέσεις κατά ποσοστό 6,75% για τις καταθέσεις έως € 100.000 και 9,9% για τις καταθέσεις άνω των € 100.000, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή διαζευκτική λύση, οδήγησε σε μια νέα απόφαση του Eurogroup την 25η Μαρτίου 2013 που από πολλές απόψεις, είναι πολύ πιο άδικη και επώδυνη από την προηγούμενη.
Η απόφαση αυτή συνεπάγεται μια σειρά από εξαιρετικά αρνητικές εξελίξεις για το χρηματοοικονομικό σύστημα, και κυρίως στην ουσιαστική απομόνωση και συρρίκνωση του τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, και, κατά συνέπεια, της οικονομίας της μεγαλονήσου.
Σημειώνεται ότι η απόφαση του Eurogroup της 15ης Μαρτίου για την επιβολή της έκτακτης εισφοράς στις τραπεζικές καταθέσεις ήταν από πάσης απόψεως παράλογη και επώδυνη για την οικονομία της Κύπρου.
Ωστόσο, εκείνο που διογκώνει υπέρμετρα τις αρνητικές επιπτώσεις εκείνης της απόφασης είναι η μη άμεση εφαρμογή της μετά την ανακοίνωσή της.
Αυτή η εξέλιξη υποχρέωσε σε κλείσιμο των τραπεζών από την Τρίτη 18/3/2013, και στην επιβολή δραματικών περιορισμών στις αναλήψεις από τις τράπεζες της Κύπρου για απροσδιόριστο διάστημα μετά το άνοιγμά τους την Πέμπτη 28/3/2013.
Οι ενέργειες αυτές ήταν επόμενο να οδηγήσουν στην αποδιοργάνωση και σε αβάστακτη οικονομική επιβάρυνση του τραπεζικού συστήματος της Κύπρου, στο πάγωμα κάθε μορφής οικονομικής δραστηριότητας στην Κύπρο.
Οι επιπτώσεις για την Ελληνική οικονομία είναι ακόμη ενωρίς για να εκτιμηθούν.
Ελπίζεται ότι οι εξελίξεις στην Κύπρο δεν θα έχουν αρνητική επίπτωση στην πορεία βελτίωσης του οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα, καθώς η ελληνική οικονομία, βρίσκεται πλέον σε εξαιρετικά προχωρημένο στάδιο προσαρμογής και είναι ως εκ τούτου λιγότερο ευάλωτη.
Σημειώνεται ότι ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος διαμορφώθηκε σε 88,1 τον Μάρτιο από 86,9 τον Φεβρουάριο, όπως ανακοινώθηκε σήμερα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι ανωτέρω εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις του «όχι» για την απόφαση της 15ης Μαρτίου 2013, και οι νέες πραγματικότητες που δημιουργήθηκαν για την οικονομία της Κύπρου και για τις τράπεζές της, οδήγησαν αναπόφευκτα σε περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης του Eurogroup και του ΔΝΤ έναντι της Κύπρου. Έτσι φτάσαμε στις δραματικές αποφάσεις του Eurogroup της 25ης Μαρτίου 2013, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν τα ακόλουθα:
α) Την χρηματοδοτική ενίσχυση της Κύπρου από τη Ζώνη του Ευρώ και από το ΔΝΤ με € 10 δις, όπως και στην προηγούμενη απόφαση.
β) Την άμεση θέση σε καθεστώς εκκαθάρισης της Λαϊκής Τραπέζης της Κύπρου (ΛΤΚ) με την συμβολή των μετόχων, των ομολογιούχων της και των καταθετών της (με την απώλεια του μεγαλύτερου μέρους των καταθέσεών τους πάνω από τα € 100.000). Αυτό θα γίνει με απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), η οποία θα στηριχτεί στο νέο νομοθετικό πλαίσιο διευθέτησης καταστάσεων κρίσης σε πιστωτικά ιδρύματα (bank resolution framework) που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή της Κύπρου. Στα πλαίσια αυτά η ΛΤΚ θα διαχωριστεί σε μια «καλή» και μια «κακή» τράπεζα. Η κακή ΛΤΚ θα μπει σε διαδικασία εκκαθάρισης η οποία θα διαρκέσει αρκετό χρόνο.
Η «καλή» ΛΤΚ στην οποία θα μεταφερθούν καταθέσεις έως € 100.000 θα συγχωνευτεί με την Τράπεζα της Κύπρου (ΤΚ).
Αυτό θα γίνει μετά από απόφαση των Διοικητικών Συμβουλίων της ΤΚ και της ΛΤΚ.
Στην ΤΚ μεταφέρονται και οι υποχρεώσεις της ΛΤΚ ύψους € 9,0 δις έναντι του ΕΛΑ Κύπρου.
Οι καταθέσεις της ΤΚ άνω των € 100.000 θα παραμείνουν παγωμένες έως ότου επιτευχθεί η ανα-κεφαλαιοποίηση της τραπέζης αυτής και ακολούθως θα υπόκεινται σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις.
