Ποιες εισηγμένες ελληνικές εταιρείες ηγούνται στη διαφορετικότητα ΔΣ — και τι δείχνει αυτό για το μέλλον της αγοράς
Η πέμπτη έκδοση του RSM Board Diversity Survey αναδεικνύει 30 εταιρείες ως πρότυπα συμπερίληψης μεταξύ 140 εισηγμένων. Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια βαθύτερη αλλαγή στη φιλοσοφία εταιρικής ηγεσίας.
Γιατί τα δέκα κριτήρια της RSM συγκροτούν μια ολιστική — όχι επιφανειακή — εικόνα διακυβέρνησης, και γιατί το «μειοψηφούν φύλο σε ηγετικές θέσεις» είναι πιο αποκαλυπτικό από το απλό ποσοστό γυναικών στο ΔΣ.
Τι σηματοδοτεί η παρουσία ή η απουσία κάθε κλάδου — από την αναμενόμενη κυριαρχία των τραπεζών (λόγω SSM) έως την έκπληξη της Ακίνητης Περιουσίας και τη χαρακτηριστική απουσία της Ναυτιλίας.
Το εργαλείο της πενταετούς χρονοσειράς — η επανεμφάνιση εταιρειών στη λίστα αποδεικνύει θεσμική κουλτούρα, όχι εφάπαξ συμμόρφωση — και τα ευρήματα της επερχόμενης Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2022/2381.
Το πλαίσιο: γιατί η σύνθεση ΔΣ έχει στρατηγική σημασία
Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, η RSM Ελλάδος δημοσιεύει την έρευνα «The RSM Board Diversity Survey», αξιολογώντας συστηματικά το σύνολο των εισηγμένων εταιρειών της ελληνικής αγοράς ως προς τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη στη σύνθεση των Διοικητικών τους Συμβουλίων. Η φετινή έκδοση — τρίτη στην οποία ανακοινώνεται η λίστα των 30 διακριθεισών — αποτελεί ουσιαστικά ένα χρονολόγιο ωρίμανσης: η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα δεν ανταποκρίνεται απλώς σε κανονιστικές πιέσεις, αλλά σταδιακά ενστερνίζεται τη λογική ότι η πολυμορφία στα ΔΣ μεταφράζεται σε ανθεκτικότερη, πολυφωνικότερη λήψη αποφάσεων.
Η αξία της έρευνας δεν εξαντλείται στη βαθμολόγηση. Λειτουργεί και ως καθρέφτης: δείχνει σε κάθε εταιρεία πού βρίσκεται σε σχέση με τους ομολόγους της, σε ποια κριτήρια υπολείπεται και ποιες πρακτικές αξίζει να υιοθετήσει.
Δέκα κριτήρια, μία ολιστική εικόνα
Η μεθοδολογία της RSM δεν περιορίζεται στο εύκολο «πόσες γυναίκες έχει το ΔΣ». Αντιθέτως, αξιολογεί δέκα διαστάσεις που συγκροτούν μαζί μια ολοκληρωμένη εικόνα ποιότητας διακυβέρνησης:
-Συμμετοχή ανά φύλο στο ΔΣ
-Εκπροσώπηση μειοψηφούντος φύλου σε ηγετικές θέσεις
-Ανεξαρτησία μελών
-Μείγμα δεξιοτήτων
-Συγκέντρωση θέσεων (interlocking)
-Ηλικιακή σύνθεση
-Εθνικότητα μελών
-Οικογενειακή συμμετοχή
-Επίπεδο εκπαίδευσης
-Φύλο στις επιτροπές ΔΣ
Η επιλογή αυτή των δεικτών αποκαλύπτει μια στρατηγική φιλοσοφία: η ουσιαστική συμπερίληψη δεν μετριέται μόνο στη σύνθεση του ΔΣ συνολικά, αλλά κυρίως στο εάν τα μέλη του μειοψηφούντος φύλου κατέχουν πραγματικές ηγετικές θέσεις ή παραμένουν σε συμβολικούς ρόλους. Παράλληλα, η συμπερίληψη της εθνικότητας και της εκπαίδευσης ανάγει τη διαφορετικότητα πέραν της έμφυλης διάστασης, προς ένα πληρέστερο μοντέλο γνωστικής και πολιτισμικής ποικιλομορφίας.
Τα 30 πρότυπα και η τομεακή τους κατανομή
Από τις 140 εισηγμένες εταιρείες, οι 30 που συγκέντρωσαν τις υψηλότερες βαθμολογίες κατανέμονται σε 10 κλάδους, με σαφή υπεροχή ορισμένων τομέων:
Τι αποκαλύπτει η τομεακή ανάλυση
Η κυριαρχία του τραπεζικού τομέα — με έξι εταιρείες — δεν είναι τυχαία. Οι ελληνικές τράπεζες τελούν υπό αυστηρή κανονιστική εποπτεία (ΕΚΤ, SSM) που περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες για τη σύνθεση των ΔΣ. Η συμμόρφωση μετατράπηκε σταδιακά σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα: τράπεζες με πιο διαφοροποιημένη διακυβέρνηση προσελκύουν ευκολότερα θεσμικούς επενδυτές ESG-oriented.
