Προϋπολογισμός 2026: Οι αριθμοί που μιλούν – και εκείνοι που αποσιωπώνται

Όταν το κυβερνητικό αφήγημα συγκρούεται με τα δεδομένα της πραγματικής οικονομίας

 
Ο Κρατικός Προϋπολογισμός 2026, όπως παρουσιάστηκε από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη στην Ολομέλεια της Βουλής, φιλοδοξεί να αποτελέσει κάτι περισσότερο από ένα ετήσιο δημοσιονομικό σχέδιο: ένα κείμενο στρατηγικής ταυτότητας για τη χώρα .

Η εικόνα που περιγράφεται είναι εκείνη μιας οικονομίας που έχει αφήσει πίσω την κρίση, κινείται με ρυθμούς υψηλότερους του ευρωπαϊκού μέσου όρου, μειώνει το χρέος και ενισχύει –κατά τον υπουργό– την αγοραστική δύναμη της πλειονότητας των εργαζομένων.

Ωστόσο, όταν το αφήγημα αυτό διασταυρώνεται με ανεξάρτητα δεδομένα και κοινωνικούς δείκτες, προκύπτει ένα ρήγμα ανάμεσα στη μακροοικονομική πρόοδο και τη μικροοικονομική εμπειρία των πολιτών.

 
Infobox 1 | Μακροοικονομική εικόνα (όπως παρουσιάστηκε)

Πηγή: Ομιλίες ΥΠΕΘΟΟ στη Βουλή

Η εικόνα αυτή είναι συνεκτική και αριθμητικά τεκμηριωμένη. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι αν οι δείκτες βελτιώνονται, αλλά ποιοι ωφελούνται, ποιοι πιέζονται και ποια στοιχεία μένουν εκτός κάδρου.

 
Infobox 2 | Τι είπε – Τι δεν είπε ο υπουργός

 
Η μεγάλη αντίφαση: Ανάπτυξη με χαμηλούς μισθούς

Ενώ ο υπουργός κάνει λόγο για ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, τα στοιχεία της Eurostat για το 2024 σκιαγραφούν μια διαφορετική πραγματικότητα:

Infobox 3 | Μέσος ετήσιος μισθός στην ΕΕ (2024)

Η Ελλάδα κατατάσσεται προτελευταία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που υπονομεύει ευθέως τον ισχυρισμό περί ουσιαστικής βελτίωσης της θέσης των εργαζομένων. Η αύξηση του κατώτατου μισθού, χωρίς αντίστοιχη σύγκλιση των μέσων αποδοχών με την Ευρώπη, δεν αναιρεί τη δομική υστέρηση.

 
Έμμεση φορολογία: Η σιωπηλή μεταφορά βάρους

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η απουσία οποιασδήποτε ανάλυσης για τη φορολογική διάρθρωση. Η Ελλάδα παραμένει:

Infobox 4 | Φορολογική πραγματικότητα

• Πρωταθλήτρια στην έμμεση φορολογία στην ΕΕ
• Υψηλή εξάρτηση εσόδων από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης
• Η «υπεραπόδοση» των φορολογικών εσόδων εξαντλείται, καθώς βασίζεται σε κατανάλωση υπό πίεση

Ο ΦΠΑ λειτουργεί ως ο πιο άδικος φόρος, πλήττοντας δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Παρ’ όλα αυτά, στο κυβερνητικό αφήγημα παρουσιάζεται ως τεχνικό ζήτημα και όχι ως κοινωνικό πρόβλημα.

 
Υγεία: Ο αθέατος δείκτης οικονομικής εξάντλησης

Ένα από τα πιο ηχηρά κενά του προϋπολογισμού αφορά την πρόσβαση στην περίθαλψη.

Infobox 5 | Κόστος υγείας & κοινωνική πίεση

• 1 στους 3 Έλληνες αντιμετωπίζει σοβαρό οικονομικό πρόβλημα όταν χρειάζεται περίθαλψη
• Υψηλές ιδιωτικές δαπάνες υγείας ως ποσοστό του εισοδήματος
• Απουσία σύνδεσης υγειονομικών δαπανών με κοινωνική πολιτική στο αφήγημα του προϋπολογισμού

Η παράλειψη αυτή δεν είναι δευτερεύουσα: η υγεία αποτελεί κεντρικό δείκτη πραγματικής ευημερίας, όχι απλώς κοινωνική παροχή.

 
Ένας προϋπολογισμός με ισχυρό αφήγημα και ασθενή κοινωνική τεκμηρίωση

Ο Προϋπολογισμός 2026 αποτυπώνει πράγματι μια χώρα δημοσιονομικά πιο σταθερή και διεθνώς πιο αξιόπιστη. Όμως η επιλεκτική χρήση δεδομένων, η απουσία κρίσιμων κοινωνικών δεικτών και η αποφυγή ουσιαστικής συζήτησης για μισθούς, φόρους και κόστος ζωής, δημιουργούν ένα χάσμα ανάμεσα στην εικόνα και την εμπειρία.

Σε μια ώριμη οικονομία, η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά με το αν αυτοί μεταφράζονται σε βιώσιμη καθημερινότητα. Και εκεί, οι αριθμοί που δεν ειπώθηκαν ίσως είναι πιο αποκαλυπτικοί από εκείνους που ειπώθηκαν.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.