Η «υπόσχεση» της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η πραγματικότητα της ρευστότητας: τι δεν μας λένε τα νούμερα

Τα ποσοτικά νούμερα που παρουσίασε ο κ. Ζαββός είναι εντυπωσιακά ως επικοινωνιακό μήνυμα — αλλά χωρίς λεπτομερή διάκριση εγκεκριμένων/εκταμιευθέντων ποσών, χρονικών καθυστερήσεων, και όρων χρηματοδότησης, η αξία τους ως απόδειξη «βοήθειας της πραγματικής οικονομίας» παραμένει αμφισβητήσιμη

 
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), Γ. Ζαββός, παρουσίασε στην ΔΕΘ μια εικόνα μεγάλης συμβολής: 13,5 δισ. εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις την τελευταία πενταετία, 76.000 δάνεια, 55.000 επιχειρήσεις, 20.000 ιδιώτες — και υπολογισμένη συνεισφορά 10,3 δισ. στο ΑΕΠ. Όμως η μετάφραση του «ενέκρινε» σε «υλοποιήθηκε» μένει ανεξήγητη — και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνεχίζουν να διαμαρτύρονται για έλλειψη ρευστότητας και αποκλεισμό από τις τράπεζες.

 
Τα δεδομένα (από την ανακοίνωση Ζαββού)

• Εγκεκριμένα κεφάλαια: 13,5 δισ. € σε 5 χρόνια.
• 000 δάνεια προς 55.000 επιχειρήσεις και 20.000 ιδιώτες.
• Το 74% των επιχειρήσεων που έλαβαν χρηματοδότηση απασχολεί κάτω από 10 εργαζόμενους το 80% έχει κύκλο εργασιών < 2 εκατ. €.
• Το 71% των χρηματοδοτήσεων κατευθύνθηκε σε τομείς χαμηλών ρύπων (πράσινη κατεύθυνση).
• Επισημαίνονται προγράμματα: ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ (3,3 δισ.), Ταμείο Μικροχρηματοδοτήσεων (80 εκατ.) και Ταμείο Καινοτομίας (155 εκατ.).

 
Τι δεν λέει η ανακοίνωση Ζαββού — τα κρίσιμα κενά

1. Έγκριση ≠ Εκταμίευση. Τα 13,5 δισ. είναι «εγκεκριμένες» χρηματοδοτήσεις. Δεν παρέχεται ανάλυση πόσα από αυτά έγιναν πραγματικές εκταμιεύσεις, πόσα είναι υπό όρους, ή πόσα ακυρώθηκαν. Αυτό είναι βασικό: πολλές πρωτοβουλίες «παγώνουν» στο στάδιο της υπογραφής ή της εκκαθάρισης εγγράφων.
2. Χρονοκαθυστέρηση & ρευστότητα. Δεν υπάρχει διάγραμμα «έτος–έτος» για εγκρίσεις vs εκταμιεύσεις, ούτε μέτρηση του χρόνου από αίτηση σε πραγματική χρηματοδότηση. Οι ΜΜΕ που διαμαρτύρονται μιλούν για άμεση ανάγκη ρευστότητας — αυτό δεν καλύπτεται από προγράμματα που αργούν μήνες να εκταμιεύσουν.
3. Δομή χρηματοδότησης / μεσαζόντων. Ποιο ποσοστό των κονδυλίων δόθηκε απευθείας από την ΕΑΤ και ποιο μέσω συνεργαζόμενων τραπεζών; Ποιος είναι ο ρόλος των εγγυήσεων; Οι συνεργασίες με τις συστημικές τράπεζες μπορεί να περιορίζουν την πρόσβαση των πιο ριψοκίνδυνων μικρών επιχειρήσεων.
4. Πορτοκαλί-πράσινο χάσμα. Η έμφαση στην «πράσινη» καινοτομία (71% low-emission) είναι θετική αλλά ίσως μη σύμφωνη με το προφίλ ρευστότητας που χρειάζονται τα μικρά εμπορικά καταστήματα, εστίαση, μικρές βιοτεχνίες — που συχνά χρειάζονται απλό κεφάλαιο κίνησης, όχι επενδύσεις σε τεχνολογία.
5. Γεωγραφική/κλαδική συμπίεση. Η αναφορά ότι 1,7 δισ. πήγαν στην Κεντρική Μακεδονία (1,1 δισ. στη Θεσσαλονίκη) εγείρει ερωτήματα για αναλογικότητα στην κατανομή ανά περιφέρεια — ενδεικτικά, μήπως συγκεντρώνονται πόροι σε συγκεκριμένες ζώνες/τομείς.
6. Έλλειψη αξιολόγησης αποτελεσματικότητας. Πώς μετρήθηκε η συμβολή 10,3 δισ. στο ΑΕΠ και 330.000 θέσεις εργασίας; Ποια μέθοδος αποδίδει αυτές τις επιπτώσεις — multipliers, εκτιμήσεις απασχόλησης, ή απλά προβολές; Χωρίς διαφάνεια οι αξιώσεις είναι επικοινωνιακές.

