Eurobank: η συνεισφορά των επί μέρους κλάδων οικονομικής δραστηριότητας στην αύξηση της απασχόλησης

• Η περαιτέρω ενίσχυση της απασχόλησης παράλληλα με την αποτελεσματική κατανομή των πόρων του παραγωγικού συντελεστή της εργασίας αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική οικονομία

 
Τουρισμός, εμπόριο, μεταποίηση και δημόσιος τομέας είχαν την υψηλότερη συνεισφορά στην αύξηση της απασχόλησης τα 3 τελευταία χρόνια

 
Ανάλυση της Eurobank στο οικονομικό δελτίο 7 ημέρες ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ επιχειρεί  να απαντήσει στο  ερώτημα ποια ήταν η συνεισφορά των επί μέρους κλάδων οικονομικής δραστηριότητας στην αύξηση της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια;

Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, αναφέρει ο  Δρ. Στυλιανός Γ. Γώγος, Οικονομικός Αναλυτής, «χρησιμοποιούμε τις χρονολογικές σειρές της τριμηνιαίας έρευνας εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ. Αποδεικνύεται, βάσει αυτών των στοιχείων, ότι οι κλάδοι των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης, εμπορίου, διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, εκπαίδευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης και δημόσιας διοίκησης και άμυνας & υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης είχαν την υψηλότερη συμμετοχή στην αύξηση της απασχόλησης κατά 173,7 χιλ άτομα ή 4,9% την περίοδο 2013 – 1ο τρίμηνο 2017.»

Η ανάλυση χωρίζεται σε δύο τμήματα. Στο πρώτο σημειώνει, παρουσιάζουμε τα στοιχεία για τις εξελίξεις στην εγχώρια αγορά εργασίας το 1ο τρίμηνο 2017 (π.χ. ποσοστό ανεργίας, μακροχρόνια ανεργία, μεταβολή απασχολούμενων και ανέργων κλπ.). Στο δεύτερο επικεντρωνόμαστε στη μεταβλητή της απασχόλησης και συγκεκριμένα στις σωρευτικές μεταβολές τις περιόδου 2013 – 1^ο τρίμηνο 2017. Η τμηματοποίηση της οικονομίας σε 21 κλάδους, ήτοι από Α. έως Υ., βασίζεται στην στατιστική ταξινόμηση οικονομικών δραστηριοτήτων NACE Rev. 2 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 
Τα κεντρικά συμπεράσματα που εξάγονται έχουν ως εξής:

1. Από τους 21 κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, οι 16 παρουσίασαν σωρευτική αύξηση (240,2 χιλ άτομα) στην απασχόληση και οι υπόλοιποι 5 μείωση (-66,6 χιλ).
2. Ο τομέας των δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης (9,3% επί του συνόλου της απασχόλησης το 2016) είχε τη μεγαλύτερη με διαφορά θετική συνεισφορά στην αύξηση της απασχόλησης. Πιο συγκεκριμένα η συνολική μεταβολή (2017 Q1 σε σχέση με το 2013) ήταν της τάξης των 82,1 χιλ ατόμων ή 31,7%. Αποδεικνύεται ότι ο κλάδος του τουρισμού αποτέλεσε βασικό πυλώνα στήριξης της απασχόλησης τα 3 τελευταία χρόνια.
3. Ο κλάδος του χονδρικού και λιανικού εμπορίου, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών (17,9% επί του συνόλου της απασχόλησης το 2016) παρουσίασε τη 2η μεγαλύτερη αύξηση σε όρους απασχόλησης (28,9 χιλ άτομα ή 4,6%). Ωστόσο, η εν λόγω μεταβολή δεν ήταν ομοιόμορφη. Πιο αναλυτικά, το 2014 και το 2016 καταγράφηκε ετήσια συρρίκνωση η οποία υπερκαλύφθηκε από την επίδοση που είχε ο συγκεκριμένος κλάδος το 2015.
4. Ο τομέας των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, παρά το μικρό μερίδιο που κατέχει στο σύνολο της απασχόλησης (2,4%), είχε την 3η υψηλότερη συνεισφορά με +28,1 χιλ άτομα (κυρίως το 2014). Σημειώνουμε ότι ο συγκεκριμένος κλάδος περιλαμβάνει οικονομικές δραστηριότητες όπως υπηρεσίες ενοικίασης και εκμίσθωσης, ταξιδιωτικά γραφεία και πράκτορες κ.α. Συνεπώς η θετική συνεισφορά του τουρισμού αποτυπώνεται και σε αυτόν τον κλάδο.
5. Η μεταποίηση, ένας κλάδος που έχει αναπτύξει αξιόλογη δυναμική το τελευταίο χρονικό διάστημα, είχε την 4η υψηλότερη συνεισφορά με +25,7 χιλ άτομα. Η εν λόγω θετική μεταβολή προήλθε κυρίως από την επίδοση που είχε ο τομέας της μεταποίησης το 2015 και το 2016. Το 2014 καταγράφηκε συρρίκνωση της απασχόλησης.
6. Οι κλάδοι της εκπαίδευσης (8,0% επί του συνόλου της απασχόλησης), της δημόσιας διοίκησης και άμυνας & υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης (9,0%) και των δραστηριοτήτων ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας (6,0%) κατέγραψαν σωρευτική μεταβολή της τάξης των 21,7, 8,6 και 7,6 χιλ ατόμων αντίστοιχα. Δύναται να υποστηριχτεί ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των δραστηριοτήτων των προαναφερθέντων κλάδων αφορά τον δημόσιο τομέα της οικονομίας. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι ο δημόσιος τομέας είχε σημαντική συνεισφορά στην ενίσχυση της απασχόλησης τα 3 τελευταία χρόνια.
7. Ο τομέας των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών δραστηριοτήτων (5,5% επί του συνόλου της απασχόλησης) κατέγραψε σωρευτική αύξηση σε όρους εργαζομένων κατά 1,4 χιλ άτομα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μεταβολή δεν ήταν καθόλου ομοιόμορφη. Το 2015 σημειώθηκε αύξηση ενώ τους τελευταίους 15 μήνες καταγράφηκε πτώση (π.χ. λόγω αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών). Ο εν λόγω κλάδος περιλαμβάνει κατηγορίες οικονομικών δραστηριοτήτων όπως νομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, έρευνα και ανάπτυξη, αρχιτέκτονες και μηχανικοί, διαφήμιση κ.α.
8. Οι 5 τομείς οικονομικής δραστηριότητας στους οποίους καταγράφηκε μείωση της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια ήταν: γεωργία, δασοκομία και αλιεία -25,2 χιλ άτομα, κατασκευές – 9,1 χιλ, χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες – 12,5 χιλ, δραστηριότητες νοικοκυριών ως εργοδοτών -11,7 χιλ και άλλες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών -2,5 χιλ.

Εν κατακλείδι, αποδεικνύεται ότι οι κλάδοι των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης, εμπορίου, διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, εκπαίδευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης και δημόσιας διοίκησης και άμυνας & υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης είχαν την υψηλότερη συμμετοχή στην αύξηση της απασχόλησης κατά 173,7 χιλ άτομα ή 4,9% την περίοδο 2013 – 1ο τρίμηνο 2017. Η περαιτέρω ενίσχυση της απασχόλησης παράλληλα με την αποτελεσματική κατανομή των πόρων του παραγωγικού συντελεστή της εργασίας αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική οικονομία.

 
Σημείωση:

Ο επίσημος ορισμός των απασχολούμενων (δελτίο τύπου ΕΛΣΤΑΤ, τριμηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού) έχεις ως εξής: «τα άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω που την εβδομάδα αναφοράς είτε εργάστηκαν έστω και μια ώρα, με σκοπό την αμοιβή ή το κέρδος, ή ως μη αμειβόμενοι βοηθοί στην οικογενειακή επιχείρηση, είτε δεν εργάστηκαν, αλλά είχαν μια εργασία ή επιχείρηση από την οποία απουσίαζαν προσωρινά.». Ο επίσημος ορισμός των ανέργων έχει ως εξής: «τα άτομα ηλικίας 15-74 ετών που δε χαρακτηρίστηκαν ως απασχολούμενοι, ήταν άμεσα διαθέσιμοι για εργασία και είτε αναζητούσαν ενεργά εργασία τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες είτε έχουν βρει μια εργασία που θα αναλάβουν μέσα στους επόμενους τρεις μήνες.»

 
Το ποσοστό ανεργίας για το σύνολο του έτους αντιστοιχεί στον μέσο όρο των 4 τρίμηνων. Για παράδειγμα, το ποσοστό ανεργίας το 2016 ήταν 23,5%. Το εν λόγω μέγεθος ισούται με τον μέσο όρο των παρακάτω μεγεθών: 2016 Q1 24,9%, 2016 Q2 23,1%, 2016 Q3 22,6% και 2016 Q4 23,6%. Η εποχική επίδραση – κυρίως λόγω της τουριστικής περιόδου – στις τριμηνιαίες μεταβολές είναι εμφανής (π.χ. αύξηση του ποσοστού ανεργίας το 4ο τρίμηνο σε σύγκριση με το αντίστοιχο 3ο ).