Η ανα-κεφαλαιοποίηση της ΤΚ θα πραγματοποιηθεί με την μετατροπή του αναγκαίου μέρους των καταθέσεων αυτών σε μετοχές της τραπέζης, αφού θα έχει προηγηθεί η συμβολή των μετόχων και των ομολογιούχων της τραπέζης.
Η μετατροπή καταθέσεων σε μετοχές της ΤΚ θα πρέπει να είναι αρκετή, ούτως ώστε το ποσοστό των βασικών ιδίων κεφαλαίων της τραπέζης ως προς το σταθμισμένο ως προς τον κίνδυνο ενεργητικό της να ανέλθει στο 9,0% στο τέλος του προγράμματος.
Από αυτό δηλαδή θα προσδιοριστεί το ποσοστό των καταθέσεων άνω των € 100.000 της ΤΚ που θα χρησιμοποιηθεί για την ανα-κεφαλαιοποίηση της τραπέζης. Ο Υπ. Οικονομικών της Κύπρου αναβιβάζει αυτό το ποσοστό κοντά στο 40%.
Το ΔΣ της ΕΚΤ θα παρέχει ρευστότητα στη νέα ΤΚ σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.
Οι ασφαλισμένοι καταθέτες των τραπεζών θα είναι προστατευμένοι, σύμφωνα και με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τέλος, ορίζεται ρητώς ότι το ποσό των € 10 δις της χρηματοδοτικής βοήθειας από τη ΖτΕ και από το ΔΝΤ δεν θα χρησιμοποιηθεί για την ανα-κεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Το Eurogroup δηλώνει τώρα πεπεισμένο ότι αυτή η λύση είναι η καλύτερη για την εξασφάλιση της συνολικής βιωσιμότητας και σταθερότητας του Κυπριακού Χρηματοοικονομικού Συστήματος και για την αποκατάσταση της δυνατότητάς του για τη χρηματοδότηση της Κυπριακής οικονομίας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οδηγηθήκαμε σε μια άνευ προηγούμενου επιβολή της ουσιαστικής ακύρωσης της δυνατότητας λειτουργίας (αντί της αναγκαίας εξυγίανσης) του χρηματοοικονομικού συστήματος της Κύπρου τόσο στη βραχυχρόνια όσο και στη μεσο-χρόνια περίοδο.
Αυτό προκύπτει από τα πραγματικά γεγονότα που εκτυλίσσονται στην Κύπρο και τις πρακτικές «εξυγίανσης» που ακολουθούνται.
Ειδικότερα, η αποκατάσταση της καταλυτικά διαταραγμένης εμπιστοσύνης των καταθετών και των επενδυτών στην οικονομία της Κύπρου μετά τα συμβάντα της προηγούμενης εβδομάδος θα είναι ένα εγχείρημα με σχεδόν αξεπέραστες δυσκολίες.
Σημειώνεται ότι οι καταθέτες με ανασφάλιστες καταθέσεις τόσο στην ΛΤΚ όσο και στην ΤΚ θα χάσουν ένα σημαντικό μέρος (σχεδόν το σύνολο στη ΛΤΚ και γύρω στο 40% στην ΤΚ) των αποταμιεύσεών τους.
Από την άλλη πλευρά ακόμη και οι καταθέτες με καταθέσεις έως € 100.000 υποχρεώνονται τώρα (αναπόφευκτα) σε περιορισμένες αναλήψεις των δικών τους αποταμιεύσεων, ενδεχομένως για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πως θα συμπεριφερθούν αυτοί οι καταθέτες μόλις αποκτήσουν τη δυνατότητα ανάληψης των δικών τους χρημάτων;
Πότε θα ξεχαστούν τα ανωτέρω έτσι ώστε να αποκατασταθεί ξανά η εμπιστοσύνη για τοποθετήσεις αποταμιεύσεων στις τράπεζες της Κύπρου, όπως φαίνεται να διαβεβαιώνει του Eurogroup;
Η αναπόφευκτη μεγάλη μείωση των καταθέσεων στις τράπεζες της Κύπρου λόγω των ανωτέρω ανεξέλεγκτων πρακτικών, φαίνεται ότι επιδιώκεται ανοικτά από το Eurogroup – που κάνει λόγο για μείωση του χρηματοοικονομικού τομέα της Κύπρου στο μέσο όρο της ΕΕ-27 έως το 2018.
Αυτή, ωστόσο, η επιβληθείσα δραστική μείωση των καταθέσεων χωρίς επιστροφή, η οποία μπορεί να ανέλθει σε δεκάδες δις ευρώ, θα συνεπάγεται αναπόφευκτα τη δημιουργία υπέρμετρα μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων στη νέα Τράπεζα Κύπρου και θα διογκώσουν αναπόφευκτα περαιτέρω την ήδη διογκωμένη (με τα € 9,2 δις της Λαϊκής) εξάρτησή της από την ΕΚΤ.