 
Ερμηνείες — γιατί οι ΜΜΕ βιώνουν ασφυξία παρά τα «13,5 δισ.»

• Τα προγράμματα μπορεί να είναι δομημένα για επενδύσεις (CAPEX, πράσινη μετάβαση, καινοτομία) και όχι για άμεση κεφαλαιακή ρευστότητα (working capital), που είναι η πλέον επείγουσα ανάγκη πολλών μικρών επιχειρήσεων.
• Συνεργασία με τράπεζες σημαίνει ότι οι τράπεζες φιλτράρουν αιτήσεις βάσει δικών τους κριτηρίων (εγγυήσεις, αξιολόγηση ρίσκου). Επομένως, ακόμα κι αν η ΕΑΤ αναλαμβάνει μέρος του ρίσκου, οι συνήθεις τραπεζικοί φραγμοί παραμένουν.
• Η γραφειοκρατία, οι απαιτήσεις τεκμηρίωσης και οι μακρές διαδικασίες αξιολόγησης καθυστερούν εκταμιεύσεις — και σε κρίσιμη στιγμή οι επιχειρήσεις χρειάζονται άμεσα κεφάλαια.

 
Συστάσεις — τι πρέπει να δημοσιοποιήσει και να αλλάξει η ΕΑΤ τώρα

1. Δημοσιοποίηση πλήρους πίνακα «Εγκεκριμένα vs Εκταμιευθέντα» ανά έτος, ανά πρόγραμμα, ανά περιφέρεια και ανά κλάδο. (Απαραίτητο για διασταύρωση των ισχυρισμών).
2. Δημοσίευση χρόνου από αίτηση σε εκταμίευση (median, IQR) και λόγου εγκρίσεων που τελικά εκταμιεύτηκαν.
3. Αποκάλυψη ποσοστών μέσω συνεργαζόμενων τραπεζών vs άμεσες χορηγήσεις, και όρων (επιτόκια, επιδοτήσεις, εγγυήσεις).
4. Δημιουργία ειδικού ταμείου κεφαλαίου κίνησης με γρήγορη εκταμίευση και χαλαρότερα κριτήρια για micro-B2C επιχειρήσεις.
5. Συνεργασία με συνεταιριστικές/τοπικές τράπεζες και funds μικρής κλίμακας για πρόσβαση σε επιχειρήσεις που οι μεγάλες τράπεζες απορρίπτουν.
6. Διαφάνεια στην μέθοδο υπολογισμού της συνεισφοράς στο ΑΕΠ και στην απασχόληση.

 
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται γρήγορη, προσιτή ρευστότητα και λιγότερη γραφειοκρατία

Τα 13,5 δισ. και τα ποσοτικά νούμερα που παρουσίασε ο κ. Ζαββός είναι εντυπωσιακά ως επικοινωνιακό μήνυμα — αλλά χωρίς λεπτομερή διάκριση εγκεκριμένων/εκταμιευθέντων ποσών, χρονικών καθυστερήσεων, και όρων χρηματοδότησης, η αξία τους ως απόδειξη «βοήθειας της πραγματικής οικονομίας» παραμένει αμφισβητήσιμη. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν έχουν ανάγκη από εντυπωσιακές μετρήσεις συμβολής στο ΑΕΠ· χρειάζονται γρήγορη, προσιτή ρευστότητα και λιγότερη γραφειοκρατία — και εκεί τα στοιχεία της ΕΑΤ πρέπει να αποδείξουν ότι πράγματι αλλάζουν τα δεδομένα, όχι μόνο το αφήγημα.

 
«Ενέκρινε vs εκταμιεύθηκε»;

Από την έρευνα μας βρέθηκαν ορισμένα στοιχεία και εκθέσεις που φωτίζουν εν μέρει την υλοποίηση (εκταμιεύσεις, τραπεζικά νέα) και ορισμένα προγράμματα ρευστότητας / ΜΜΕ. Δεν βρέθηκε μέχρι τώρα κάποιο απόλυτα συγκεντρωτικό στοιχείο που να καλύπτει όλα τα «ενέκρινε vs εκταμιεύθηκε» της ΕΑΤ.