Εξίσου αξιοσημείωτη είναι η παρουσία τεσσάρων εταιρειών Ακίνητης Περιουσίας — κλάδος παραδοσιακά οικογενειακός και ανδροκρατούμενος στην Ελλάδα. Η είσοδος εταιρειών όπως η BRIQ Properties και η Orilina στη λίστα υποδηλώνει ότι τα ΑΕΕΑΠ (Ανώνυμες Εταιρείες Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία), ως νεότερες εισηγμένες δομές, υιοθέτησαν εξαρχής σύγχρονες πρακτικές διακυβέρνησης.
Στον αντίποδα, η απουσία του κλάδου της Ναυτιλίας — που παραδοσιακά κυριαρχεί στη χρηματιστηριακή αγορά — ηχεί εύγλωττα. Ο τομέας παραμένει βαθύτατα οικογενειακός και συντηρητικός ως προς τη διακυβέρνηση, γεγονός που αποτυπώνεται στις βαθμολογίες.
«Τα πλέον αποτελεσματικά Διοικητικά Συμβούλια ενσωματώνουν διαφορετικές οπτικές και εμπειρίες. Οι 30 εταιρείες που διακρίνονται αποτελούν πρότυπα σύγχρονης εταιρικής διακυβέρνησης, καταδεικνύοντας τη συνολική θετική πρόοδο των εισηγμένων επιχειρήσεων.»— Βασίλης Πετίνης & Έλενα Στυλιανού, Managing Partners, RSM Greece
Η σημασία της διεθνούς παρουσίας στη λίστα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία εταιρειών διεθνούς έδρας — Titan Cement International (Βέλγιο), Viohalco (Βέλγιο), Bank of Cyprus (Ιρλανδία), Coca-Cola HBC (Ελβετία) και Cenergy Holdings (Βέλγιο). Οι εταιρείες αυτές λειτουργούν σε αυστηρότερα κανονιστικά περιβάλλοντα, όπου οι απαιτήσεις διαφορετικότητας είναι νομοθετικά κατοχυρωμένες. Η εγγραφή τους στο Χρηματιστήριο Αθηνών, ωστόσο, φέρνει αυτές τις πρακτικές στη διεθνή εμπειρία απευθείας μέσα στην ελληνική αγορά — ένα είδος οργανικής μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Η στρατηγική αξία της πενταετούς χρονοσειράς
Το γεγονός ότι η RSM διεξάγει την έρευνα για πέμπτη χρονιά — και παρουσιάζει τη λίστα των 30 για τρίτη συνεχόμενη φορά — δημιουργεί κάτι σπάνιο στα ελληνικά δεδομένα: μια χρονοσειρά. Είναι πλέον δυνατό να παρακολουθήσει κανείς ποιες εταιρείες παραμένουν σταθερά στη λίστα (επιβεβαιώνοντας θεσμική δέσμευση και όχι εφάπαξ συμμόρφωση), ποιες νέες εισήλθαν (ενδεικτικό ενεργού βελτίωσης) και ποιες αποχώρησαν (σήμα για ενδεχόμενη οπισθοχώρηση).
Αυτή η χρονική διάσταση μετατρέπει την έρευνα από στατικό κατάλογο σε δυναμικό εργαλείο αξιολόγησης — και για τους επενδυτές, και για τα ίδια τα διοικητικά όργανα. Εταιρείες που επανεμφανίζονται κάθε χρόνο δεν «βαθμολογούνται καλά» απλώς— αποδεικνύουν ότι έχουν ενσωματώσει τη διαφορετικότητα ως οργανικό στοιχείο της κουλτούρας τους.
Συμπεράσματα: ο δρόμος που μένει
Η έρευνα RSM αποτυπώνει πρόοδο, αλλά κυρίως αποτυπώνει ανισορροπία. Από 140 εισηγμένες εταιρείες, μόλις 30 — δηλαδή ένα 21% — ξεχωρίζουν για τις πρακτικές τους. Αυτό σημαίνει ότι το 79% της αγοράς έχει ακόμη σημαντικό δρόμο να διανύσει.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Οδηγία 2022/2381 για τη φυλετική ισορροπία στα ΔΣ εισηγμένων εταιρειών — που τίθεται σε ισχύ σταδιακά — θα αυξήσει τη νομική πίεση προς την κατεύθυνση αυτή. Ωστόσο, οι εταιρείες που ήδη ηγούνται θα έχουν το πλεονέκτημα της συνήθειας: δεν θα χρειαστεί να αλλάξουν γιατί θα τους επιβληθεί — αλλά γιατί το έχουν ήδη κάνει επιλογή.
Το RSM Board Diversity Survey, σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι απλώς μια ετήσια κατάταξη. Είναι ένα κοινωνικό συμβόλαιο — μια υπενθύμιση ότι η αποτελεσματική εταιρική διακυβέρνηση δεν χωράει σε μονοδιάστατα ΔΣ.
Πηγή: RSM Board Diversity Survey 2025, RSM Greece. Η RSM είναι το 6ο μεγαλύτερο δίκτυο Ορκωτών Ελεγκτών & Συμβούλων Επιχειρήσεων παγκοσμίως, με παρουσία σε 120+ χώρες και 65.000+ στελέχη.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