Θα υπάρξουν τότε αφόρητες πιέσεις για δραστική μείωση της χρηματοδότησης της οικονομίας στα επόμενα έτη καθώς και για τον περιορισμό των δυνατοτήτων χρηματοδότησης και προσφοράς ολοκληρωμένων επιχειρηματικών υπηρεσιών σε ξένες επιχειρήσεις που ήταν ένα από τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Κύπρου έως σήμερα.
Αυτό θα έχει αναπόφευκτα πολύ σημαντικές και σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτα αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία της Κύπρου και στη ζωή των κατοίκων της.
Η έκταση της πτώσης του ΑΕΠ της χώρας δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί διότι τα νέα δεδομένα ακόμη διαμορφώνονται και οι συμπεριφορές των οικονομικών μονάδων στο νησί θα πρέπει να εκδηλωθούν σαφέστερα.
Ωστόσο, είναι ευρέως αποδεκτό ότι η πτώση του ΑΕΠ θα είναι μεγάλη και μακροχρόνια.
Ως αποτέλεσμα κανείς δεν θέλει σήμερα να κάνει προβλέψεις για την εξέλιξη των επισφαλειών στις τράπεζες που θα απομείνουν, τόσο λόγω της επιδεινούμενης ύφεσης όσο και λόγω της μείωσης των καταθέσεων – δεδομένου ότι πολλές καταθέσεις συνδέονται και με χορηγήσεις.
Εξίσου εκπληκτική με τα ανωτέρω είναι και η προσπάθεια που γίνεται να περιβληθεί η ουσιαστική διάλυση του χρηματοοικονομικού συστήματος στην Κύπρο με ιδεολογικό περιεχόμενο.
Ξαφνικά ανακαλύφθηκε ότι οι καταθέσεις μιας τράπεζας άνω των € 100.000 είναι όντως ανασφάλιστες και ότι μπορεί να κατασχεθούν για την ανα-κεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Αυτή η ανακάλυψη, εντελώς τυχαία, έγινε μετά τη διάθεση στην προηγούμενη 5ετία πολλών τρισεκατομμυρίων Ευρώ κρατικού χρήματος για τη διάσωση των τραπεζών (και κυρίως των «ανασφάλιστων» καταθετών) σε πολλές από τις χώρες του κεντρικού πυρήνα της Ευρωζώνης και μετά τη διάθεση επίσης πολλών επιπλέον τρις Ευρώ χρήματος χαμηλού κόστους από την ΕΚΤ για τη σταθεροποίηση αυτών των τραπεζών (και των «ανασφάλιστων» καταθετών τους) μετά τη διάσωσή τους.
Τώρα βέβαια πρόκειται για τις τράπεζες μιας μικρής χώρας (της Κύπρου), οι οποίες σημειωτέον δεν βρέθηκαν ποτέ φορτωμένες με τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια των ΗΠΑ και με άλλες απαιτήσεις (τοξικά ομόλογα) με ανύπαρκτη δυνατότητα εξυπηρέτησης.
Αντίθετα, είχαν καταθέτες που τις εμπιστεύονταν έως σήμερα, ακόμη και στην περίοδο μετά τις ζημιές που τους επιβλήθηκαν, και πάλι με το ελληνικό PSI Plus, παρ’ όλες τις αιτιάσεις (αναπόδειχτα ασφαλώς) για «οικονομία καζίνο», για «ρώσους ολιγάρχες», για «φορολογικούς παραδείσους», κ.ά.
Στην τρέχουσα περίοδο κατά την οποία οι περιφερειακές οικονομίες της Ευρωζώνης βρίσκονται σε κρίση (χρηματοοικονομική και οικονομική), όλα αυτά, βέβαια, θέτουν ακόμη μεγαλύτερα εμπόδια στην προσπάθεια αυτών των χωρών για έξοδό τους από την κρίση.
Συμπερασματικά, το ότι οι καταθέσεις άνω των € 100.000 είναι ανασφάλιστες το ξέρει όλος ο κόσμος.
Το να χρησιμοποιούνται, όμως, επιλεκτικά από το Eurogroup και από το ΔΝΤ για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, απλώς και μόνο επειδή είναι ανασφάλιστες, εξασθενεί (αντί να ενισχύει) την Ζώνη του Ευρώ ως σύνολο, και υπονομεύει εν τη γενέσει του το σύστημα ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας και διευθέτησης τραπεζικών κρίσεων, που αποφασίσθηκε εν μέσω της κρίσεως στην Ευρωζώνη.
Πρόκειται για επικίνδυνη πρακτική που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην αποδυνάμωση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που φωτισμένοι Ευρωπαίοι Ηγέτες άλλων εποχών ανάλωσαν τη ζωή τους για να τη δημιουργήσουν και να την θεσμοθετήσουν.»
Πηγή: Εβδομαδιαίο Οικονομικό Δελτίο της Διευθύνσεως Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank.
www.mywaypress.gr