 
Στοιχεία / εκθέσεις που δείχνουν εκταμιεύσεις και ρευστότητα προς ΜΜΕ

1. Τράπεζα της Ελλάδος — Έκθεση 2024
   • Το 2024 εκταμιεύθηκαν επιχειρηματικά δάνεια ύψους ~ 2,65 δισ. € προς ΜΧΕ (μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις + ελεύθεροι επαγγελματίες). (gr)
   • Από αυτά, το 1,5 δισ. περίπου προήλθε από χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) + υπόλοιπο από τραπεζικά δάνεια. (gr)
   • Το μερίδιο των δανείων που υποστηρίχθηκαν από «εργαλεία χρηματοδότησης» αυξήθηκε: 40% των νέων επιχειρηματικών δανείων το 2024 έναντι 26% το 2023. (gr)
   • Το ~75% της αξίας των εκταμιεύσεων πήγε σε πολύ μικρές / μικρές / μεσαίες επιχειρήσεις. (gr)
2. Δάνεια Ρευστότητας Επιχειρήσεων — Πρόγραμμα της ΕΑΤ
   • Πρόγραμμα που παρέχει ευνοϊκούς όρους για κεφάλαιο κίνησης στις ΜΜΕ. Το 40% του κεφαλαίου άτοκο, υπουργείο επιδότησης επιτοκίου 3%. (Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα)
   • Αναφέρεται ότι «λόγω εξάντλησης του υφιστάμενου προϋπολογισμού», η πλατφόρμα αιτήσεων έχει παύσει να δέχεται νέες αιτήσεις — σημείο που υποδηλώνει υψηλή ζήτηση αλλά πιθανόν περιορισμένη υλοποίηση. (Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα)
3. Ταμείο Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ III
   • Επιδιώκει να υποστηρίξει πολύ μικρές επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα που δεν έχουν πρόσβαση στις παραδοσιακές τράπεζες. (Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα)
   • Αυτό είναι ένα από τα «γεφυρωτικά» εργαλεία που μπορεί να δείχνει ότι κάποιο μέρος των εγκρίσεων της ΕΑΤ έχει στόχο τις πιο «αδύναμες» επιχειρήσεις. (Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα)
4. Στατιστικά της ΤτΕ για τις εκταμιεύσεις
   • Το άρθρο αναφέρει ότι οι τράπεζες προς τις ΜΜΕ αύξησαν τα δάνεια επαγγελματικού σκοπού κατά 16% το α΄ εξάμηνο του 2025, με το σύνολο των νέων επιχειρηματικών δανείων προς ΜΜΕ να φτάνει τα 1,21 δισ. €. (Ημερησία)
   • Αυτό δείχνει ότι η αγορά έχει κάποιες θετικές κινήσεις, αλλά δεν μας λέει πόσο από αυτά συνδέονται άμεσα με προγράμματα ΕΑΤ ή τι ποσοστό εγκρίσεων έγινε εκταμίευση. (Ημερησία)

 
Κενά / Ό,τι δεν εντοπίσαμε

• Δεν εντοπίσαμε μέχρι στιγμής σε δημόσιες πηγές κάποιον πίνακα όπου η ΕΑΤ ή η Τράπεζα της Ελλάδος να αποτυπώνει:
  1. Ποιοι από τους εγκεκριμένους πόρους της ΕΑΤ έχουν ήδη εκταμιευθεί, ανά πρόγραμμα / ανά χρόνο.
  2. Το ποσοστό των εγκρίσεων που δεν προχώρησαν σε εκταμίευση — π.χ. λόγω γραφειοκρατίας, ακυρωμένων αιτήσεων, μη τήρησης όρων.
  3. Διαχωρισμό στοιχείων εκταμιεύσεων ανά ΚΑΔ, ανά περιοχή, ανά μέγεθος επιχείρησης με αναφορά στο “πολύ μικρές / μικρές / μεσαίες”.
  4. Πληροφορίες για το χρόνο που χρειάζεται από έγκριση έως εκταμίευση (median, διάμεσος, και κατανομή).

 
Εκτίμηση

• Τα στοιχεία που υπάρχουν δείχνουν ότι υπάρχει κίνηση: δάνεια εκταμιεύονται, η πίστωση προς τις ΜΜΕ αυξάνεται, προγράμματα ρευστότητας λειτουργούν — αλλά δεν είναι ξεκάθαρο αν η «υπόσχεση» των 13,5 δισ. εγκρίσεων αντιστοιχεί σε αντίστοιχη υλοποίηση.
• Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα κονδύλια προκαθορισμένων προγραμμάτων (π.χ. ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, ταμείο ρευστότητας) εξαντλούνται ή ότι ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά, κάτι που υποδηλώνει πιέσεις στην πραγματική οικονομία.
• Επίσης, τα ποσοστά που αναφέρονται ότι μεγάλες εταιρείες δεν είναι ο αποκλειστικός αποδέκτης — μεγάλο μέρος των εκταμιεύσεων κατευθύνεται προς ΜΜΕ — είναι θετικό στοιχείο, αλλά χωρίς να γνωρίζουμε το “πόσο” από τα εγκεκριμένα.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.